धाँजा फाटेका बस्ती नसार्दा २२ घर बगे- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

धाँजा फाटेका बस्ती नसार्दा २२ घर बगे

११ को शव फेला, २० बेपत्ता
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — भूकम्प र परकम्पले भिरालो जमिनमा धाँजा फाटेका थिए । वर्षात्ले माथिल्लो भाग केही भास्सियो । गत पुसमा सुक्खा पहिरोसँगै केही ढुंगा खसेपछि स्थानीय केही सतर्क त थिए, तर यस्तो भइहाल्ला भन्ने अनुमान गरेका थिएनन् ।

बेलुकीदेखिको अविरल वर्षाले उर्लिएको टक्सारे खोल्सासँगै थिलथिलो बनेका बाह्रबिसे नगरपालिका–७ घुम्थाङको भीरखर्क, नागपुजे, डाँडागाउँ बस्तीका २२ घर पहिरोले बगाउँदा ११ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । २० जना बेपत्ता छन् ।

शनिबार राति करिब साढे ३ बजे एकै पटक पहिरो खस्दा भीरखर्क, नागपुजे र डाँडागाउँ बस्तीका २२ घर भोटेकोसी नदीमा मिसिएका हुन् । ‘यसरी पहिरो आउलाजस्तो लागेको थिएन । अनुमानै नगरेको घटना भयो,’ घटनापछि शोकाकुलको भीडमा कहालिँदै रोइरहेका बाह्रबिसे–७ घुम्थाङ भीरखर्कका ७० वर्षीय सूर्यबहादुर खड्काले भने ।

पहिरो जानुअघिको घुम्थाङ बस्ती

भूकम्प र अविरल वर्षाले थिलथिलो बनेर जोखिमपूर्ण बनेको भूभागको बासलाई गाउँलेले जोखिम अनुमान गरे पनि नछाड्नु र स्थानीय सरकारले पनि वास्ता नगर्दा जनधनको ठूलो क्षति भएको उनले बताए । ‘यस्तो भइहाल्ला भनेर कसैले सोचेको थिएन,’ उनले भने ।

घुम्थाङ गाउँको माथिल्लो क्षेत्र भीरखर्क, नागपुजे, नेवार टोलीदेखि तल्लो गाउँभर झन्डै दुई सय परिवारको बसोबास थियो । भूकम्पपछि घुम्थाङ गाउँभर एकै नीलो रङका चिटिक्कका घरहरू बनेका थिए ।

बर्खाको सुरुमा नागपुजेमा थोरै पहिरो खस्ने जोखिम देखिएपछि स्थानीयले जनप्रतिनिधिलाई समस्याबारे जानकारी दिएका थिए । ‘सामान्य भास्सिएको जमिनले हाहाकार मच्चियो । चिटिक्क बस्ती ध्वस्त बनायो, आफन्त छिमेकी सबै हराए,’ खड्काले भने ।

भीरखर्कभन्दा तल्लो नागपुजे क्षेत्रमा पहिरोको समस्या देखिएपछि एक साताअघि जनप्रतिनिधिबीच छलफल गरेर बस्ती सार्न स्थानीय प्रशासन र राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणलाई गुहारिएको थियो । बाह्रबिसे–७ का वडाध्यक्ष मीनबहादुर श्रेष्ठ भन्छन्, ‘तर प्राधिकरणले कुनै वास्ता गरेन । हामी अनुरोध गर्दागर्दै थाक्यौं, यस्तो भयावह घटना भयो ।’

बर्खाको पहिरोले थोरै समस्या देखिएकाले पल्लो मानेडाँडामा सर्ने तयारीसमेत भइरहेका बेला घटना भएको नागपुजेकी सुनकुमारी तामाङले बताइन् । ‘पहिरोमा सर्वस्व गुमाएँ । सबै आफन्त गुमे, यत्रो पहिरो आउला भन्नेजस्तो लागेकै थिएन,’ उनले भनिन् । पल्लोछेउदेखि वारि भीरखर्क क्षेत्रभरि नै पहिरो खसिरहेकाले शोकाकुल स्थानीय त्रसित भएर तल्लो भेगमा बसाइँ सरिरहेको उनले बताइन् । ‘जनप्रतिनिधिले भूगर्भविद् ल्याएर किन अध्ययन गरेनन् ? बेलामै सतर्क बनाएको भए यत्रो मान्छेले ज्यान गुमाउँदैनथे,’ उनले भनिन् ।

घुम्थाङस्थित भीरखर्क, नागपुजेको बस्ती वरपर पहिरोले लाछिएर ध्वस्त बनाएपछि शोकाकुल ५८ परिवार तल्लो गाउँमा सरेका छन् । बाह्रबिसे–७ का वडाध्यक्ष मीनबहादुर श्रेष्ठका अनुसार भीरखर्कभन्दा तल्लो नागपुजे क्षेत्रमा पहिरोको समस्या देखिएपछि एक साताअघि जनप्रतिनिधिबीच छलफल गरेर बस्ती सार्न स्थानीय प्रशासन र राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणलाई गुहारिएको थियो । ‘तर, प्राधिकरणले कुनै वास्ता गरेन,’ उनले भने, ‘हामी पनि अनुरोध गर्दागर्दै थाक्यौं, यस्तो भयावह घटना भयो ।’

सिन्धुपाल्चोक पहिरोका घाइते भन्छन् -‘पहिरो छल्दै भागें, दैवले बचाए’

पहिरोले गाउँ नै बगाएपछि त्रसित स्थानीय तल्लो सुरक्षित स्थानमा पाल टाँगेर सरिरहेको उनले बताए । ‘केही छिमेकीको घरमा आश्रय लिएर पनि बसिरहेका छन्, गाउँ नै जोखिम भएपछि अब कहाँ जाने के गर्ने हामी आफैं अन्योलमा छौं,’ उनले भने ।

भीरखर्कको माथिल्लो विक टोल वरिपरि पहिरोले थुनिएपछि इलाका प्रहरी बाह्रबिसेका इन्स्पेक्टर नवराज न्यौपानेले सुरक्षाकर्मीको टोलीलाई पुग्नै हम्मे परेको बताए । दुई घण्टापछि मात्रै पहिरोबीच अड्किएका स्थानीयलाई सुरक्षाकर्मीले उद्धार गरेका हुन् । ‘आवश्यक जनशक्ति र पहिरो आउनुपूर्वको तयारी, सतर्कता नहुँदा घटनाले गम्भीर रूप लिएको हो । पुलिसले मात्रै के–के गरून् ?,’ स्थानीय निमा शेर्पाले भने । पहिरो जानुअघि नआएको भन्दै आइतबार घटनास्थल अवलोकनमा पुगेका प्रतिनिधिसभाका सभामुख अग्नि सापकोटा, बाह्रबिसेका नगरप्रमुख निमफुन्जो शेर्पा, उपमेयर सुशीला पाख्रिनप्रति स्थानीयले आक्रोश पोखेका थिए ।

जिल्ला प्रहरीका डीएसपी प्रकाश सापकोटाका अनुसार नागपुजे र भीरखर्कको पहिरोमा घरसँगै बगेर बेपत्ता ३१ मध्ये आइतबार साँझसम्म ११ जनाको शव फेला परेको छ । पहिरोले घर पुरेका ठाउँमा ९, सुनकोसी र भोटेकोसी नदीमा एक/एक जनाको शव फेला परेको हो । २० जना अझै बेपत्ता छन् । सेना, सशस्त्र र नेपाल प्रहरीको टोलीले बेपत्ताको खोजी र शवको उद्धार जारी राखेको जानकारी उनले दिए । पहिरोमा घाइते भएर बलेफी गाउँपालिका–७ खाडीचौरस्थित सिन्धुसदाबहार अस्पताल लगिएका तीनमध्ये अवस्था गम्भीर भएका एक जनालाई काठमाडौं पठाइएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७७ ०६:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अक्सफोर्डको खोप परीक्षण पुनः सुरु

खोप सुरक्षाबारे समीक्षा गर्ने एउटा स्वतन्त्र समिति र ‘यूके मेडिसिन एन्ड हेल्थ केयर प्रोडक्ट्स रेगुलेटोरी एजेन्सी’ को सिफारिसपछि परीक्षण पुनः सुरु गरिएको खोप यसै वर्षभित्र आउने दाबी
नवीन पोखरेल

लन्डन — बेलायतको अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय र औषधि उत्पादक कम्पनी अस्ट्राजेनेकाले विकास गरिरहेका कोरोना भाइरसविरुद्धको खोप परीक्षण पुनः सुरु भएको छ । खोप सुरक्षाबारे समीक्षा गर्ने एउटा स्वतन्त्र समिति र ‘यूके मेडिसिन एन्ड हेल्थ केयर प्रडक्ट्स रेगुलेटोरी एजेन्सी’ (एमएचआरए) को सिफारिसमा बेलायतमा परीक्षण पुनः सुरु गरिएको अक्सफोर्डले जनाएको हो ।

खोप परीक्षणमा सहभागी एक जना महिला स्वयंसेवकमा सन्देहपूर्ण प्रतिकूल प्रतिक्रिया देखिएपछि गत मंगलबार खोपको अन्तिम क्लिनिकल परीक्षण स्थगित गरिएको थियो । यो स्थगन लम्बिन सक्ने चिन्ताबीच पुनः सुरु गरिएको हो ।

परीक्षणका क्रममा उक्त खोप विश्वभर करिब १८ हजार जनालाई दिइसकिएको छ । खोप परीक्षणमा सहभागी हजारौंमध्ये कोही बिरामी हुनु सामान्य भए पनि प्रत्येक सहभागीको सुरक्षालाई ध्यानपूर्वक मूल्यांकन गरिने अक्सफोर्डको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । गत साता अस्ट्राजेनेकाले ‘एउटा व्याख्या गर्न नसकिने बिमार’ का कारण अन्तिम क्लिनिकल परीक्षणमा ’नियमित’ बिराम गरिएको जनाएको थियो ।

अक्सफोर्डले ती स्वयंसेवकमा के समस्या देखिएको थियो औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरेको छैन । तर न्युयोर्क टाइम्सले ती स्वयंसेवकमा मेरुदण्डको नसा सुनिने ‘ट्रान्सभर्स मिलिटिस’ देखिएको जनाएको थियो । भाइरल संक्रमणका कारण हुने उक्त बिमारीले मानिसको मेरुदण्डमा असर पुर्‍याउन सक्ने विश्वास गरिन्छ ।

बेलायती स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यानककले परीक्षण पुनः सुरु हुनु स्वागतयोग्य र सबैका लागि खुसीको कुरा भएको ट्वीट गरेका छन् । मन्त्री ह्यानककले खोप परीक्षण स्थगितले बेलायत सुरक्षालाई जहिल्यै पहिलो प्राथमिकतामा राख्छ भन्ने देखाएको टिप्पणी गर्दै प्रभावकारी र सुरक्षित खोज जतिसक्दो छिटो उपलब्ध गराउन आफ्ना वैज्ञानिकहरूलाई सहयोग गर्ने पनि बताएका छन् ।

उक्त खोपको अन्तिम अर्थात् तेस्रो परीक्षणको नतिजा कस्तो आउँछ भनेर संसारभरि नै निकै उत्सुकताका साथ हेरिएको छ । उक्त खोपको तेस्रो परीक्षणमा अमेरिका, बेलायत, ब्राजिल र दक्षिण अफ्रिकामा गरी झन्डै ३० हजार व्यक्ति सहभागी भइरहेका छन् ।

अक्सफोर्ड र अस्ट्राजेनेकाले तेस्रो चरणमा विश्वभर ५० हजार जनासम्म सहभागी हुने अपेक्षा गरेका छन् । यस अतिरिक्त उक्त परीक्षण जापान र रुसमा समेत विस्तार गरिने कम्पनीको भनाइ छ । तेस्रो चरणमा हजारौं जनालाई खोप दिएर यसको प्रभावकारिता, साइड इफेक्टस् अनि मानवमा सुरक्षित भए/नभएको जाँचिन्छ  र यो प्रक्रिया धेरै वर्ष जान सक्छ ।

संसारभरि विकास गरिँदै रहेका झन्डै दर्जन खोपमध्ये अस्ट्राजेनेका र अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयले विकास गरिरहेको खोपप्रति सबैको भरोसा छ । ऊसँग बेलायत, अस्ट्रेलिया, अमेरिका, युरोपियन युनियनलगायतले करोडौं डोज किन्न प्रारम्भिक सम्झौता भइसकेको छ । बेलायतले विभिन्न कम्पनीसँग ३४ करोड डोज किन्ने सम्झौता गरेमध्ये अस्ट्राजेनेकासँग मात्र १० करोड लिने बताएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार हाल विश्वमा करिब १ सय ८० वटा खोप परीक्षण जारी छ । तर, अहिलेसम्म कुनैले पनि मान्यता पाएका छैनन् । बेलायतका एक जना वरिष्ठ वैज्ञानिकले ९ महिनाभित्र कोभिड खोप बेलायतमा उपलब्ध हुने आशा व्यक्त गरेका छन् । सरकारको वैज्ञानिक समूह सेजका सल्लाहकार प्राध्यापक पिटर ओपेनसअले अक्सफोर्डको खोप परीक्षण पुनः सुरु हुने खबरपछि आशाका धेरै सम्भावना रहेको टिप्पणी गरे । तर, पिटरसहित अन्य वैज्ञानिकहरूले यो जाडोयाममा आउने सम्भावना रहेको कोरोना संक्रमणको दोस्रो लहरका लागि भने खोप उपलब्ध हुन नसक्ने बताएका छन् । यो खोप विश्वका सबै देशमा सहज उपलब्ध हुन भने सम्भव नरहेको उनको धारणा छ ।

अस्ट्राजेनेका प्रमुख कार्यकारी पास्कल सोरायटले गत बिहीबार परीक्षण छिटो सुरु भए यो वर्षको अन्त्य वा अर्को वर्षको सुरुतिर खोप आउन सम्भव रहेको बताएका थिए । नियामक निकायले कति चाँडो खोप अनुमोदन गर्छन्, त्यसमा पनि निर्भर रहने उनको धारणा थियो ।

कोभिडविरुद्धको खोप विकासका लागि अहिले विश्वभर प्रयास भइरहेका छन् । संयुक्त राज्य अमेरिकाले खोप बजारमा ल्याउने प्रयत्नमा अहिलेसम्म १० बिलियन डलर लगानी गरिसकेको छ । अमेरिकाले गत २१ मेमा अस्ट्राजेनेकालाई १.२ बिलियन डलर दिने घोषणा गरेको थियो । खोप सुरक्षित र प्रभावकारी भए अमेरिकाले त्योबापत कम्तीमा ३ सय मिलियन खोप लिनेछ । खोपको अनुसन्धानदेखि बजारमा उपलब्ध हुन सामान्यतः ५ देखि १० वर्ष लाग्न सक्ने भए पनि कोभिड खोप केही महिनाभित्रै ल्याउने प्रयासमा वैज्ञानिकहरू छन् ।

अहिले औषधि उत्पादक कम्पनी तथा सरकारहरू बिलियन डलर खर्चको जोखिम लिइरहेका छन् । विश्व स्वास्थ्य संगठनले यस वर्षको अन्त्यतिर खोपले मान्यता पाउने र सर्वत्र उपलब्ध हुन कम्तीमा सन् २०२१ को मध्यसम्म लाग्ने विश्वास गरेको छ । रुसले आफूले विकास गरेको ‘स्पुतिनक–५’ नामक कोभिड खोपले बिरामीमा प्रतिरोधात्मक क्षमता विकास गरेको र अक्टोबरमा जनमानसमा दिन सुरु गरिने बताएको छ । उता चीनले खोप सफलतापूर्वक विकास गरी हाल सैनिकमा उपलब्ध भइरहेको जनाएको छ । तर, ती दुवै देशले यति छिटो विकास गरेका खोपको प्रभावकारिताबारे भने जिज्ञासा उठेको छ ।

उता, खोप विकासमा अग्रपंक्तिमा रहेका अमेरिकी कम्पनी फाइजर र जर्मनी बायोएनटेकले शनिबार ४४ हजार जनालाई अन्तरदेशीय परीक्षणमा सहभागी गराउने घोषणा गरेको फाइनान्सियल टाइम्सले जनाएको छ । ती कम्पनीले ३० हजार जनाको प्रारम्भिक परीक्षण लक्ष्य आगामी साता पुग्ने बताएका छन् । अहिले मेडोर्ना, भल्नेभा, नोभाभ्याक्स, सानोफी पास्चर्स, जीएसकेजस्ता कम्पनी पनि कोभिड खोप विकासमा अग्रपंक्तिमा छन् ।

सम्बन्धित समाचार

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७७ ०६:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×