सुदूरपश्चिम फेरि जोखिममा- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सुदूरपश्चिम फेरि जोखिममा

प्रदेश ब्युरो

काठमाडौँ — भारतबाट फर्किरहेका नेपालीमा दिनहुँ संक्रमण देखिन थालेपछि सुदूरपश्चिममा फेरि कोरोनाको त्रास बढेको छ । प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार चैत १ देखि १५ सम्म १५ जना मात्रै संक्रमित थिए, त्यसयता संक्रमण निकै बढेको छ । 

बाँकेको नेपालगन्जस्थित जमुनाह नाका हुँदै भारतबाट भित्रिरहेका यात्रु । तस्बिरः रुपा गहतराज/कान्तिपुर

सुदूरपश्चिमका चार सीमानाकामा गरिएको परीक्षणमा थप ७ सय २४ जना संक्रमित फेला परेका छन् । हालसम्म भारतबाट कैलालीको गौरीफन्टा नाका भएर भित्रिएका ९ हजार ३ सय ५५ जनाको एन्टीजेन परीक्षणमा ६ सय २ जनामा संक्रमण देखिएको छ । कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकाबाट भित्रिएका ३ हजार १ सय २३ जनाको परीक्षणमा १ सय ८ जना संक्रमित फेला परेका छन् । बैतडीको झुलाघाट भएर भित्रिएका ४ सय ४० जनामध्ये १४ जना संक्रमित भेटिएका छन् । ‘भारतबाट भित्रिनेको संख्या बढेसँगै जोखिम थपियो,’ प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक डा. गुणराज अवस्थीले भने, ‘नाकाबाट भित्रिनेहरूमा गरिएको एन्टिजेन परीक्षणमा संक्रमितको संख्या बढी छ । सोमबार मृत्यु भएका युवक पनि भारतबाट फर्केका थिए ।’

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीका प्रमुख ललितबहादुर धामीले सुरुको एक साता सबैको एन्टीजेन परीक्षण गरिए पनि भित्रिनेको संख्या बढेपछि समूहमा मात्रै गरिन थालेको बताए । उनका अनुसार किट अभाव भएकाले शंकास्पद र भारतको हटस्पटबाट आएकाहरूको समूहबाट एन्टिजेन परीक्षण गर्न सुरु गरिएको छ । भारतबाट आउनेलाई धनगढी उपमहानगरपालिकाको कनरी आइसोलेसन केन्द्रमा राख्ने गरिएको छ ।

सेती प्रादेशिक अस्पतालका सूचना अधिकारी दिलीप श्रेष्ठले पछिल्लो समय भारतबाट आएकाबाट जोखिम बढ्ने खतरा रहेको बताए । ‘अस्पतालका आइसोलेसन बेडको मात्रै भर परे संक्रमित राख्न समस्या हुन्छ,’ उनले भने, ‘संक्रमितहरूलाई आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा राख्ने व्यवस्था स्थानीय तहले पुनः सुरु गर्नुपर्छ ।’ प्रदेशमा संक्रमितको रिफरल सेती प्रादेशिक अस्पतालमा बढीमा ५० बेड आइसोलेसन छ । हाल ४ जना आईसीयू र २ जनाको भेन्टिलेटरमा उपचार भइरहेको छ ।

यसैबीच, कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकाबाट भित्रिएकामध्ये शनिबार १३ जनामा कोरोना संक्रमण देखिएको छ । भारतको उच्च जोखिममा रहेका दिल्ली, पन्जाब र महाराष्ट्रलगायतका क्षेत्रबाट आउने १ सय ७७ को एन्टिजेन परीक्षण गर्दा १३ जनामा संक्रमण देखिएको हो । गड्डाचौकीस्थित हेल्थ डेस्कका इन्चार्ज आकाश बारुडीका अनुसार दिनहुँ १०/१५ जनामा संक्रमण पुष्टि भइरहेको छ । कञ्चनपुरसंँग जोडिएका भारतका उत्तर प्रदेश र उत्तराखण्डमा दिनहुँ संक्रमणको दर बढ्दै गएको छ । यसका कारण उक्त क्षेत्रबाट आउनेहरूका कारण यहाँ जोखिम बढेको हो । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय जनस्वास्थ्य निरीक्षक सिद्धराज भट्टले भने, ‘भारतबाट आउनेको थपिए जोखिम झनै बढ्दै जान्छ ।’

कञ्चनपुरमा महाकाली अस्पतालको ५० बेडको आइसोलेसन भरिएर महेन्द्रनगरमै रहेको अर्को आइसोलेसनमा संक्रमितलाई राखिएको छ । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख शिवराज सुनारले कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ हुन नसक्दा संक्रमण कति छ भन्न सकिने अवस्था नरहेको बताए । पछिल्लो समय भारतबाट फर्किनेहरू सोझै घरमा जान्छन् । संक्रमितसँंगै आएका पनि सीधै घर पुगिरहेका छन् । आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनहरू पनि छैनन् । संक्रमितको कन्ट्र्याक्ट ट्रेसिङ हुन सकेको छैन । कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकामा घर फर्किनेको चाप निकै बढी छ । शनिबार मात्रै ६ सयभन्दा बढी भित्रिएका छन् । ब्रह्मदेव क्षेत्रमा पनि पूर्णागिरि मेलाका कारण भीडभाड बढेको छ ।

मास्क नलगाए जरिवाना

रूपन्देहीमा बिनामास्क सार्वजनिक स्थानमा हिँडडुल गर्न रोक लगाइएको छ । स्वास्थ्य मापदण्डको पालना नगरेको पाइए कारबाहीमा पर्ने जिल्लास्तरीय कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्रको शनिबारको बैठकले निर्णय गरेको छ । बैठकले बिनामास्क सरकारी कार्यालयमा प्रवेश निषेध गरेको छ ।

केन्द्रका रूपन्देही संयोजक तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी आशमान तामाङले भने, ‘सँगसँगै कारबाही पनि गर्नेछौं ।’ उनका अनुसार यस्ता मास्क नलगाउने व्यक्तिलाई सुरुमा एकपटकमा १ सय रुपैयाँ जरिवाना गर्न सकिने प्रावधान ऐनमा छ । रूपन्देही अत्यधिक भीडभाड हुने र भारतसँगको आवतजावत हुने प्रमुख नाका भएकाले अति जोखिम जिल्लाका रूपमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले वर्गीकरण गरेको छ । जिल्लामा राति ९ बजेसम्म मात्र व्यवसाय गर्न पाइने व्यवस्था गरिएको छ । भारतबाट सुनौली–बेलहिया नाका हुँदै आउने नागरिकलाई सीमा नाकामा स्थापित होल्डिङ सेन्टरमा स्वास्थ्य जाँच गरी शंकास्पद व्यक्तिको अनिवार्य एन्टिजेन परीक्षण गर्ने निर्णय पनि बैठकले गरेको छ ।

यसैबीच, बाँकेको नेपालगन्जस्थित जमुनाह नाका हुँदै भित्रिरहेका सर्वसाधारणमा संक्रमण पाइएको छ । दैनिक भित्रिरहेका सर्वसाधारणमा संक्रमण पाइए पनि कुनै सावधानी अपनाइएको छैन । संक्रमितसँगै लाइन लागेका बीच व्यक्तिगत दूरीसमेत हुँदैन ।

जमुनाहमा शनिबार भारतबाट आएका आएका १९ जनामा परीक्षण गर्दा १० जनामा संक्रमण पुष्टि भएको नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख रामबहादुर चन्दले बताए । नाकामा रहेका ६ जना स्वास्थ्यकर्मीले ज्वरो नाप्नेदेखि स्वाब संकलन गर्ने अनि रिपोर्ट निकाल्ने काम गरिरहेका छन । ल्याब टेक्निसियन गणेश चौधरीले भने, ‘यही अनुपातमा चाप बढ्यो भने यो जनशक्तिले थेग्न मुस्किल छ ।’ बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवराम गेलाल बढ्दो चापलाई मध्यनजर गर्दै स्वास्थ्यकर्मी र ठाउँ व्यवस्थित गराउँदै लगिएको बताए ।

मोहन बुढाऐर (धनगढी), भवानी भट्ट, (कञ्चनपुर), रूपा गहतराज (नेपालगन्ज) र माधव ढुंगाना (भैरहवा)

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७८ ०७:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धितोपत्र बोर्डले ब्रोकर छान्ने व्यवस्था गरिँदै

बुक बिल्डिङ विधिबाट पहिलो पटक सेयर निष्कासन गर्न लागेको सर्वोत्तम सिमेन्टलाई लक्ष्य गरी नियमावली परिमार्जनको तयारी
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — पुँजी बजारको नियामक निकाय धितोपत्र बोर्डबाटै सेयर ब्रोकर छान्ने व्यवस्था गर्न लागिएको छ । धितोपत्र बजार (हाल नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) ले सेयर ब्रोकर छानेर अनुमतिपत्रका लागि बोर्डमा सिफारिस गर्नुपर्ने व्यवस्था परिमार्जन गरेर छनोटको सबै अधिकार बोर्डमा ल्याउने तयारी भएको स्रोतले बताएको छ ।

आफूले अनुमति दिएको संस्थाले ब्रोकर छान्ने, अनुमतिपत्रका लागि सिफारिस गर्ने र सोहीबमोजिम नियामक निकायले लाइसेन्स बाँड्ने व्यवस्था उपयुक्त नभएकाले धितोपत्र व्यवसायी (धितोपत्र दलाल तथा धितोपत्र व्यापारी) नियमावली, २०६४ परिमार्जन गर्न लागिएको स्रोतले जनाएको छ ।

‘नियमावली परिमार्जन गर्न छलफल सुरु भएको छ, अन्तिम टुंगो लाग्न बाँकी छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘हाल नेप्सेले ब्रोकरको संख्या यकिन गर्ने व्यवस्था छ । त्यसमा सुधार गर्न लागेका हौं । नेप्सेले छानेको कम्पनीलाई बोर्डले आँखा चिम्लेर लाइसेन्स दिने भन्ने पनि त भएन ।’ यस सम्बन्धमा खासगरी तीन विषयमा छलफल भइरहेको बताइएको छ । पहिलो, नेप्से बोर्डबाट अनुमति प्राप्त संस्था हो । आफूले लाइसेन्स दिएको संस्थाले ब्रोकरको संख्या यकिन गरेपछि मात्र बोर्डले अनमुतिपत्र बाँड्ने भन्ने हुँदैन । आफूले लाइसेन्स बाँड्ने संस्था छान्ने जिम्मेवारी पनि नियामक निकायको हो । यसकारण यो मिलेको छैन ।

धितोपत्र नियमावली, २०६४ मा नेप्से (धितोपत्र बजार) ले बजारको आवश्यकताअनुसार ब्रोकरको संख्या यकिन गर्ने व्यवस्था छ । ‘धितोपत्र बजारले उपलब्ध भौतिक सुविधा, धितोपत्र बजारको आवश्यकता तथा धितोपत्रको प्रतिस्पर्धी बजार निर्माण पक्षलाई दृष्टिगत गरी थप्नुपर्ने धितोपत्र दलाल र धितोपत्र व्यापारीको संख्या यकिन गर्ने,’ नियमावलीमा उल्लेख छ । दोस्रो, नेप्सेले ब्रोकरका लागि आवेदन माग्दा त्यो कम्पनी कर कार्यालय, कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयलगायत धेरै स्थानमा दर्ता हुनुपर्ने व्यवस्था छ । यसरी आवेदन पाएका सबैले लाइसेन्स पाउने भन्ने हुँदैन । लाइसेन्स नपाउने कम्पनी खारेजीमा जानुपर्छ । त्यो व्यवस्था जटिल र झन्झटिलो छ । यसकारण लाइसेन्स कम्पनीहरूलाई सुरुमा दुःख दिनु राम्रो होइन ।

तेस्रो, आफूले नियमन गर्ने संस्थालाई लाइसेन्स दिने काम पनि बोर्डको हो । अहिले यो अधिकारी बोर्डसँग छैन । यसकारण आफ्नो अधिकारी फर्काउन मात्र थालिएको हो । ‘अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्टक एक्सचेञ्जले ब्रोकर सिफारिससम्म गर्न सक्छन् । ब्रोकरलाई आफ्नो कारोबार प्रणालीमा समावेश गर्नुपर्ने भएकाले यस्तो प्रावधान दिइएको हुन्छ,’ बोर्ड स्रोतले भन्यो, ‘तर नेपालमा संख्या नै यकिन गर्ने अधिकार दिइएको छ । त्यो उपयुक्त छैन । सोही नीतिगत व्यवस्थालाई सुधार गर्न लागिएको हो ।’

नियमावलीको दफा ३ मा ब्रोकर कम्पनीको अनुमतिसम्बन्धी व्यवस्था छ । त्यसमा धितोपत्र दलाल र धितोपत्र व्यापारीका रूपमा धितोपत्र व्यवसाय गर्न चाहनेले अनुमतिपत्र प्राप्त गर्न तोकिएको ढाँचामा निवेदन दस्तुर संलग्न गरी धितोपत्र बजार (नेप्से) को सिफारिससहित बोर्डसमक्ष निवेदन दिनुपर्ने प्रावधान नियमावलीमा छ । यसअनुसार धितोपत्र बजारले उपलब्ध भौतिक सुविधा, धितोपत्र बजारको आवश्यकता तथा प्रतिस्पर्धी बजार निर्माण पक्षलाई दृष्टिगत गरी थप्नुपर्ने धितोपत्र दलाल र धितोपत्र व्यापारीको संख्या यकिन गर्ने सिफारिस गर्ने व्यवस्था नियमावलीमा छ ।

ब्रोकर लाइसेन्सका लागि संस्थापक, सञ्चालक तथा कार्यकारी प्रमुखको पूर्ण विवरण, निवेदक कम्पनी वा संगठित संस्थाको विवरण तथा कागजात, कुनै कम्पनी वा संगठित संस्था धितोपत्र व्यापारीको संस्थापक भए उक्त कम्पनी वा संगठित संस्थाको विवरण तथा कागजात, धितोपत्र दलालको स्वामित्व ग्रहण गर्ने व्यक्तिको लगानीको स्रोतसम्बन्धी विवरणलगायत कागजात पेस गर्नुपर्ने व्यवस्था पनि छ ।

‘निवेदनसाथ प्राप्त विवरण तथा कागजात जाँचबुझ गर्दा रीतपूर्वक नदेखिए बोर्डले थप विवरण वा कागजात माग गर्न सक्नेछ,’ नियमावलीमा भनिएको छ, ‘यस नियमावलीबमोजिम अनुमतिपत्र प्रदान गर्नुअघि निवेदनसाथ पेस गरेको विवरणमा कुनै परिवर्तन आए निवेदकले त्यसको जानकारी बोर्डलाई दिनुपर्नेछ ।’ धितोपत्र बोर्डले यसअघि नै ब्रोकरको शाखा स्थापनाका लागि आफैं लाइसेन्स दिन सुरु गरेको छ । यो पनि नयाँ व्यवस्था हो । यसअघि ब्रोकरको शाखा स्थापनाका लागि नेप्सेले सीधै अनुमति दिन सक्थ्यो । बोर्डलाई जानकारी दिए मात्र पुग्ने व्यवस्था थियो । यही व्यवस्थाअनुसार नेप्सेले विभिन्न जिल्लामा गरी ४२ वटा शाखा स्थापना भइसकेका छन् । पछिल्लो समय बोर्डले अनुमति दिन थालेपछि तीनवटा ब्रोकरले शाखा खोल्न अनुमति पाइसकेका छन् भने बाँकी अनुमतिको पर्खाइमा छन् ।

ब्रोकरको संख्या यकिन गर्ने र लाइसेन्सका लागि नियामक निकायमा पठाउने अभ्यास अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा छ । कारोबारका लागि ती ब्रोकरलाई आफ्नो सिस्टम (कारोबार प्रणाली) मा आबद्ध गराउनुपर्ने भएकाले सम्बन्धित एक्सचेञ्ज कम्पनीलाई नै ब्रोकर छान्ने अधिकार दिइएको र बोर्डले लाइसेन्स मात्र वितरण गर्ने जानकारहरू बताउँछन् । ‘आफ्नो क्षमता कति हो ? कति ब्रोकरलाई लाइसेन्स दिँदा सिस्टमले थेग्छलगायत जानकारी नेप्सेलाई थाहा हुन बोर्डलाई हुँदैन,’ स्रोतले भन्यो, ‘नेपालमा सबै अधिकार आफैंले लिएर बोर्डले के गर्न थालेको हो बुझिएन ।’

एक्सचेन्ज कम्पनीले छानेका ब्रोकरले त्यही एक्सचेन्ज कम्पनी मातहतमा मात्र कारोबार गर्न पाउँछन् । नेपालमा एउटा मात्र एक्सचेन्ज कम्पनी छ । भविष्यमा अरू एक्सचेञ्ज कम्पनी स्थापना भए हालका ब्रोकरले ती कम्पनीमा कारोबार गर्न पाउँदैनन् । उनीहरूले ती एक्सचेन्जबाट पनि छुट्टै अनुमति लिनुपर्छ । यसकारण पनि आफूले कारोबार गराउने कम्पनी छान्ने जिम्मा सम्बन्धित कम्पनीलाई नै दिनुपर्ने विज्ञहरू बताउँछन् ।

बोर्डले धितोपत्र दर्ता तथा निष्कासन नियमावली २०७३ पनि परिमार्जनको तयारी गरेको छ । बुक बिल्डिङ विधिबाट पहिलोपटक सेयर निष्कासन गर्न लागेको सर्वोत्तम सिमेन्टलाई लक्ष्य गरी नियमावली परिमार्जनको तयारी भएको स्रोतले बताएको छ । निवमावलीमा सेयर जारी गर्ने संस्था पब्लिक लिमिटेड कम्पनीका रूपमा कम्तीमा एक आर्थिक वर्ष पूरा गरेको हुनुपर्नेछ ।

‘पब्लिक कम्पनीका रूपमा आफ्नो उद्देश्यअनुसार कारोबार सञ्चालन गर्न आवश्यक कार्य अगाडि बढाई पूरा एक आर्थिक वर्षको अवधि पूरा गरेको,’ नियमावलीको दफा ९ को उपदफा ३ ‘क’ मा उल्लेख छ । यो व्यवस्थाअनुसार सर्वोत्तम सिमेन्टले अहिले सेयर जारी गर्न पाउँदैन । यो कम्पनी पब्लिक लिमिटेड बनेको एक आर्थिक वर्ष पनि पूरा भएको छैन । सोही कारण उक्त व्यवस्था परिमार्जन गरी सर्वोत्तम सिमेन्टलाई सेयर निकाल्न पाउने व्यवस्था गर्न लागिएको स्रोतले बताएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७८ ०७:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×