डडेल्धुराबाट लगातार सात पटकसम्म चुनाव जितेर पाँचपटक राज्य सञ्चालनको जिम्मेवारी पाएका देउवा जेनजी आन्दोलनपछि आठौं पटक डडेल्धुराबाटै निर्वाचन लड्ने तयारीमा नाम सिफारिस गराएका छन् ।
What you should know
काठमाडौँ — मुलुकको सबैभन्दा पुरानो राजनीतिक पार्टी नेपाली कांग्रेस संसदीय दलको नेता बन्ने अवसर पाउनु नै शेरबहादुर देउवाका लागि प्रधानमन्त्री बन्ने खुड्किलो थियो । २०५१ को मध्यावधि निर्वाचनबाट चुनिएका कांग्रेसका सांसदहरूले उनलाई २०५२ मंसिर १६ मा संसदीय दलको सर्वसम्मत नेता बनाएका थिए ।
दलको नेता चुनिएको नौ महिनामा अल्पमतको एमाले सरकार ढल्यो । त्यसपछि उनले पहिलो पटक प्रधानमन्त्री बन्ने अवसर पाएका थिए । २०५२ भदौ २५ मा प्रतिनिधिसभामा भएको अविश्वास प्रस्तावसम्बन्धी मतदानमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारी पराजित भएपछि देउवालाई प्रधानमन्त्री बन्ने अवसर प्राप्त भएको थियो । प्रतिनिधिसभामा विश्वासको मत नपाएपछि प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीले सोही दिन राजासमक्ष राजिनामा दिएका थिए । राजाले २०५२ भदौ २६ मा कांग्रेस संसदीय दलको नेताको हैसियतमा देउवालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरेका थिए । देउवाको राजनीतिक व्यक्तित्व बन्ने जग त्यही दिनबाट सुरु भएको थियो ।
देउवाले कांग्रेस, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, नेपाल सद्भावना पार्टी र स्वतन्त्र सांसदहरूसमेतको समर्थनमा विश्वासको मत प्राप्त हुने आधार पेस गरेकाले उनलाई राजाले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरेका थिए । उनको नियुक्तिले त्यतिबेला सत्ता र शक्ति युवा पुस्तामा हस्तान्तरण भएको सर्वत्र चर्चा थियो ।
देउवा प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त हुँदा ४९ वर्षका थिए । २०४८ मा बनेको कांग्रेस नेतृत्वको सरकारका प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले देउवालाई गृहमन्त्री बनाएका थिए । सुदूरपश्चिमको ‘कमान्डर’का रूपमा चिनिएका देउवा त्यतिबेला कोइरालाका विश्वास पात्र थिए । कांग्रेसको झापामा भएको महाधिवेशनपछि कृष्णप्रसाद भट्टराईले देउवालाई पार्टीको केन्द्रीय सदस्य मनोनीत गरेका थिए । पार्टीका अन्य सिनियर नेताहरूलाई उछिनेर जसरी संसदीय दलको नेता चुनिए, त्यही बेलादेखि देउवाको राज्य सञ्चालनको भाग्य चम्केको थियो । सुदूरपश्चिम छात्रा समितिको अध्यक्ष बनेर राजनीति सुरु गरेका उनले पार्टीका अन्य सिनियर नेताहरूलाई पछि पार्दै प्रधानमन्त्री बन्ने अवसर पाएका थिए । ![[Archive] The day Deuba laid the foundation for becoming Prime Minister five times...](https://assets-cdn.ekantipur.com/uploads/source/news/kantipur/2025/miscellaneous/page1kpr-27-21122025082315-1000x0.jpg)
साढे तीन दशकको अवधिमा देउवा विभिन्न राजनीतिक घटनाक्रममा जोडिएर ५ पटक प्रधानमन्त्री बनिसकेका छन् । दुई पटक पार्टी सभापति पद जितेर कांग्रेसलाई एकछत्र रूपमा सञ्चालन गर्ने अवसर पनि पाएका थिए । २०४८, ०५१, ०५६, ०६४, ०७०, ०७४ र ०७९ को निर्वाचनमा डडेल्धुराबाट लगातार चुनाव जित्दै आएका देउवा पहिलो पटक संसदीय दलको नेता हुनु नै उनका लागि पहिलो ‘टर्निङ प्वाइन्ट’ थियो । प्रधानमन्त्री बन्नु उनका लागि दोस्रो ‘टर्निङ प्वाइन्ट’ वा राज्य शक्ति आर्जन गर्ने खुड्किलो बनेको थियो । त्यसकै आधारमा देउवाले पाँचपटकसम्म राज्य सञ्चालनको जिम्मेवारी पाएका हुन् । जेनजी आन्दोलनपछि पनि उनले अहिले आठौं पटक डडेल्धुराबाटै निर्वाचन लड्ने तयारीमा नाम सिफारिस गराएका छन् ।
प्रधानमन्त्री नियुक्त भएपछि संयुक्त सरकारको रोडम्यापका रूपमा सत्तापक्षका दलहरूले स्वच्छता र स्थिरताका लागि भन्दै १० सूत्रीय साझा कार्यक्रम पनि घोषणा गरेका थिए । कांग्रेस, राप्रपा र सद्भावनाले जारी गरेको संयुक्त वक्तव्यका अनुसार दलहरूको संवैधानिक राजतन्त्र, बहुदलीय प्रजातन्त्र, संसदीय शासन प्रणाली, स्वतन्त्र न्यायपालिकाजस्ता आधारभूत संरचनाप्रतिको प्रतिबद्धता अटुट रहने उल्लेख गरिएको थियो । वक्तव्यमा एमालेको नौ महिने सरकारका बेला मुलुकले सही दिशा नदिएको आरोप लगाइएको थियो ।
एमालेको अल्पमतको सरकार ढालेर शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री नियुक्त भएको विषयमा केन्द्रित रहेर तयार गरेको समाचार कान्तिपुरले २०५२ भदौ २७ मा ‘श्री ५ द्वारा देउवालाई मिलिजुली सरकारको प्रधानमन्त्री नियुक्त’ र ‘प्रमुख प्रतिपक्षी नेता जब प्रधानमन्त्री बन्नुभयो’ शीर्षकमा छापेको थियो ।
प्रस्तुतिः ऋषिराम पौड्याल
![[Archive] The day Deuba laid the foundation for becoming Prime Minister five times...](https://assets-cdn-api.ekantipur.com/thumb.php?src=https://assets-cdn.ekantipur.com/uploads/source/news/kantipur/2025/miscellaneous/page1kpr-27-21122025082318-1000x0.jpg&w=1001&h=0)