जुम्ला — तातोपानी गाउॅपालिका–७ का २० वर्षीय दलबहादुर कुँवरले राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगितामा भाग लिन थालेको झन्डै एक वर्ष मात्र पुग्यो । यो अवधिमा उनले झन्डै एक दर्जन प्रतियोगितामा भाग लिएर सबैमा उनी शीर्ष ३ मा परे भने एउटा मात्र उनी सातौं भए ।

पहिलो पटक २०७९ वैशाखमा जुम्ला–रारा अल्ट्रा म्याराथनमा सहभागी बन्दा उनलाई ४९ किलोमिटर दूरी पार गर्न सक्दिन कि भन्ने थियो । ‘सुरुमा जुम्लाबाट दौडिएर रारा ताल पुग्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्नेमै अन्योलमा थिएँ,’ उनले भने । 

तर गाउँका भीरपाखा र उकाली ओराली गरिरहेकाले उनलाई दौडन खासै समस्या भएन । झन्डै ७० खेलाडी सहभागी म्याराथनमा उनले स्वर्ण पदक जिते । उनी ५ घण्टा ५ मिनेटमै रारा तालमा पुगेका थिए । 

खासमा दलबहादुरले रहरमै म्याराथनमा भाग लिएका थिए । तर स्वर्ण जितेपछि भने सोच मोडियो । त्यसयता उनी निरन्तर दौडिरहेका छन् । कहिले गाउँबाट करिब ५ घण्टा दूरीको भुरिचुला चुचुरोमा दौडिरहेका हुन्छन् त कहिले पानसय पाटनमा । दलबहादुर अहिले गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डमा एभरेस्ट म्याराथन ह्याट्रिकर हरिबहादुर रोकायाको प्रशिक्षणमा जोडिएका छन् । सन् १९९७ देखि २००१ सम्म लगातार तीन पटक एभरेस्ट म्याराथन जितेर विश्व कीर्तिमानी कायम गरेका धावक रोकाया अल्ट्रा म्याराथनमा स्थापित नाम हो । 

गत वर्ष फागुन १ गते रुकुम पश्चिममा आयोजना भएको गुरिल्ला म्याराथनमा सहभागी भएका दलबहादुरले ६२ किलोमिटरको म्याराथन ५ घण्टा ५३ मिनेटमा पार गर्दै प्रथम स्थान हात पारे । म्याराथनमा करिब ७० जनाले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । लगातार दुई म्याराथनमा प्रथम भएपछि उनलाई अल्ट्रा म्याराथनमा केही गर्छु कि भन्ने लागेको छ । त्यसपछि उनी ताप्लेजुङमा भएको पाथीभरा म्याराथनको ६८ किलोमिटर दौडमा सहभागी भए । १ सय ६० खेलाडी सहभागी भएको प्रतियोगितामा पनि उनले बाजी मारे । त्यहाँ उनी ४ घण्टा १२ मिनेट दौडिएर प्रथम भएका हुन् ।

त्यसयता उनी ४२ किलोमिटरको पोखरा फिस्टेल म्याराथन र सुर्खेतमा आयोजित १० किलोमिटर दौडमा प्रथम भइसकेका छन् । गत वर्ष उनले ७ वटा प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए भने यो वर्ष जुम्ला–रारा म्याराथनमा गत वर्षको आफ्नै रेकर्डलाई तोड्दै उनले ४ घण्टा ५४ मिनेट १ सेकेन्डमा ४० किलोमिटर दूरी पार गरे भने असारमा उनले एभरेस्ट म्याराथनमा भाग लिए । ४२ किलोमिटर दूरी ३ घण्टा ४९ मिनेटमा पार गरेर दोस्रो स्थान ल्याए । ‘पहिले दौडेर पनि कीर्तिमानी कायम गरेको भन्ने सुन्दा अचम्म लाग्थ्यो तर दौडनुमा पनि खेलाडीको ठूलो भविष्य जोडिएको हुँदोरहेछ,’ उनले भने, ‘दौडेर पनि विश्वसामु नेपाल र नेपालीको शिर उँचो बनाउन सकिँदोरहेछ ।’ 

दलबहादुरको सानैदेखि नेपाली सेना बन्ने इच्छा थियो । दुई वर्षअघि उनले नेपाली सेनाका लागि प्रयास गरे । दौडदेखि शारीरिक अभ्यास सबै पास गरेका उनी लिखितमा भने उत्तीर्ण हुन सकेनन् । ‘अहिले पनि घरमा बुबाआमालगायत सबैले जागिर खानुपर्छ भन्नुहुन्छ,’ उनले भने, ‘तर मलाई अझै केही वर्ष दौडन मन छ ।’ ५ वटा दौडमा आफूले कीर्तिमानी बनाउन पाएकामा उनी दंग छन् । दौडिँदै परिवारको विपन्नता र अभावसँग संघर्ष गरिरहेको उनले बताए । सामान्य परिवारमा जन्मिएकाले दुःख गर्दै आफू हुर्किएको उनको भनाइ छ । 

अहिले दलबहादुर कर्णाली स्पोर्ट्स क्लबमा प्रशिक्षण लिइरहेका छन् । उनका अनुसार हाई अल्टिच्युटमा दौड अभ्यास गर्दा अल्ट्रा दौडका लागि फाइदा पुगिरहेको छ । ‘रोड रेसभन्दा पनि अल्ट्रा रेसलाई नै प्राथमिकता दिइरहेको छु,’ उनले भने, ‘सुरुमा आफ्नै पाराले कुदिन्थ्यो । क्लबमा आबद्ध भएर ट्रेनिङ लिएपछि कसरी दौडने भन्ने सीप पनि सिकिरहेको छु, पेस, टाइम, ट्रेनिङ तालिकादेखि डाइट प्लानबारे थाहा भएको छ ।’ क्लबले सातामा ६ दिन सोमबारदेखि शनिबारसम्म २ प्रकारको प्रशिक्षण दिइरहेको छ ।

‘पेस मेकिङ’ र ‘डिस्ट्यान्स कभर’ मा खेलाडीहरूलाई मुख्य गरी प्रशिक्षण दिइने प्रशिक्षक रोकायाले बताए । उनका अनुसार ‘पेस’ मा २० किमि ट्र्याकमा दौडिने दलबहादुर ‘डिस्ट्यान्स कभर’ मा बाहिर जंगलतिर गएर उकालो–ओरालो दौडने गर्छन् । शनिबार ५ घण्टासम्म कुद्ने उनी आइतबार बिदामा बस्ने गरेको क्लबले जनाएको छ । 

क्लबमा आबद्ध खेलाडीहरूको खानपिन गाउँमा जे पाइन्छ त्यही हुन्छ । ‘हामीले गाउँमै उत्पादन गरेको खाना खान्छौं । सातुदेखि सिस्नु गेडागुडी खान्छौं,’ उनले भने,‘प्रशिक्षणका लागि अझै राम्रो ट्र्याक र उचित डाइट आवश्यक पर्थ्यो, तर आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदा पुर्‍याउन सकिएको छैन ।’ क्लबले छनोट गरेको ५ जनाका लागि सिपर्दी कम्पनीले जुत्ता उपलब्ध गराएको छ भने ५ जनाको खाजा खर्च पनि बेहोरिरहेको क्लबका अध्यक्ष सरोज शाहीले बताए । ‘दलबहादुर चरम गरिबी र कठिन भौगोलिक वातावरणमा हुर्केर पनि छोटो समयमै दौडमा जमेको खेलाडी हो,’ उनले भने, ‘उनको खेल क्षेत्रप्रति ठूलो लगाव छ ।’ 

तातोपानी गाउँपालिकाले धावक दलबहादुर कुँवरलाई खाजा खर्चस्वरूप मासिक ५ हजार रुपैयाँ दिने घोषणा गरेको छ । एकपछि अर्को अल्ट्रा म्याराथनमा सफलता पाइरहेका उनको हौसलाका लागि मासिक ५ हजार रुपैयाँ दिने निर्णय गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष नन्दप्रसाद चौलागाईंले बताए ।