काठमाडौँ — सिन्धुली घर भएका प्रहरी सहायक निरीक्षक मिलन रायका आफन्तले आर्थिक र पारिवारिक कारणले गाउँ लगेर अन्तिम संस्कार गर्न सकेनन् । अहिले उनको परिवारले सापटी लिएर काजकिरिया सकेको छ ।

सिन्धुलीको दुधौली नगरपालिका–८ का मिलनले डेढ वर्षकै उमेरमा बुबा गुमाएका थिए । ब्लड क्यान्सरले बुबाको मृत्यु भएपछि विक्षिप्त भएकी आमाले पनि केही महिनामै ज्यान गुमाएपछि उनी अभिभावकविहीन भएका थिए । उनी काकाको हेरचाहमा हुर्किएका थिए । 

चार महिना अघिमात्र श्रीमती मंगला श्रेष्ठलाई ऋण खोजेर उनले जापान पठाएका थिए । उनको परिवारले अहिले पनि महिनाको ४० हजार रुपैयाँ किस्ता तिरिरहनु परेको छ ।

मृतक रायका काका केशव रायका अनुसार काठमाडौंको पशुपति आर्यघाटमा अन्तिम संस्कार गर्दा प्रहरी कल्याण कोषबाट ४० हजार रुपैयाँ पाए पनि अन्य सहयोग कहीँबाट नपाएको सुनाए ।

‘पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टिका लागि प्रहरी कल्याण कोषबाट ४० हजार सहयोग प्राप्त भएको थियो । तर ५० हजार रुपैयाँ आर्यघाटमै खर्च भयो,’ काका केशवले भने, ‘धार्मिक विधिअनुसार काजकिरिया गर्दा साढे दुई लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ । गाउँघरमा सरसापट मागेर चलिरहेका छौं ।’

मिलनको हत्यामा संलग्नलाई कारबाही र राज्यबाट सहयोग पाइन्छ कि भनेर उनको परिवार सिन्धुलीबाट सोमबार काठमाडौं आएको छ ।

३० वर्षीय मिलन २०७४ सालमा प्रहरी सहायक निरीक्षक पदमा भर्ना भएका थिए । प्रहरी वृत्त महाराजगन्जमा अपराध अनुसन्धान तथा कारबाही शाखामा काजमा कार्यरत रहेका उनलाई २४ भदौमा सादा पोसाकमै रहेका बेला प्रदर्शनकारीले डिएसपी भन्दै कुटेर हत्या गरेका थिए । मिलनलाई सडकमा घिसारेर, लात्तीले हानेर उनको ज्यान लिएको फोटो भिडियो सामाजिक सञ्जालमै छ ।

प्रहरी वृत्त महाराजगन्जमा कार्यरत प्रहरी जवान उत्तम थापाको परिवारको कथा पनि उस्तै छ । उनको शव पनि आर्थिक समस्याका कारण गाउँ लगेर अन्त्येष्टि गर्न सकेन । पशुपति आर्यघाटमा प्रहरी कल्याण कोषबाट दिएको ४० हजारबाहेक अन्य सहयोग यो परिवारले पाएको छैन । थापाका भाइको ७ महिनाअघि मात्र भीरबाट खसेर मृत्यु भएको थियो । दुई सन्तानकी आमा अहिले गाउँमा एक्ली भएकी छन् । उत्तमका बुबाको मधुमेहका कारण पहिले नै मृत्यु भएको थियो । उत्तमकै जागिरले उनको घर चल्दै आएको थियो ।

दार्चुला लेकम गाउँपालिका–३ गुमाखोली घर भएको थापा परिवारमा उब्जनीले पुग्ने जमिनसमेत छैन । मृतक थापाकी आमाका अनुसार गाउँमा रासन किनेकोदेखि अन्य घरखर्चको पैसासमेत तिर्न बाँकी छ ।

अहिले उत्तमको अन्तिम संस्कारको खर्च उनका काकाहरूको सहयोगमा गरिएको आमाले बताइन् । ३० वर्षीय उत्तम ९ वर्षदेखि प्रहरी सेवामा थिए ।

प्रहरी प्रभाग कोटेश्वरमा सेवामा रहेकै समयमा मृत्यु भएका ३१ वर्षीय प्रहरी सहायक हवलदार अमृत गुरुङको परिवारले पनि सरसापट गरेर अन्तिम संस्कार सकेका छन् । ‘गुरुङ समुदायको संस्कार अनुसार गर्नुपर्ने काम अझै छन्,’ अमृतको श्रीमती शान्ति गुरुङले भनिन्, ‘अहिलेसम्म १ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ । छिमेकीसँग सापट लिएर संस्कारको काम गरेका हौं ।’

कास्की रूपा गाउँपालिका–५ का अमृत परिवारको एक्लो छोरा थिए । अमृतकी आमाको ९ महिना अघिमात्र ब्रेन ह्यामरेजबाट मृत्यु भएको थियो । परिवारमा त्यो समयको ऋण पनि गुरुङ परिवारमा छ । अमृतको २२ महिनाको छोरासहित घरमा बाजे, बुबा, श्रीमती छन् । उनी १५ असोज २०७० मा प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेका थिए ।

२३ र २४ भदौमा जेन–जीको अगुवाईमा भएको आन्दोलन र त्यसपछिको प्रदर्शनका क्रममा उनीहरूमा प्रहरी वृत्त महाराजगन्जका प्रहरी सहायक निरीक्षक मिलन राय, प्रहरी जवान उत्तम थापा र प्रहरी प्रभाग कोटेश्वरका सहायक हवलदार अमृत गुरुङसहित तीन प्रहरीले ज्यान गुमाएका थिए  ।