काठमाडौँ — प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि समानुपातिकतर्फका उम्मेदवारको बन्दसूची तयार गर्ने अन्तिम गृहकार्यमा राजनीतिक दलहरू लागेका छन् । निर्वाचन आयोगले बन्दसूची बुझाउने समय आइतबार र सोमबारका लागि तोकेको भए पनि अधिकांश दलले दोस्रो दिन मात्र बुझाउँदै छन् । 

आयोगका अनुसार आइतबार तीन दलले मात्र बन्दसूची बुझाएका छन् । नेपाल मजदुर किसान पार्टी, नेपाल लोकतान्त्रिक पार्टी र राष्ट्रिय जनमोर्चाको बन्दसूची आयोगमा पेस भएको हो । अन्य दल बन्दसूची तयारीका लागि आन्तरिक छलफल गरिरहेका छन् । केही दल भने एकता प्रक्रियामै छन् । 

कांग्रेसले समानुपातिक उम्मेदवार छान्न भूगोल र जनसंख्याका आधारमा प्रदेशलाई कोटा निर्धारण गरेर छलफल गरिरहेको छ । केन्द्रीय सदस्य बलबहादुर केसीका अनुसार क्षेत्रीय समिति हुँदै सिफारिस गरिएका नामको संख्या करिब १८ सय छ । निर्वाचनमा भाग लिने दलले समानुपातिक प्रणालीतर्फ न्यूनतम ११ र अधिकतम ११० उम्मेदवारको सूची बुझाउनुपर्छ । सूचीमा कम्तीमा ५० प्रतिशत महिला हुनुपर्छ ।

कांग्रेसले समानुपातिकमा सबै जिल्लाको प्रतिनिधित्व गराउने तयारी गरेको छ । २०६४ सालयता समानुपातिकतर्फ अवसर पाएकालाई यस पटक नदोहोर्‍याउने मापदण्ड तय गरिएको छ । समानुपातिक प्रतिनिधित्वको व्यवस्था नेताहरूले दुरुपयोग गरेको आरोप लागेका कारण कांग्रेसले यस पटक समानुपातिकमा नदोहोर्‍याउने निर्णय गरेको हो । प्रदेशका सांसद, प्रदेशसभाको समानुपातिक सूचीमा नाम भएका उम्मेदवार र स्थानीय तहका पदाधिकारीलाई पनि कांग्रेसले उम्मेदवार नबनाउने भएको छ ।

कांग्रेसले प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रबाट समानुपातिक समावेशिताका आधारमा कम्तीमा एक महिलासहित तीन जनाको नाम पठाउन निर्देशन गरेको थियो । तर जिल्लाले आकांक्षी सबैको सूची केन्द्रमा पठाइदिएकाले छनोटमा कठिनाइ परिरहेको नेताहरूले बताएका छन् । पहिले समानुपातिकमा अवसर पाएकालाई नदोहोर्‍याउने मापदण्ड तय भएपछि आकांक्षीको संख्या केही घटेको छ । कांग्रेसका प्रवक्ता प्रकाशशरण महतका अनुसार कार्यसम्पादन समितिमा रहेका सम्बन्धित प्रदेशका नेता र प्रदेश कार्यसमिति सभापतिले छलफल गरेर उम्मेदवारको नाम टुंग्याउनेछन् । 

एमाले केन्द्रीय सचिवालय बैठकले समानुपातिक उम्मेदवारको सूची टुंग्याउने जिम्मा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई दिएको छ । आइतबारको सचिवालय बैठकमा प्रस्तावित नाममा छलफल भए पनि अन्तिम निर्णय गर्ने जिम्मा ओलीलाई दिइएको सचिव राजन भट्टराईले जानकारी दिए । ‘अध्यक्षले ११० नाम प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुभयो । त्यसमा साथीहरूको राय आएको छ,’ उनले भने, ‘भोलि (सोमबार) अध्यक्षले टुंग्याएपछि निर्वाचन आयोगमा सूची बुझाउँछौं ।’

एमालेले गएको निर्वाचनमा समानुपातिक सूचीमा परिसकेका उम्मेदवार नदोहोर्‍याउने नीति लिएको छ । समानुपातिक सूचीमा सचिव पद्मा अर्याललाई महिला ‘क्लस्टर’ को एक नम्बरमा प्रस्ताव गरिएको छ । खस आर्यको एक नम्बरमा पूर्वउपाध्यक्ष गुरु बरालको नाम राखेको छ । नेताहरू शान्ता चौधरी, नीरु पाल, टुका हमाललगायतको नाम पनि सिफारिस गरेको छ । जेन–जी समूहबाट नीता घतानीको नाम पनि राखिएको छ । प्रदेश र जिल्ला कमिटीको सिफारिसका आधारमा एमालेले उम्मेदवार तय गर्न लागेको हो ।