‘हाम्रा युवाहरूले क्यानडा र अस्ट्रेलियाका दूतावास अगाडि वा राहदानी कार्यालयमा लाम लाग्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्छ । उनीहरू यहीँ काम गर्न, यहीँ फस्टाउन सक्ने वातावरण बनाउनु आजको आवश्यकता हो ।’
What you should know
काठमाडौँ — एनसेलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) माइकल फोलेले नेपाल डेटा नेटवर्क र डिजिटल पूर्वाधार विकासमा ५ देखि ८ वर्षसम्म पछाडि रहेको बताएका छन् ।
कान्तिपुर कन्क्लेभको छैटौं सत्र 'अर्थतन्त्रको पुनरुत्थान, विश्वासको पुनःस्थापना' मा बोल्दै उनले समान अवस्थाका देशहरूले यसअघि नै फाइभ-जी प्रविधि अपनाइसकेको उल्लेख गरे ।
फोलेका अनुसार फाइभ-जी प्रविधिले कम लागतमा उच्च ब्यान्डविथ उपलब्ध गराउँछ, जसले सामग्री निर्माण (कन्टेन्ट क्रिएटर), विद्यालय, विश्वविद्यालय, स्वास्थ्य सेवा, सुरक्षा प्रणाली तथा स्मार्ट सिटी सञ्चालनलाई सहज र प्रभावकारी बनाउँछ । ‘यी सेवा गुणस्तरीय रूपमा प्रदान गर्न नेपाल अझै ३ देखि ५ वर्ष पछाडि छ,’ उनले भने ।
नेपालमा लगानीका लागि इच्छुक भए पनि स्पष्ट नीति र दीर्घकालीन दिशानिर्देश नहुँदा निजी क्षेत्र पछि हट्न बाध्य भएको फोलेको भनाइ छ । ‘हामी लगानी गर्न तयार छौँ, तर तीन वर्षे लाइसेन्स बाँकी रहँदा ठूलो पुँजी बजारमा हाल्न सकिँदैन,’ उनले स्पष्ट पारे । दीर्घकालीन सुनिश्चितता भएमा बजारमा प्रतिस्पर्धा बढ्ने, सेवा सुधार हुने र लागत घट्ने उनको भनाइ छ ।
यसले स्वदेशी तथा विदेशी प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न सक्ने सम्भावना रहेको पनि उनले औँल्याए । नेपालले डिजिटल पूर्वाधारमा सुधार गरेमा सेवा क्षेत्रमा नयाँ अवसर सिर्जना हुने फोलेको विश्वास छ ।
नेपालको भौगोलिक अवस्थालाई अवसरका रूपमा उपयोग गर्न सकिने उल्लेख गर्दै उनले भारत र चीनबीच रहेको नेपालले दुवै देशलाई सेवा दिने ‘गेटवे’को भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने बताए । ‘सही नीति यो सरकार वा आगामी सरकारले ल्याउन सके युवालाई आवश्यक उपकरण र सीप यहीँ उपलब्ध गराउन सकिन्छ,’ उनले भने ।
यसले युवालाई स्वदेशमै रोजगारी, उद्यम र भविष्य निर्माणको अवसर दिने उल्लेख गर्दै फोलेले अन्त्यमा युवाको पलायनप्रति संकेत गरे । ‘हाम्रा युवाहरूले क्यानडा र अस्ट्रेलियाका दूतावास अगाडि वा राहदानी कार्यालयमा लाम लाग्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘उनीहरू यहीँ काम गर्न, यहीँ फस्टाउन सक्ने वातावरण बनाउनु आजको आवश्यकता हो ।’
