७ दिने ‘लकडाउन’लाई ७ देशका ७ फिल्म

यज्ञश

काठमाडौँ — बेला यस्तै छ । जब जब पृथ्वी वा प्रकृतिको कुनै कुरा मानिसको पकडभन्दा बाहिर जान्छ, त्यो बेला हाम्रा लागि खराब हुन्छ । यो त्यस्तै बेला हो ।

कोरोना भाइरसको महामारी हाम्रो पकडभन्दा बाहिर पुगिसकेको छ । यसैले त यो छिमेकी चीनबाट निस्किएर संसारभर पुगिसकेको छ । संसारका दुई निकै साना टापु टाइपका देशमामात्र यो पुग्न बाँकी छ ।

नेपालमा पनि कोरोना संक्रमण देखिएपछि सरकारले ७ दिनका लागि लक डाउन घोषणा गरेको छ । आजैबाट सुरु हुने लकडाउन चैत १८ गतेसम्मका लागि हुनेछ ।

'लकडाउन' को आशय हो, नागरिकहरु घरबाट बाहिर ननिस्किउन् । र, मान्छेले नै संसारभर पुर्‍याएको यो भाइरस एक व्यक्तिबाट अर्कोमा नसरोस् ।

तपाईंका स्कुल, कलेज र कार्यालय बन्द होलान् । पुरै दैनिकी परिवर्तन भएको होला । यस्तोमा समय के गरेर कटाउने ? वा यस अवधिमा केही सिर्जनात्मक काम गर्ने कि ? यो तपाईंको रोजाइको कुरा । समय पनि कटाउने र सिर्जनात्मक पनि हुने मन छ भने यसका दुई उपाय छन्– किताब पढ्ने, फिल्म हेर्ने ।

म यो सात दिनका लागि मैले हेरेर मन परेका ७ एसियाली देशका फिल्म सिफारिस गर्नेछु, दिनको एउटाको दरले । यी सबै एकदमै धेरै हेरिएका, टिभीमा पनि दोहोर्याइतेहेर्याइ आउने ‘थ्री इडियट्स’जस्ता फिल्म हुनेछैनन् । इन्टरनेट वा डिभिडी माध्यममा हेर्न सकिने केही थोरै चर्चित तर राम्रा फिल्म यी हुनेछन् । सकेसम्म यी विपत्ति वा संकटमाथि मानिसको जितका कथा हुनेछन् । हरेक सिफारिसको अन्त्यका एक वैकल्पिक सिफारिस पनि हुनेछ । तपाईंले मैले सिफारिस गरेको फिल्म हेरीसक्नु भएको छ वा यो हेर्न मन भएन भने अर्को रोजाइका लागि ।


आजलाई फिल्म

फ्लावर्स अफ वार (चीन, २०११)

यो मेरो प्रिय फिल्ममध्येको एक हो । सबभन्दा मन परेको कुनै एक फिल्म भन्न गाह्रो पर्छ । तर, मन परेका केही फिल्मको सूची बनाइयो भने यो फिल्म छुट्दैन ।

च्याङ यिमाउ, मैले नामैले चिनेका पहिलो चिनियाँ फिल्म निर्देशक हुन् । नोबेल विजेता मो यानका ‘रेड सोरगम’ लगायतका थुप्रै कृतिमाथि यिनले फिल्म बनाएका छन् । अभिनेत्री ग्वोङ लीलाई लिएरमात्रै उनले सात वटा फिल्म बनाएका छन् । ‘रेज दि रेड ल्याल्ट्रन’ देखि ‘जुदाउ’ र ‘द रोड होम’सम्म उनका सबै फिल्मले मलाई प्रभावित पारेका हुन् । उनले अंग्रेजीमा बनाएको जेट ली अभिनित ‘हिरो’ त इपिक नै भइहाल्यो ।

‘फ्लावर्स अफ वार’ युद्ध समयको कथा हो । यसमा युद्ध छ, सिपाही पनि छन्, बम र बन्दुक छ । बारुदको गन्ध छ, मानिसको चित्कार छ । तर, यो युद्धको कथा होइन । त्यो युद्धमा बाँचेका केही मानिसको कथा हो ।

चीनको इतिहासमा ‘नानकिङ’ एउटा दुखद च्याप्टर हो । नानकिङ सहरका लागि १९३७ मा सुरु भएको दोस्रो चीन–जापान युद्धलाई एउटा भयानक त्रासदी मानिन्छ । चीनको तत्कालीन राजधानी नानकिङमा त्यसबेला जापानी सेनाले मच्चाएको हत्या र बलात्कारको श्रृंखला इतिहासको एउटा दाग हो ।

‘फ्लावर्स अफ वार’ । युद्धमा फुलेका फूलको यो कथा त्यही समयको कथा हो । सहरमा युद्ध चलिरहेको छ । जापानीहरुले घुसपैठ गरिसकेका छन् । सहरमा भागदौड छ ।

यही सहरको एक कुनामा छ चर्च । यहाँ छन् केही ननहरु ।

सहरको अर्को कुनामा छ ‘ब्रोथल’ । यहाँ छन् केही नगरवधुहरु ।

यी दुईको बीचमा छ एउटा अमेरिकी नागरिक– क्रिश्चियन बेल ।

हो, क्रिश्चियन बेल । तपाईंहरुले बेललाई अनेक रुपमा हेर्नुभएको होला । कहिले ब्याटम्यान त कहिले मसिनिस्टिका रुपमा । कहिले अमेरिकन हसलमा त कहिले जर्ज बुसका पालाका उपराष्ट्रपति डिक चेनीका रुपमा ‘भाइस’मा । गत वर्षको ‘फोर्ड भर्सेस फरारी’मा म्याट डिमनको इसारामा गाडी कुदाइरहेको देख्नुभयो होला । तिनै बेल तीसको दशकको नानकिङमा छन्, ‘लास्ट ट्यांगो इन पेरिस’मा मार्लन ब्रान्डो भएजसरी !

कथा तब रोचक हुन्छ, जब धर्म, अनुशासन र संयमको पाठ पढिरहेका ननहरुका बीच झन्डै उस्तै उमेरका स्वच्छन्द युवतीहरुको प्रवेश हुन्छ । यो प्रवेशले मृगको वथानमा बाघ प्रवेश गरेजसरी चर्चमा तरंग ल्याउँछ । शिकारीजसरी जापानी सेनाले दागा धरिरहेको यो चर्चमा जम्मा भएका यी प्राणीहरुको जीवनको कथा फिल्मले भन्छ ।

यसमा एकातिर युद्ध छ भने अर्कातिर जीवनको सुन्दरता पनि छ । त्यसै त नाममै युद्ध र फूललाई समावेश गरिएको छ । एकातिर कठोर राजनीतिक महत्वांकाक्षाले मानिसलाई कुल्चिने युद्ध छ, अर्कातिर अवोध र निश्छल जीवनको गाथा छ। जीवनमा एउटामात्रै रंग छैन, एउटा मात्रै धुन छैन ।आखिर कठोरता र कोमलता, माया र घृणाको बीचमै त जीवनको सन्तुलन बनिरहेको छ । यसको सुन्दर व्याख्या यो फिल्मले गर्छ ।

तपाईं सिनेमाको पारखी हो भने तपाईंले यसमा रंग र प्रकाशको संयाेजनको विशेष ख्याल गर्नुहुनेछ । ननहरुले लगाउने लुगा र अरु केटीले लगाउने लुगामात्र हाेइन, उनीहरुका लागि तय गरिएको प्रकाश र क्यामेरा एंगलसमेत फरक छ । चर्चका तख्ता र सिंढीहरु छन् । यसको छत छ । जहाँबाट कहिले प्रकाश आउँछ त कहिले गोली । ससाना कुरामा निर्देशकले गर्ने कलात्मक प्रयोगहरु तपाईं यसमा देख्‍नुहुनेछ । यसकाे अर्को अवस्मरणीय कुरा छ, स‌ंगीत । कथा वाचनमा संगीतलाई कसरी प्रयोग गर्ने त्यो यसमा देख्न सकिन्छ ।

समय जतिसुकै खराब होस्, त्यसमा पनि कुनै न कुनै सुन्दर र सकारात्मक चिज हुनसक्छ ।

यो खराब समयमा एउटा सुन्दर फिल्म हेर्नु नै त्यो सकारात्मक चिज पनि हुनसक्छ !


र, वैकल्पिक फिल्म- 'दी ब्लु काइट'

तपाईंलाई यो फिल्ममा रुचि जागेन भने विकल्प हुनसक्छ– १९९३ मा आएको तियान चियाङचियाङको फिल्म ‘दी ब्लु काइट’ । चिनियाँ इतिहासको अर्को महत्वपूर्ण समय सांस्कृतिक क्रान्तिको यो कथा दस वर्षसम्म चीनमा प्रतिबन्धमा परेको थियो । सांस्कृतिक क्रान्तिको तिखो आलोचना गर्ने यो फिल्मले पनि निरीह मानिसको संघर्षको कथा भन्छ । प्रकाशित : चैत्र ११, २०७६ १९:१९

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोना प्रभाव : टोकियो ओलम्पिक स्थगित

एजेन्सी

टोकियो — सन् २०२० को टोकियो ओलम्पिक कोरोना भाइरसको महामारीका कारण मंगलबार स्थगित गरिएको छ । अब प्रतियोगिता अर्को वर्ष हुनेछ । प्रतियोगिता जुलाइ २४ बाट सुरु हुने कार्यक्रम थियो ।

अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक्स कमिटी (आईओसी) ले पनि सन् २०२१ भन्दा अगाडि प्रतियोगिता आयोजना सम्भव नभएको जनाएको छ ।

जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबले भनेका छन्, ‘मैले आईओसी अध्यक्ष थोमस बाखसामु प्रतियोगिता सार्ने प्रस्ताव राखेको थिएँ र उनी त्यसमा सतप्रतिशत सहमत भए । अब यो निर्णयपछि खेलाडीले पनि प्रतियोगिताको तयारीका लागि पर्याप्त समय पाउने छन् । यस्तै यो निर्णयले प्रतियोगिता र दर्शक सबैका लागि स्थिति सुरक्षित हुनेछ ।’

प्रतियोगिता सार्न चर्को दबाबबीच प्रधानमन्त्ती सिन्जो आबे र बाखबीच मंगलबार बिहान लामो कुराकानी भएको थियो । आधुनिक ओलम्पिकको १ सय २४ वर्षको इतिहासमा प्रतियोगिता सार्न लागेको यो पहिलो पल्ट हो । यसअघि जापानी सरकार र आईओसीले एक महिनाको अन्तरमा प्रतियोगिताबारे निर्णय गर्ने बताएको थियो ।

तर पछिल्लो समय दुवै पक्षमाथि प्रतियोगिता सार्नेबारे चर्को दबाब परेको थियो । महामारीको प्रकोपका कारण अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय उदान भइरहेका छैनन् भने लगभग सबै सामाजिक र व्यापारिक क्रियाकलापमा पनि प्रतिबन्धको जस्तै स्थिति छ । यस्तोमा खेलाडीले टोकियो ओलम्पिकका लागि भनेर तयारी गर्न पनि पाएका थिएनन् ।

क्यानडा र अस्ट्रेलियाले निर्धारित समयमा टोकियो ओलम्पिक्सको आयोजना भए आफ्नो देशले भाग नलिने बताइसकेको छ । बेलायत र अमेरिकाले पनि आफ्ना खेलाडी र खेल पदाधिकारीसँग छललफ गरेर प्रतियोगितामा सहभागी हुने अथवा नहुनेबारे निर्णय गर्ने बताएको थियो । सेन्‍केइ पत्रिकाले जापानी नागरिकबीच गरेको मत सर्वेक्षणमा पनि ७० प्रतिशतले प्रतियोगिता सार्नु पर्ने बताएका थिए।

आधुनिक ओलम्पिक्सको इतिहासमा अहिलेसम्म प्रतियोगिता घोषित मितिमै भएका थिए । दुई विश्व युद्धका कारण भने सन् १९१६, १९४० र १९४४ मा हुने पर्ने ओलम्पिक्स भने हुन सकेको थिएन। चर्को शीतयुद्धबीच सन् १९८० र १९८२ को ओलम्पिक्सलाई भने केही देशले बहिष्कार गरेका थिए ।

प्रकाशित : चैत्र ११, २०७६ १९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×