कञ्चनपुर — कैलाली टीकापुरका प्रकाश बुढा भारत उत्तराखण्डको उत्तरकाशी जिल्लाको हर्षिल क्षेत्रमा पर्ने धरालीमा मजदुरी गरिरहेका थिए । धराली बजारमा होटेल निर्माणको काम भइरहेको थियो । त्यसैमा प्रकाश र उनका भाइ रमेशसहित ९ जना काम गर्थे । काम गरेको केही दिनको ज्याला लिन बाँकी नै थियो । 

तीन साताअघि अचानकको आरिघोप्टे वर्षापछि खीरगंगा नदीमा आएको बाढीले धराली बजार तहसनहस भयो । प्रकाशसहित उनको परिवारले ज्यालादारी काम गरिरहेको होटेल पनि बगाएर लग्यो । होटेल मात्रै बगाएन उनीहरूको ज्याला पनि त्यसमै बग्यो । 

‘कोठामा राखेको पैसा पनि बाढीमै पुरियो, हिसाब गर्न बाँकी रकम पनि साहुले दिएन,’ बुढाले भने, ‘३०/३५ हजार ज्याला लिन बाँकी थियो, होटेल बगेपछि साहुले दिन सक्दैन भन्यो ।’ घर आउने बेला ५ हजार भारु दिएको उनले बताए । 

त्यही बाढीमा परेर प्रकाशका भाइ रमेश र बुहारी प्रिया बेपत्ता छन् । शुक्रबार हरिद्वार पुगेर कुशको पुतला बनाएर अन्तिम संस्कारसँगै किरिया गरिएको उनले बताए । किरियाको काम पनि दुई दिनमै टुंग्याएको उनले बताए । शनिबार हरिद्वारबाट घर आउन लागेको उनले जानकारी दिए । 

‘तीस/चालिस फिटसम्म ग्राभेल भरिएको छ, त्यसमा लास भेटिने सम्भावना छैन,’ बुढाले भने, ‘बेपत्ताका आफन्त कोही धरालीमै, कोही हरिद्वारमा र कोही घर फर्किएर किरिया गर्न थाले ।’ धरालीको बाढीमा परेर २१ जना नेपालीसहित ६८ जना बेपत्ता भएको उत्तराखण्डको राज्य आपतकालीन परिचालन केन्द्रले जनाएको छ ।

बाढीमा परेर बेपत्ता भएका भारतीय नागरिकलाई उत्तराखण्ड सरकारले राहत स्वरूप जनही ५ लाख भारु दिने घोषणा गरेको छ । तर नेपालीको हकमा भने नत मजदुरी गरेको ज्याला पाए न राहत नै । ‘भारतीय नागरिकलाई त ५ लाख दिने भनेको छ, तर हामीले काम गरेको ज्याला समेत पाएनौँ,’ बुढा भन्छन्, ‘अहिले खर्च नभएर घर फर्किन निकै गाह्रो भएको छ ।’

सोही बाढीमा बेपत्ता भएको जाजरकोटको कुशे गाउँपालिका–२ तालीगाउँका ५ जना बेपत्ता भएका छन् । तिनका आफन्त पनि घर पुगिसकेका छन् । ‘घरमै किरिया गर्ने गरी आएका हौं,’ बाढीमा बेपत्ता भएका कर्ण बहादुर सिंहका भाइ गणेशले भने, ‘अरु पनि हामीसँगै फर्किएका छन् ।’ उनीहरू शुक्रबार रुपेडिया नाका हुदै नेपाल भित्रिएका हुन् । 

पछिल्लो समय धरालीमा खोजी कार्य पनि सुस्त भएको र बेपत्ताहरू भेटिने सम्भावना पनि कम रहेकाले आफन्तहरू फर्किएका हुन् । उनीहरू घरमै किरिया गर्ने गरी फर्किएका हुन् । बेपत्ता भएकाहरूको खोजीदेखि धराली क्षेत्रमा रहेका नेपालीको उद्धारमा दूतावासले पहल गर्न नसकेको पीडितको गुनासो छ । 

‘अहिले हामी खर्च नभएर अलपत्र परेका छौं, दूतावासले कसैसँग सम्पर्क समेत गरेको छैन,’ बुढाले भने, ‘यति मान्छे बेपत्ता छन्, तिनको खोजीबारे पनि चासो राखेको देखिएन ।’