काठमाडौँ — सरकारले वायु सेवामा निजी क्षेत्रको लगानी भित्र्याएर नेपाली आकाशमा जहाज तथा हेलिकोप्टरको संख्या बढाउने नीति त बढायो तर सही ढंगले कार्यान्वयन गर्न भने सकेन । ५० को दशकमा निजी क्षेत्रले हेलिकोप्टर कम्पनीहरू दर्ता गरेर पर्यटकीय गन्तव्यमा उडान भर्न सुरु गरेको थियो ।

तर, जहाज तथा हेलिकोप्टरहरूको अव्यवस्थित उडानले हवाई क्षेत्रमा एक प्रकारको अराजकता नै देखियो । यसको नियन्त्रणको दायित्व लिएको पर्यटन तथा नगारिक उड्डयन मन्त्रालयले आफ्नो मातहतमा रहेको पर्यटन र हवाई विभागसँग समन्वय गराउन नसक्दा हवाई क्षेत्र आफूखुसी चल्ने अवस्था बन्यो ।

पर्यटन विकासका लागि खोलिएका वायु सेवा कम्पनीहरू हवाई विभागका लागि एक प्रकारको बोझजस्तै भएका थिए । चार्टर विमानहरूको उडान रद्द गर्ने, उडान अनुमतिमा ढिलाइ गर्ने, नेपालमा दर्ता नै नभएका कम्पनीका हेलिकोप्टर जथाभावी रूपमा उडाउने, करको दायरामा नआउने तथा एउटा प्रयोजन र स्थानका लागि उडान अनुमति लिएर अन्यत्र जाने, पर्यटकलाई जताततै ओराल्ने जस्ता गुनासो बढ्दै गए पनि नियमनका लागि खडा गरिएका संयन्त्रहरूले काम गर्न सकेका थिएनन् । 

पर्यटन विभागले यसलाई नियमित गराउन वायु सेवा कम्पनीले आफ्नो १० प्रतिशत मात्र चार्टर गर्न पाउने नीति ल्याएको थियो । पर्यटक खचाखच हुने र उनीहरू चार्टर गरेर भए पनि उड्ने बताउँथे । तर वायु सेवाको नीतिले उडानमा बाधा पुगेको गुनासो बढेको थियो । एउटा चार्टर गरेको ट्वीन अटर उड्न पाएन भने लाखौं रुपैयाँ घाटा हुने गुनासो व्यवसायीको थियो । त्यसमा पनि नियम मिचेर उड्नेहरूका कारण एकाथरी वायु सेवाका लगानीकर्तालाई ठूलो मर्का परेको थियो ।

विमानस्थलहरूमा राडर नभएको र आवश्यक कर्मचारीेको अभाव खट्किएको लामो समय बित्दा पनि व्यवस्थापन हुन नसक्दा उडान अनुमति दिने र रद्द गर्ने काममा पनि लापरबाही भएको गुनासो बढेको थियो । डाइनास्टी हेलिकोप्टरले अवैध रूपमा उडान गरे पनि कारबाही नगरेको गुनासो रहेको थियो । 

डाइनास्टीले उडान अनुमति नलिई धुलिखेलमा एक रात बिताएको र दोलालघाटमाथि उड्दा उड्दै इन्धन सकिएपछि यात्रु ओरालेर गाडीबाट काठमाडौं पठाएको, पोखराबाट काठमाडौं आउँदा गोरखामा ओरालेको, जोमसोम र लेतेबाट अनुमितबिना त्यस्तै उडान गरेको थियो । त्यस्तै डाइनास्टीले नै लुक्लाका लागि अनुमति लिएर ‘माउन्टेन फ्लाइट’ गरेर फर्केको जानकारी पनि प्राप्त भएको थियो । 

भीभीआईपी र सेनाको हेलिकोप्टरले गर्ने उडानका विषयमा निजी क्षेत्रमा वायु सेवा प्रदायकले गुनासो गरेका थिए । यस्ता हेलिकोप्टरले अन्यसँग प्रतिस्पर्धा गर्छन् भने राजस्व पनि तिर्नुपर्ने धारणा निजी क्षेत्रका सेवा प्रदायकहरूले राख्दै आएका थिए । स्वदेशी मात्र होइन, विदेशी वायु सेवाले नेपाली भूभागमा गर्ने उडानले जथाभावी गर्दा पनि हवाई विभाग मौन बसेर निरीहजस्तै भएको थियो । 

क्यानेडियन विमानले २०५० मंसिरको पहिलो साता नेपालमा माउन्टेन फ्लाइट गरेको थियो । तर त्यसको जानकारी नियमन निकायलाई थिएन । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा समेत हवाई सवारी नियन्त्रणका लागि नियन्त्रक प्राविधिकहरूको अभाव थियो । विमानस्थलमा १६ जना कन्ट्रोलर आवश्यक रहेकामा १२ जना मात्र थिए । तीमध्ये पनि दैनिक ८ जनाले मात्र नियमित रूपमा काम गर्थे ।