भर्चुअल भीड

नेपालमा इन्टरनेटको माग ५० प्रतिशत बढेको छ, यसअघि साँझ ७ देखि ११ बजेसम्म उच्च हुने इन्टरनेट ब्यान्डविथको खपत दिउँसो पनि उस्तै छ
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — संसारभरका अर्बौं मानिस केही सातादेखि घरभित्र बन्द छन् । मानिसका गतिविधि सुस्त भए जसरी नै सुस्त छ– इन्टरनेट स्पिड । सायद यस्तो कहिल्यै भएको थिएन र हुने पनि छैन । केही सातायता विश्वभरका मानिस कोभिड–१९ सँगै इन्टरनेटको स्पिडसँग पनि लडिरहेका छन् । सीमित पूर्वाधारमा आधारित संसारभरका इन्टरनेट सेवा प्रदायक र टेलिकम कम्पनीलाई अहिले उपभोक्ताको माग धान्न गाह्रो परेको छ ।

मानिस घरभित्र बस्न थालेयता संसारभर नै इन्टरनेटको माग धानिनसक्नु छ । कोभिड–१९ सँगको संक्रमण फैलिएसँगै इन्टरनेट दैनिक जीवनमा कति अत्यावश्यक बनेको छ भन्ने प्रमाण स्वतः सार्वजनिक भएको छ ।

सरकारले लकडाउन घोषणा गरेसँगै नेपालमा इन्टरनेटको माग ५० प्रतिशत बढेको छ । सामान्यतः साँझ ७ देखि ११ बजेसम्म उच्च हुने इन्टरनेट ब्यान्डविथको खपत दिउँसो पनि बराबर देखिएको छ ।


उपभोक्ताले केही दिनयता भोगेको इन्टरनेट स्पिडको समस्या युरोपेली कोभिड–१९ प्रकोपका कारण लकडाउनमा गएका अन्य देशका उपभोक्ताले केही सातादेखि नै भोग्दै आएका छन् । इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले माग धान्नै नसक्ने अवस्था आएपछि भिडियो सेवा दिने प्लेटफर्महरुले आफ्नो भिडियोको गुणस्तर घटाउनुपरेको छ । नेटफ्लिक्सले गत साता युरोपमा ३० दिनका लागि आफ्नो भिडियोको गुणस्तर घटाउने निर्णय गरेको थियो । फेसबुकले पनि भारतमा आफ्नो सेवा प्रदान गर्दा हुने ब्यान्डविथ खपत कम गर्ने निर्णय गरेको छ ।


कोभिड–१९ को संक्रमणबाट बच्न धेरै देशले लकडाउनको विधि अपनाएसँगै केही देशका कार्यालयले आफ्ना कर्मचारीलाई बिदा दिएका छन् । केहीले भने घरबाटै काम गर्ने सुविधा दिएका छन् । योबाहेक सधैं काममा व्यस्त हुनेहरु मनोरञ्जनका रुपमा उच्च गुणस्तरमा भिडियो हेर्ने, गेम खेल्नेजस्ता बढी ब्यान्डविथ खपत हुने काममा लाग्न थालेपछि यसको माग बढेको हो ।


ब्यान्डविथको माग उच्च भएर नेटवर्क धान्नै नसकिने अवस्था भएपछि नेपालमा पनि इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले प्रयोगकर्तालाई संयमित भएर इन्टरनेट प्रयोग गर्न आग्रह गरिसकेका छन् । सेवा प्रदायकले नेपाल भित्र्याएको ब्यान्डविथको परिणाम र पूर्वाधार क्षमता सीमित भए पनि सबैले एकै पटक इन्टरनेट चलाउँदा माग धान्न गाह्रो हुने इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुको संस्था (आईस्पान) नेपालका अध्यक्ष भोजराज भट्ट बताउँछन् । ‘हामीले ब्यान्डविथको परिमाण बढाऔं भन्दा पनि सकिने स्थिति छैन,’ उनी भन्छन्, ‘अरू देशमा पनि माग उच्च भएकाले उनीहरुले किन्न खोज्दा पनि नदिने स्थिति छ ।’


ब्यान्डविथको माग बढी भएका कारण प्रयोगकर्ताबाट इन्टरनेट सुस्त भएको गुनासो आउने क्रम बढेको सेवा प्रदायक बताउँछन् । आइस्पानले गत साता सूचना नै निकालेर प्रयोगकर्तालाई मनोरञ्जनका लागि भन्दा पनि सूचनामूलक काममा इन्टरनेट प्रयोग गर्न सुझाएको थियो । सेवा प्रदायकले प्रयोगकर्तालाई केमा इन्टरनेट प्रयोग गर र केमा नगर भन्नु औचित्यपूर्ण नहुने भए पनि यो समस्या विश्वभर कायम छ । त्यसैले विश्वचर्चित नेटफ्क्लिसहित अमेजन, युट्युबले आफ्नो गुणस्तर घटाउनुपरेको हो । आईस्पानले विज्ञप्ति निकालेर धेरै ब्यान्डविथ खपत हुने वेबसाइट र एप प्रयोग नगर्न आग्रह गरे पनि त्यसको असर नदेखिएको भट्टको भनाइ छ ।


इन्टरनेटको माग उच्च भएपछि सोनी, माइक्रोसफ्टजस्ता गेम निर्माताले आफ्नो गेम डाउनलोड स्पिड नै कम गर्ने तयारी थालेको प्रविधिसम्बन्धी वेबसाइट टेकक्रन्चले लेखेको छ । इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुलाई मात्रै नभई टेलिकम कम्पनीमाथि पनि भार बढेको छ । नेपाल टेलिकमका प्रबन्ध निर्देशक दिल्ली अधिकारीका अनुसार केही दिनयता भ्वाइस र डाटाको प्रयोग २० प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ । काठमाडौंभन्दा बाहिर प्रयोग बढेको उनको भनाइ छ । टेलिकम कम्पनीहरुले भने अझै प्रयोगकर्ताको माग धान्न सक्ने उनको विश्लेषण छ । प्रकाशित : चैत्र १३, २०७६ ०९:०३

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

फाट्टफुट्ट खुल्न थाले खाद्य पसल

तरकारी र फलफूलको मूल्यमा मनपरी
राजु चाैधरी, नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — सरकारले लकडाउन गरेको दोस्रो दिन फाट्टफुट्ट रूपमा खाद्यान्न सामग्री बेच्ने पसल खुलेका छन् । सरकारले अत्यावश्यक वस्तु बिक्रीवितरण गर्न रोक नलगाए पनि पसल कति बेला खोल्ने र कसरी बिक्रीवितरण गर्ने भन्ने द्विविधाका कारण प्रायः पसल बन्द थिए । सुरक्षाका दृष्टिले पनि प्रायः पसल सञ्चालकले खोल्न नचाहेको व्यवसायी बताउँछन् ।

‘बजारतिर कहीँकतै मात्र पसल खुलेका छन्। आफ्नै घरमा पसल हुनेले सञ्चालन गरे पनि टाढाबाट आउनेलाई प्रहरीले रोक्यो,’ खुद्रा व्यापार संघका अध्यक्ष राजकुमार श्रेष्ठले भने, ‘सीडीओ कार्यालयमा सम्पर्क गर्दा खाद्य पसललाई छुट दिने भनिएको छ। तर कर्मचारी आउन पाएनन्।’

संघले सम्भव भएसम्म पसल सञ्चालन गर्न आग्रह गरिरहेको उनले बताए। स्वास्थ्य सुरक्षाका कारण बाध्य बनाउन भने नसकिएको उनको भनाइ छ। प्रायः ग्राहकले मौज्दात राखेकाले एकदुई सातासम्म केही समस्या नहुने उनको दाबी छ। कतिपय ठाउँमा ग्राहकको भीड बढेपछि स्थानीय प्रहरी प्रशासानले समेत पसल बन्द गराएको व्यवसायी बताउँछन्।

घरमै खाद्यवस्तु डेलिभरी


‘बुधबार भाटभटेनीका आठ ओटा शाखा सञ्चालन गरेका थियौं। तर प्रहरी प्रशासनले बन्द गर्न भन्यो,’ भाटभटेनी सुपरमार्केटका प्रमुख सञ्चालन अधिकृत पानु पौडेलले भने, ‘साढे १ बजेदेखि पुनः बन्द गर्‍यौं।’ सरकारले कोभिड–१९ को संक्रमण फैलिन नदिन चैत ९ देखि २१ गतेसम्म अत्यावश्यकबाहेकका सबै सेवा बन्द गर्ने निर्देशन दिएको छ। त्यसको असर अत्यावश्यक वस्तुमा पनि परेको छ।

मुख्य कारोबार हुने असन, इन्द्रचोक, वसन्तपुरलगायत क्षेत्रमा सञ्चालित पसल बुधबार आंशिक रूपमा मात्रै खुले। खुला खाद्य पसलमा उपभोक्ता चाउचाउ, बिस्कुट, भुजिया, दालमोठ, दूध, चिनी, चिउरालगायत सामान खरिदमै व्यस्त थिए। ‘प्रायः खाद्य पसल बन्द छन्। हिजो र आज मैले मात्र पसल खुला राखेको छु,’ काठमाडौं महानगरपालिका–२३ मा किराना पसल सञ्चालन गर्दै आएका अर्जुन दुलालले भने, ‘खाजा र खुद्रा सामान किन्ने ग्राहक नै बढी आउँछन्।’ दैनिक ३/४ सय ग्राहक आउने गरेको उनको भनाइ छ। पसल खोल्दा प्रहरीले भने बन्द गर्न अनुरोध गरेको उनले बताए।

ओमबहालस्थित जुजुधौ पसल पनि बुधबार खुला रह्यो। ग्राहककै अनुरोधमा पसल खुला राखिएको सञ्चालक राम श्रेष्ठको भनाइ छ। ‘२०/३० जना ग्राहक आइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘ग्राहक थोरै आए पनि दूधको परिमाण धेरै किनेका छन्।’ ओमबहालमै रहेको धनबहादुर पानी सप्लाईका सञ्चालक धनबहादुर थापा मगरले पानी अत्यावश्यक भएकाले पसल खुला नै गरिएको बताए।

बुधबार गरेको बजार निरीक्षणमा पनि प्रायः पसल बन्द रहेको वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले जनाएको छ। मुख्य सडकका अधिकांश पसल बन्द छन्। भित्र रहेका ससाना पसल भने खुला रहेको विभागका अनुगमन शाखा निर्देशक सागर मिश्रको भनाइ छ। ‘कोभिड–१९ को त्रासले खाद्य पसल फाटफुट मात्रै चलेको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘हामीले आज बजार मूल्यभन्दा पसल निरीक्षण गर्‍यौं।’

अहिले प्रायःले खाद्यान्नको जोहो गरिसकेको व्यवसायी बताउँछन्। चामल, नुन, तेल, चिनी, गेडागुडीलगायत एक–दुई सातासम्मलाई कुनै समस्या छैन। तर हरियो तरकारीको भने समस्या छ। कालिमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समिति र बल्खु तरकारी बजारमा फलफूल र हरियो तरकारी भित्रिए पनि ढुवानी गरेर बिक्री गर्ने मान्छे नरहेको व्यवसायी बताउँछन्। बुधबार १ सय ५३ टन तरकारी भित्रिएको समितिका सूचना अधिकारी विनय श्रेष्ठले जानकारी दिए। बिहान ८ बजेसम्म कारोबार भए पनि त्यसपछि किन्ने मान्छे नभएको उनले बताए।
‘सामान आउन रोकिएको छैन,’ उनले भने, ‘किन्ने मान्छे भने त्यति आएका छैनन्।’ होलसेलमा तरकारीको मूल्य नबढेको व्यवसायीको भनाइ छ। टमाटर किलोको ५० रुपैयाँ, घिउसिमी ३५ रुपैयाँ, काउली २५ रुपैयाँसम्ममा बिक्री भएको ढुंगाना एग्रिकल्चरका सञ्चालक समर्थन ढुंगानाले बताए। तर खुद्रा पसलेले भने चर्को मूल्य असुल्दै आएका छन्। ‘बिहान बिक्री गरेको तरकारी बेलुका खरिद गर्न खोज्दा दोब्बर, तेब्बर तिर्नुपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भने, ‘तर अनुगमन कसले गर्नु?’

विभागका कर्मचारी भने जटिल अवस्थामा २–४ रुपैयाँ बढी लिनु स्वाभाविक भएको बताउँछन्। ‘बजारमा तरकारी नै छैन। तरकारी पाउनु नै ठूलो कुरा हो,’ ती अधिकारीले भने, ‘बढी मूल्य लिए पनि उपभोक्ताले किनेका छन्। कुनै गुनासो छैन।’


घरमै खाद्यवस्तु डेलिभरी
सरकारले खाद्यवस्तुको होम डेलिभरी गर्ने व्यवस्था मिलाउने निर्णय गरेको छ। कोरोना समन्वय समिति बैठकले बुधबार ठूला खाद्य स्टोर तथा पसलले आवश्यक खाद्यवस्तु होम डेलिभरी गर्ने व्यवस्था मिलाउने निर्णय गरेको हो। यसका लागि गृह मन्त्रालयले सीमित संख्याका सवारी साधनलाई अनुमति दिनेछ।

बैठकले औषधि, खाद्यवस्तु, पानी, दूध, फलफूल, तरकारी, पशुपन्छी र माछाको दाना, कुखुराका चल्ला ढुवानी गर्ने र फर्केर जाने सवारीसाधनलाई आवागमन अनुमति दिने निर्णय गरेको छ। यस्ता सवारीसाधनले भने यात्रु ओसारपसार गर्न पाउनेछैनन्। स्थानीय तहले वडास्तरमा दूध, तरकारी, फलफूललगायत अन्य खाद्यवस्तु बिक्रीवितरण गर्ने र ग्राहकबीच भौतिक दूरी कायम हुने गरी सञ्चालन गर्न सहजीकरण गर्ने पनि निर्णय भएको छ। इन्डक्सन चुलो प्रयोगमा प्रोत्साहन गर्न सरकारले भन्सार महसुल छुट दिने व्यवस्था मिलाउने पनि बैठकले निर्णय गरेको छ।

‘इन्धन ढुवानीमा समस्या छैन’
नेपाल आयल निगमले इन्धन ढुवानीमा कुनै अवरोध नभएको जनाएको छ। मंगलबार मात्रै २ हजार ३ सय टन ग्यास लोड भएको निगमका कार्यकारी निर्देशक सुरेन्द्र कुमार पौडेलले बताए। ‘एकै दिन १ सय २७ बुलेट ग्यास लोड भए, यो इतिहासकै सबैभन्दा बढी हो,’ उनले भने, ‘बुधबार पनि लोड भइरहेको छ। इन्धन ढुवानीका क्रममा कुनै पोइन्टमा समस्या छैन।’

ग्यास आयातमा समस्या नभए पनि आन्तरिक व्यवस्थापनमा भने केही चुनौती देखिएको उनले बताए। ‘मान्छे हिँडडुल गर्न मिल्दैन। अनिवार्य पास चाहिन्छ, सुरक्षाको कुरा पनि छ,’ उनले भने, ‘बोटलिङ प्लान्ट कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने छलफलमा छौं।’ बजारमा अभाव हुन नदिन परिचयपत्रका आधारमा मात्रै ग्यास दिइएको उनले बताए। यसैबीच कोरोना समन्वय समितिको बुधबारको बैठकले ग्यास रिफिलिङमा समस्या हुन नदिन ग्यास बोटलिङजस्ता कार्यमा संलग्न हुने श्रमिकलाई कार्यस्थलसम्म आउनजान सम्बन्धित उत्पादक संस्थाले सवारीसाधनको व्यवस्था गर्न लगाउने निर्णय गरेको छ। सवारीसाधनका लागि आवश्यक अनुमति गृह मन्त्रालयले दिने जनाएको छ।

प्रकाशित : चैत्र १३, २०७६ ०८:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×