काठमाडौँ — विभिन्न मौसम पूर्वानुमान मोडेलहरूले सन् २०२६ भरि एलनिनो थप तीव्र हुने देखाएका छन् । प्रशान्त महासागरमा महासागर र वायुमण्डलबीचको गतिविधिका कारण सन् २०२७ को प्रारम्भिक वसन्तसम्म एलनिनो कायम रहने सम्भावना ९७ प्रतिशत रहेको वैज्ञानिकहरूको निष्कर्ष छ ।

यसैगरी, अक्टोबरदेखि डिसेम्बर २०२६ बीच अत्यन्त शक्तिशाली एलनिनो विकसित हुने सम्भावना ८१ प्रतिशत रहेको छ । यदि यस्तो भए यो सन् १९५० यताकै सबैभन्दा शक्तिशाली एलनिनो बन्ने अनुमान गरिएको छ ।

एलनिनो अहिले पनि सक्रिय छ । वर्षको अन्त्यसम्म अझ शक्तिशाली बन्ने र सन् २०२७ को सुरुवाती वसन्त (मार्च–अप्रिलसम्म)  सम्म कायम रहने सम्भावना ९७ प्रतिशत रहेको अमेरिकी मौसम तथा जलवायु वैज्ञानिकहरूको निष्कर्ष छ ।

अमेरिकी राष्ट्रिय महासागर तथा वायुमण्डलीय प्रशासन अन्तर्गतको राष्ट्रिय मौसम सेवालगायतका संस्थाले यसबारे निगरानी गरिरहेका छन् ।

अमेरिकी जलवायु पूर्वानुमान केन्द्रका अनुसार एक महिनायता एलनिनो अझ बलियो बन्दै गएको छ । भूमध्यरेखीय प्रशान्त महासागरको मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा समुद्री सतहको तापक्रम सामान्यभन्दा १ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी रहेको छ । भूमध्यरेखीय प्रशान्तको समुद्रभित्रको तापक्रममा पनि वृद्धि भएको छ । 

मध्य भूमध्यरेखीय प्रशान्त महासागरको सतही तापक्रम लामो समयसम्म औसतभन्दा २ डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी भएमा त्यसलाई ‘धेरै शक्तिशाली’ वा ‘सुपर’ एलनिनो मानिन्छ ।

एलनिनो तीव्र बन्दै, खडेरी र भारी वर्षाको जोखिम बढ्ने

हालै विकसित भएको 'डाउनवेलिङ केल्भिन वेभ' का कारण पूर्वी प्रशान्तमा समुद्रभित्रको तातो पानीको तह गहिरिँदा तापक्रम थप बढेको केन्द्रले उल्लेख गरेको छ । वायुमण्डलीय अवस्थाले पनि एलनिनोलाई थप बलियो बनाइरहेको वैज्ञानिकहरूले विश्लेषण गरेका छन् । 

केन्द्रका अनुसार पश्चिमी तथा मध्य भूमध्यरेखीय प्रशान्तमा सतह नजिक पश्चिमी हावाको असामान्य प्रवाह र माथिल्लो वायुमण्डलमा पूर्वी हावाको असामान्य प्रवाह देखिएको छ । मध्य तथा पूर्व–मध्य भूमध्यरेखीय प्रशान्तमा बादल र वर्षा बढ्दा इन्डोनेसिया क्षेत्रमा ती गतिविधि घटेका छन् । दक्षिणी दोलन सूचकांक पनि उल्लेखनीय रूपमा ऋणात्मक रहेको छ । यी सबै संकेतले महासागर र वायुमण्डल दुवै मिलेर एलनिनो अझ सशक्त बन्दै गएको पुष्टि गर्छन् ।