काठमाडौँ — महिला फुटबल पनि उत्तिकै उम्दा हुन्छ, यसमा पनि त्यत्तिकै रोमाञ्चकता र सनसनी हुन्छ भनेर प्रमाणित गर्दै महिला विश्वकप २०२३ आइतबार टुंगियो । यसले एउटा अर्को तथ्य पनि स्थापित गरेको छ र त्यो हो, महिला फुटबलसँग ठूला न ठूला नाम चलेका स्टार खेलाडी हुन सक्छन् ।

यस्तो खेलाडी को त ? प्रश्न उठ्न सक्छ । तर त्यसको तुरुन्तै आउने उत्तर हो, साम केर । अस्ट्रेलियाले पक्कै पनि उपाधि जितेन तर यसै टिमका कप्तान केर भने जताततै छाइन् । 

महिला फुटबलले पाएका अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो नाममध्ये एक हो, केर । प्रदर्शनका आधारमा पनि उनी अहिलेको पुस्ताका खेलाडीमध्ये सबैभन्दा अगाडि छन् । यसपल्ट अस्ट्रेलिया आफ्नै घरमा भएको विश्वकपमा सेमिफाइनलमै रोकियो, पारम्परिक प्रतिद्वन्द्वी इंग्ल्यान्डसँग । तेस्रो स्थानका लागि भएको खेलमा पनि स्विडेनसँग पराजित रह्यो । तर अस्ट्रेलियाका लागि सेमिफाइनल पुग्नु पनि ठूलै उपलब्धि हो । चोटका कारण केरले सुरुदेखि खेल्न सकिनन् तर जति खेलिन्, साँच्चै सबैको मन जितिन् । अर्थात् उनले हारेर पनि जितिन् । 

पूरा नाम हो, समन्था मे केर । छोटकरीमा साम केर । उनी व्यावसायिक खेलाडीका रूपमा चेल्सीका लागि खेल्छिन्, फरवार्डका रूपमा । उनको नाममा एउटा गज्जबको कीर्तिमान छ, यही एक तथ्यले उनी कस्तो खेलाडी हुन् भनेर प्रमाणित गर्छ । उनी तीन फरक लिगमा ‘गोल्डेन बुट’ अवार्ड जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन् । उनले यो उपलब्धि अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डको डब्लू–लिग, उत्तर अमेरिकाको एनडब्लूएसएल र युरोपको वुमेन्स सुपर लिगमा हात पारेकी हुन् ।

सन् २००८ देखि पर्थ ग्लोरीका लागि खेलेकी केरले त्यसपछि सिड्नी एफसी, वेस्टर्न न्युयोर्क फ्लास, सिकागो रेड स्टार्स हुँदै चेल्सी पुगेकी हुन् । उनको खेलमा गति उत्तिकै हुन्छ, फेरि गति मात्र होइन्, गतिसँग बल पनि नियन्त्रणमा राख्न सक्छिन् । अनि शक्तिशाली प्रहारका लागि पनि उनी माहिर छन् । उनको खेलको एउटा सबैभन्दा ठूलो विशेषता ‘हेड’ हो । महिला फुटबलमा उनी जत्तिको सटीक र कडा हेड गर्ने विरलै पाइन्छ भनिन्छ ।

केरले एउटा कुरा बारम्बार भन्ने गर्छिन् र यो हो, क्याथी फ्रिमनबारे । सन् २००० मा अस्ट्रेलियाको सिड्नीमै भएको ओलम्पिक्समा फ्रिमनले महिला चार समय मिटरमा स्वर्ण जितेकी थिइन् । फ्रिमन अस्ट्रेलियाली आदिवासी हुन् । सिड्नीमा उनले अविश्वसनीय रूपमा अन्तिम मोडमा सबैलाई उछिन्दै स्वर्ण जितेकी थिइन् । त्यसलाई अस्ट्रेलियाली खेलकुदकै सबैभन्दा ठूलो ऐतिहासिक घटना मानिन्छ, त्यसैले यसको नामै रहेको छ, ‘क्याथी फ्रिमन मोमेन्ट’ ।

यो दौडबाट प्रेरित भएर धेरैभन्दा धेरै अस्ट्रेलियाली महिलाले खेललाई आफ्नो करिअर बनाए । त्यसमध्ये एक हुन्, यिनै केर । इंग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनलमा केरले ६३ औं मिनेटमा २५ यार्डबाट शक्तिशाली प्रहार गर्दै अपूर्व गोल गरिन् । यस गोललाई महिला फुटबलकै अहिलेसम्मको सबैभन्दा राम्रो गोल मान्न सुरु भएको छ । अनि यसलाई नै केरको आफ्नै ‘क्याथी फ्रिमन मोमेन्ट’ भन्न पनि सुरु गरेकी छन् । 

भनेपछि यो एक यस्तो गोल हो, जसबाट प्रेरित भएर धेरैभन्दा धेरै अस्ट्रेलियाली किशोरीले अब फुटबललाई आफ्नो करियर बनाउने छन् । धेरैका लागि यो प्रेरणा हुन सक्नेछ । खासमा यो एक यस्तो गोल हो, जसले केर कस्ती खेलाडी हुन् भने मज्जाले वर्णन गर्छ । केरबारे व्यक्तिगत कुरा गर्ने हो भने पनि उनी खुलेर एलजीबीटीक्यू प्लस भएको मान्छिन् र फुटबलकी अर्की खेलाडी क्रिस्टी मेविससँग सम्बन्धमा छिन् । अनि के पनि भनिन्छ भने केर एलजीबीटीक्यू प्लस समुदायकी सबैभन्दा ठूला स्टार पनि हुन् ।

खेलाडी नै खेलाडीको परिवार

नसा–नसामा खेलकुद । पूरा परिवार नै खेलमय भयो भने यस्तो पनि भनिन्छ । केरको परिवार ठ्याक्कै यस्तै हो, खेलाडी नै खेलाडीले भरिएको परिवार । उनको बाजे डेनजिलको जन्म भारतको कोलकातामा भएको

थियो, इंग्लिस बुबाका तर्फबाट । उनी फेडरवेट तौल समूहमा भिड्ने बक्सर थिए । उनका बज्यै क्यारल पनि आफ्नो समयमा बास्केटबल खेल्थिन्, कोलकातातिरै । उनीहरू सौखिन खेलाडी मात्र थिएनन्, पूरा प्रतिस्पर्धात्मक खेलमै उत्रन्थे ।

बुबा रोजर र दाजु ड्यानिएल त पक्कापक्की व्यावसायिक खेलाडी नै हुन्, अस्ट्रेलियाली नियममा खेलिने फुटबलको । ड्यानिएल त खेलाडीका रूपमा अत्यधिक सफल पनि रहे । आमा रोक्सानका बुबा र त्यतातर्फका धेरै नातेदार कुनै न कुनै रूपमा खेलकुदमै आबद्ध थिए । त्यसमध्ये एक नातेदार रहेका जे जे मिलर त उत्तिकै नाम चलेका रेसिङ ड्राइभर थिए । भनेपछि केरलाई खेलकुद विधा कुनै नयाँ थिएन, यसमा आबद्ध हुन् । खालि प्रश्न थियो त, खेल्ने खेल कुन त ?

केरलाई सानोमा साँच्चै मन परेको खेल भने त्यही अस्ट्रेलियाली नियममा खेलिने फुटबल नै थियो । अस्ट्रेलियामा यो खेल कति धेरै लोकप्रिय थियो भने यसको अगाडि केरले अहिले खेलिरहेको फुटबल ओझेलमा पर्ने गर्थ्यो । केरका लागि त्यो अस्ट्रेलियाली नियमको फुटबलका नाम चलेका खेलाडी सिनेमाका नायक जस्तै लाग्थे । सुरुमा केरलाई लागेको यो नै यस्तो खेल हो, जसमा उनको भविष्य हो । तर उनको भाग्यमा त अर्को फुटबल पो लेखिएको थियो । केर फुटबलमा लागेपछि हदै जिद्दी पाराले लागिन् । यो पनि कतिसम्म भने केटी भएर खेल्न नपाइएला भनेर केटा बनेर फुटबल खेलिन्, त्यो पनि एक–दुई वर्ष होइन, ५/६ वर्ष जति नै । त्यसका लागि केरले केटाहरूको उमेर समूहमा खेल्न आफूलाई केटा जस्तै शैली र स्वभावमा ढालिन् । यसका लागि कपाल पनि छोटो–छोटो हुने गरेर काटिन् । त्यति बेला उनको क्लब थियो, पर्थको दक्षिणमा रहेको इस्ट फ्रेमनटाइल । कसैलाई केही थाहा हुन दिइनन् र भएन पनि । 

अझ रमाइलो के भने त्यसका लागि उनका बुबा र प्रशिक्षकको भने सहमति थियो । पछि बुबा र प्रशिक्षकले नै निर्णय गरे, अब केटा होइन, केटी भएर नै खेल्ने । केरको आत्मकथा हो, ‘माई जर्नी टु वर्ल्डकप’ । यसमा उनले आफू केटा भएर खेलेको पूरा विवरण लेखेकी छन् । त्यसको एउटा सार हो, केरलाई लागेको थियो, उनलाई केटी हो भनेर कसैले विशेष अलग्गै व्यवहार नगरोस् । पछि उनी केटी हुन् भनेर थाहा पाएपछि एउटा साथी केटा खेलाडी खुबै रोएका पनि थिए । 

सानैमा डेब्यु

केटीकै भेषमा खेल्न थालेको तीन वर्षमै केरले अस्ट्रेलियाका लागि डेब्युको अवसर पाइन् । अविश्वसनीय रह्यो, उनको सुरुआती खेल जीवन । उनी भर्खर १५ कै मात्र थिइन्, इटालीविरुद्धको मैत्रीपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा उनले पहिलोपल्ट अस्ट्रेलियाका लागि खेल्न पाइन् । महिला फुटबलको एउटा ठूलो विशेषता के हो भने अधिकांश ठूला स्टार खेलाडीले २० वर्षको उमेरपछि मात्र अन्तर्राष्ट्रिय खेल्न पाए । तथ्यांकले यस्तै भन्छ, तर केर यसमा पनि अपवाद रहिन् ।