कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सीमामा दिनभर अलपत्र, ‘भारतले जा भन्यो, नेपालले नआइज भन्यो’

देशभरमा मुख्य सहर र सडक सुनसानप्रायः बने । सर्वसाधारणबाट छिटपुट रूपमा अवज्ञा भयो । बाहिर निस्किएकालाई फर्काउन सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो । केही मानिस पक्राउ परेका छन्, कतिपय ठाउँमा सवारीसाधन नियन्त्रण गरिएको छ । भारतका विभिन्न ठाउँबाट आएर सुदूरपश्चिमको गौरीफन्टा र झापाको काकडभिट्टा नाकामा दिनभर अलपत्र परेकालाई क्वारेन्टाइनमा बस्ने गरी साँझ मात्रै प्रवेश गर्न दिइयो ।
प्रदेश ब्युरो

काठमाडौँ — कोरोना भाइरस संक्रमणको त्रासपछि भारतका विभिन्न ठाउँबाट घर जान आएर सोमबार रातिदेखि धनगढीको गौरीफन्टा नाकामा रोकिएका नेपालीहरूलाई मंगलबार साँझ प्रवेश दिइएको छ । संघीय सरकारको अनुमतिपछि प्रदेश सरकार तथा कैलाली जिल्ला प्रशासनले उनीहरूलाई ज्वरो जाँच गरेर आउन दिएको हो ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय कैलाली र प्रदेश सरकारले संघीय सरकारलाई आग्रह गरेपछि सीमामा अलपत्र परेकाहरूले घर आउन आउन दिने अनुमति दिइएको हो । प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री कृष्णराज सुवेदीले उनीहरूलाई सम्बन्धित जिल्लामा पठाउने निर्णय भएको बताए । ‘उनीहरूलाई सम्बन्धित जिल्लासम्म पुर्‍याएर जिल्ला प्रशासनले स्थानीय तहको जिम्मेवारीमा दिने निर्णय गरिएको छ,’ उनले भने । सम्बन्धित स्थानीय तहले उनीहरूलाई क्वारेन्टाइनमा राख्नेछन् ।


भारतका विभिन्न सहरबाट घर फिरेकाहरू सुदूर पश्चिमको प्रमुख सीमा नाका गौरीफन्टामा अलपत्र थिए । उनीहरूले बिहानैदेखि नाराबाजी गरेर अगाडि बढ्न खोजेपछि सुरक्षाकर्मीहरूले रोकेका थिए । जिल्ला प्रशासन कार्यालय कैलालीका अनुसार करिब एक हजार जनाभन्दा बढीको संख्यामा सुदूरपश्चिमको नौसहित १९ जिल्लाका बासिन्दाहरू त्यहाँ रोकिएका थिए । सात सय जनाभन्दा बढी संख्यामा आएकाहरू सोमबार रातिदेखि भोकभोकै गौरीफन्टामा रोकिएका थिए । बिहान उनीहरू बलपूर्वक अगाडि आउन खोजेपछि सुरक्षाकर्मीले रोकेका थिए ।


यसैबीच सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले कोरोना भाइरसको रोकथामका गतिविधि सञ्चालन गर्न ११ करोड ५० लाख रूपैयाँ निकासा गर्ने निर्णय गरेको छ । यस्तै प्रदेश मन्त्रीहरूले प्रदेश विपद् कोषमा एक महिनाको पारिश्रमिक दिने निर्णय गरेका छन् ।


पूर्वी नाकाबाट १७० भित्रिए

इलामकी कमला तामाङ परिवारसहित भारतको बेङ्लोरबाट फर्कंदै थिइन् । लकडाउनका कारण मंगलबार दिनभर सीमापारि बस्नुपर्‍यो । भारतका विभिन्न सहरबाट आएका उनीजस्ता १ सय ७० जनाको अवस्था उस्तै भयो । भारतीय सुरक्षाकर्मीले बिहानै नेपाल प्रवेशका लागि बाटो खुला गरिदियो । नेपाली सुरक्षाकर्मीले रोके । त्यसपछि उनीहरू भारततिरै फर्किएका थिए । नेपालका सुरक्षा अधिकारीले अलपत्र नेपालीबारे केन्द्रीय गृह मन्त्रालयलाई जानकारी गराएपछि साँझ उनीहरूलाई प्रवेश दिइयो ।


‘भारतले जा भन्यो, नेपालले नआइज भन्यो,’ कमलाले सुनाइन् । भारत जाने क्रम पनि रोकिएन । सय जनालाई भारत पठाइयो । ‘आउजाउ देख्दा नाकाबन्दी नै होइन कि जस्तो लाग्न थाल्यो,’ स्थानीय व्यवसायी नेत्र कार्कीले भने । भारतको मुम्बई, चेन्नई, कोलकातालगायत सहरबाट उनीहरू फर्किएका थिए । उनीहरूलाई सम्बन्धित जिल्लाका क्वारेन्टाइनमा बस्ने सर्तमा प्रवेश दिइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी उदयबहादुर रानाले बताए । झापासहित मोरङ, सुनसरी, काठमाडौं, पोखरा, चितवनलगायत जिल्लाका यात्री बिहानदेखि भारतको पानीट्यांकीमा अलपत्र थिए ।


लकडाउनको छिटपुट उल्लंघन

लकडाउनको पहिलो दिन देशभरका मुख्य सहर र सडक सुनसानप्रायः बने । सरकारको आह्वान छिटफुट रूपमा अवज्ञा पनि भएको छ । कतै सर्वसाधारण भेला भई गफ गरेको र रमिता हेर्न बाहिर निस्केको पनि देखिएको छ । भारतबाट फर्किएका हजारौं युवाका कारण संक्रमणको उच्च जोखिममा रहेको कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगरमा भीडभाड नभए पनि मोटरसाइकल, साइकल, स्कुटरलगायत साना सवारी र पैदलयात्रीको चहलपहल दिनभर रह्यो ।


जिल्ला प्रहरी कार्यालयले लकडाउन भएको समयमा पालना गर्नुपर्ने निर्देशन अटेर गरेको भन्दै दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ । जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी डिल्लीराज पन्तका अनुसार ७० मोटरसाइकल र स्कुटर पनि नियन्त्रणमा लिइएको छ । ‘केहीले जरिवाना तिरेका छन्, कोही सवारीधनी सम्पर्कमा आएका छैनन्,’ पन्तले भने । स्थानीयलाई घरबाहिर ननिस्कन आग्रह गर्दै प्रहरीले दिनभर माइकिङ गरेको थियो ।


वीरेन्द्रनगरस्थित एक खुद्रा पसलमा सामान किन्न पुगेका केशव चौधरीले काम परेर नै बाहिर निस्किएको बताए । स्थानीय वेदप्रसाद चालिसेले आफूलाई लकडाउन थाहा नभए पनि प्रहरीले माइकिङ गरेपछि घरभित्रै बसेको बताए । आफू ननिस्किए पनि घर छेउकै सडकबाट मोटरसाइकल दिनभर कुदिरहेको उनले सुनाए । मंगलबार बिहानदेखि प्रदेश ५ का जिल्ला सुनसान रहे । यहाँका बजार र मुख्य सडकमा लकडाउन उल्लंघनका छिटफुट घटना भए पनि सर्वसाधारण घरबाहिर निस्केनन् । बिहान केहीबेर सञ्चालन भएका मोटरसाइकल दिउँसोदेखि नियन्त्रणमा आएका थिए । उल्लंघन गर्नेलाई सुरक्षाकर्मीले सम्झाइबुझाइ गरेका थिए । प्रदेश राजधानी बुटवलका मुख्य राजमार्ग र सडक बिहानैदेखि सुनसान भएका थिए । सार्वजनिक र निजी गाडी सञ्चालन नभएकाले सुनसान बनेका थिए । बिहान केही व्यक्तिले मोटरसाइकल सञ्चालन गरे पनि प्रहरीले रोकेको थियो । बिहान भित्री सडकमा मर्निङ वाक गर्नेको लर्को देखिन्थ्यो ।


मध्याह्न लकडाउनको सूचना अवज्ञा गरेर बजारमा होहल्ला गरिरहेका दुई जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । उनीहरूलाई बुटवलको राजमार्ग चौराहाबाट नियन्त्रणमा लिइएको इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलका प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक भीमलाल भट्टराईले जानकारी दिए । उनीहरूले प्रयोग गरेको स्कुटर र मोटरसाइकलसमेत नियन्त्रणमा लिएको उनले बताए । यस्ता छिटफुट घटनाबाहेक सर्वसाधारण घरबाहिर निस्केनन् ।

भारतबाट फर्किनेका कारण सोमबार भीडभाड रहेको भैरहवास्थित सुनौली नाका मंगलबार सुनसान रह्यो । बजार क्षेत्रमा कोही घरबाहिर निस्केनन् । बिहान केहीबेर पैदलयात्रु र मोटरसाइकल बजारमा देखिएका थिए । मध्याह्नबाट अवस्था सामान्य बन्यो । बाँकेको जिल्ला प्रशासनले सोमबार मध्यरातबाट ‘जनता कर्फ्यु’ घोषणा गरेको थियो । संघीय सरकारले लकडाउनको निर्णय गरेपछि नेपालगन्ज बजार सुनसान रह्यो । व्यवसाय बन्द भएसँगै सडकमा पैदलयात्रु देखिएनन् । जिल्लाभर सवारीसाधन सञ्चालनमा पूर्ण रूपले निषेध गरिएको छ । सोमबार सर्वसाधारणको चहलपहल नघटेपछि प्रशासनले कर्फ्यु घोषणा गरेको हो । प्रशासनले कडाइसाथ नियम पालना गराउने प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुमारबहादुर खड्काले बताए ।


सडकमा बाक्लो प्रहरी परिचालन गरिएको छ । अत्यावश्यक कामबाहेकका यात्रुलाई रोकिएको छ । मंगलबार बिहानैबाट बर्दियाका सडक सुनसान देखिनुका साथै बजार बन्द रहे । गुलरियालगायत जिल्लाका आठै स्थानीय तहमा मानिस घरभित्र बसिरहेका छन् । फाटफुट रूपमा हिँडेकालाई प्रहरीले घर पठाउन थालेको छ । अटेर गरी सञ्चालन गरिएका दर्जनौं सवारीसाधन प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनालाई परिचालन गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमलाल लामिछानेले जानकारी दिए ।

कपिलवस्तुमा सर्वसाधारणले लकडाउन अटेर गरेपछि स्थानीय प्रशासनले निषेधाज्ञा जारी गरेको छ । बर्दियामा बजार क्षेत्रमा अटेर गर्नेलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । थारू समुदायमा सार्वजनिक सूचना दिन राखिने चौकिदारले बस्तीबस्तीमा घरबाट ननिस्कन उर्दी जारी गरेपछि लकडाउन प्रभावकारी बन्यो ।


गण्डकी प्रदेशमा लकडाउनलाई अधिकतरले साथ दिए । पोखरालगायत गण्डकी प्रदेशका केही बजार क्षेत्रको सडकमा फाट्टफुट्ट रूपमा सर्वसाधारण र सवारीसाधन देखिए पनि बजार पूरै बन्द रह्यो । कतिपयले मेसो नपाएर र केहीले ‘कस्तो हुनेरहेछ’ भन्दै हेर्न निस्किएको देखियो । अरू लकडाउनको अवज्ञा नगरी घरभित्रै बसे । फाट्टफुट्ट सडकमा हिँडेकालाई सुरक्षाकर्मीले सम्झाइबुझाइ गरेका थिए । प्रहरीले सोमबार साँझ र मंगलबार बिहान माइकिङ गरी अत्यावश्यक काममा बाहेक बाहिर ननिस्कन भनेको थियो । ‘केहीले गम्भीरतासाथ नलिए पनि समग्रमा लकडाउन उल्लंघन भएन । सर्वसाधारणबाट साथ–सहयोग मिलेको छ,’ कास्कीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी ज्ञानप्रसाद ढकालले भने, ‘फाट्टफुट्ट निस्किएकालाई आफ्नै स्वास्थ्यका लागि हो भनेर सम्झाएका छौं ।’

अवज्ञा गरी गुडाउने झन्डै एक सय सवारीसाधनका चालकलाई सम्झाएर छाडिएको कास्की प्रहरीका प्रवक्ता डीएसपी राजकुमार केसीले बताए । म्याग्दीमा लकडाउनको गम्भीरतालाई बुझ्न नसक्दा सदरमुकाम बेनीवासी मंगलबार बिहानैदेखि पसल बन्द गरी सडकमा डुले । चोक, गल्लीमा गफगाफमा झुम्मिए । चिया पसलमा भीडभाड थियो । सडकमा सर्वसाधारण ओहोरदोहोर गरिरहे । अत्यावश्यकबाहेकका सबै यातायात बन्द गरिए पनि बजारमा घुम्न मोटरसाइकलमा हुइँकिने धेरै थिए । केहीले घुमफिर अवसरका रूपमा लिएका थिए ।


पर्वतमा मंगलबार बिहानैदेखि सदरमुकाम कुश्मालगायत अन्य बजारक्षेत्र सुनसान रहे । सडकमा पैदलयात्रुको आउजाउ निकै पातलो थियो । पैदलयात्रीलाई समेत अत्यावश्यक कामको विवरण खुलाएर मात्रै आउजाउ गर्न दिइएको छ । साइकलयात्रीलाई समेत आउजाउमा रोक लगाइएको छ । लकडाउन भएकै कारण दुइटा साइकलमा पोखरा जान बेनीतर्फबाट आउँदै गरेका दुई जर्मन महिला कुश्मामै रोकिएका छन् ।

गत साता साइक्लिङ गर्दै मुक्तिनाथ गएका ती महिला मंगलबार बिहान बेनीबाट पर्वत हुँदै पोखरा जाँदै थिए । पर्वतको मोदी गाउँपालिकास्थित डिमुवामा रोकिएपछि उनीहरू मंगलबार दिउँसोसम्म कुश्मा आसपासमा डुलिरहेका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी कल्पना घिमिरे नेपालले अत्यावश्यक भए पनि सर्वसाधारणको उपस्थिति नहुने भएपछि आवश्यक पर्दा सेवा दिने गरी सतर्क रहेर कर्मचारीलाई बिदा दिन सम्बन्धित बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई निर्देशन दिइएको जानकारी दिइन् ।


लकडाउन अवज्ञा गर्दै पूर्वपश्चिम राजमार्गमा चलाइएका १ सय ६१ गाडीलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर स्कर्टिङ गरी गन्तव्यतर्फ पठाएको छ । नागरिक सुरक्षाका लागि सरकारले घरबाहिर ननिस्कन दिएको आदेश अटेर गर्दै हिँडेका ती गाडीलाई कावासोतीमा रोकेर सम्झाइएको थियो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी पीताम्बर घिमिरे आफैं राजमार्ग निरीक्षणका लागि निस्किएका थिए । राजमार्ग र मुख्य बजारमा हिँडडुल गर्नेहरू सोमबारभन्दा केही पातलो देखिए पनि मंगलबार बजारमा निस्कने र दौडधुप गर्नेहरूको संख्या बाक्लै देखिन्थ्यो ।


गोरखामा पनि लकडाउनको अवज्ञा गर्ने ४६ सवारीसाधन प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । जिल्ला प्रवेशद्वार मझुवा र सदरमुकाम क्षेत्रबाट नियन्त्रणमा लिइएको जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी ओम अधिकारीले बताए । नियन्त्रणमा लिइएका मध्ये ४१ मोटरसाइकल र ५ चारपांग्रे सवारी छन् । प्रहरीले स्थानीयलाई घरमै बस्न आग्रह गर्दै माइकिङ गरेको छ । लकडाउनका कारण सदरमुकाम गोरखा बजार विहानैदेखि सुनसान बनेको छ ।


वाग्मती प्रदेशमा लकडाउनको अवज्ञा गरेको भन्दै ३७ वटा मोटरसाइकललाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । नियन्त्रणमा लिइएका मोटरसाइकलहरू सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई गल्ती नदोर्‍याउने सर्तमा प्रहरीले दिएको छ । बिहानदेखि नै हेटौंडा बजार ठप्प रह्यो । लामो दूरीबाट आएका सवारीसाधनलाई प्रहरीले गन्तव्यतर्फ जान दिएको थियो । अत्यावश्यक सेवाका कर्मचारी र सवारीसाधनलाई आवतजावत गर्न दिइएको थियो । स्थानीय प्रशासनले सञ्चारकर्मीलाई पासको व्यवस्था नहुन्जेलसम्म सञ्चारमाध्यमको परिचयपत्रलाई मान्यता दिंदै समाचार संकलन गर्न दिने व्यवस्था गरेको छ ।


दोलखाको चरिकोट बिहानैदेखि सुनसान बनेको थियो । मुख्य चोक सातदोबाटोमा अति जरुरी कामले निस्कनेबाहेक अन्य कोही पुगेनन् । हरेक बिहानदेखि साँझसम्म भीड हुने उक्त चोकका सम्पूर्ण होटल र पसल बन्द थिए । मुख्य बजार र चोकमा पनि मानिसको उपस्थिति छैन । चरिकोट बजारका चोकचोकमा सशस्त्र प्रहरी घरबाहिर ननिस्कन अपिल गरेको प्लेकार्ड बोकेर तैनाथ थिए । नेपाल प्रहरी र नेपाली सेनाले पनि गस्ती गरिरहेका छन् । चरिकोटका मानिसले घरभित्रै बसेर लकडाउनलाई साथ दिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भीमकान्त शर्माले बताए ।


सिन्धुलीमा लकडाउनको अवज्ञा गर्दै राजमार्ग तथा सदरमुकाम आसपास क्षेत्रमा चलाइएका दुई दर्जन सवारीसाधन प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । प्रहरी उपरीक्षक रञ्जु सिग्देलले ती सवारीसाधन लकडाउन सकिएपछि मात्रै छाडिने बताइन् ।


४ भारतीयलाई क्वारेन्टाइन पठाइयो

बिरामी भएर जिल्ला अस्पताल आएका चार भारतीयलाई होम क्वारेन्टाइनमा फर्काइएको छ । २२० केभिएको कोसी करिडोरमा काम गर्न १५ दिनअघि आइपुगेका ती कामदार ज्वरो र रुघाखोकी भएपछि सोमबार साँझ जिल्ला अस्पताल पुगेका थिए । सदरमुकाम खाँदबारीमा ४० बेड क्षमताको क्वारेन्टाइन तयार भइरहेको भए पनि पूरा हुन बाँकी रहेकाले ‘होम क्वारेन्टाइन’ मा बस्नु भनेर फर्काइएको हो । सँगै बसेका अन्य १५ जनामा पनि ज्वरो र रुघाखोकी रहेको उनीहरूले बताए । अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष सुमन शाक्यले भने, ‘ज्वरो र रुघाखोकी लागेका एक जना भारतीयलाई भने अस्पतालले छुट्टै कोठाको व्यवस्था गरेको थियो ।’


सुरक्षा समितिले क्वारेन्टाइनको तयारी पूरा नभएको भन्ने जवाफ दिएपछि होम क्वारेन्टाइनमा पठाइएको उनले बताए । वरुण क्याम्पसमा ४० बेडको क्वारेन्टाइन बने पनि तयारी पूरा नभएपछि उनीहरूलाई सुरक्षाकर्मीको निगरानीमा डेरामै बस्ने गरी पठाइएको हो । क्वारेन्टाइन तयार नभई तत्काल कसैलाई राख्न नसकिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी जीवनप्रसाद दुलालले बताए ।


कतारबाट आएका युवकलाई धरान पठाइयो

कतारबाट आएका २१ वर्षीय युवकलाई ज्वरो तथा रुघाखोकी देखिएपछि बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरान पठाइएको छ । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय सप्तरीका प्रमुख दुनियालाल यादवका अनुसार तीन दिनअघि सप्तरी जिल्लाको सुरुंगा नगरपालिकास्थित घर आएका उनलाई ज्वरो र रुघाखोकीको संक्रमण देखिएको थियो । स्थानीय क्लिनकमा उपचारपछि औषधि सेवन गरिरहेका उनलाई ज्वरो पूर्ण रूपमा निको नभएपछि मंगलबार धरान पठाइएको यादवले बताए । ती युवक चार दिनअघि नेपाल आएका थिए । उनीसँगै उनको परिवारका सदस्यहरूलाई समेत धरान पठाइएको छ ।


नेपालमा लकडाउन र सीमा सिल भए पनि भारतका विभिन्न स्थानबाट मंगलबार सप्तरीको पातो नाकामा ६ जना आइपुगेका थिए । उनीहरूलाई क्वारेन्टाइनमा राख्न सम्बन्धित पालिकाहरूलाई आग्रह गरिएको सशस्त्र प्रहरी बलको ६ नं. गणका गणपति उद्धव न्यौपानेले जनाए ।


बाल सुधारगृहबाट छुटे चार बालक

वीरगन्जस्थित बाल सुधारगृहले चार बालकलाई अभिभावकको जिम्मा लगाएको छ । सुधारगृह प्रमुख टीकाकृष्ण काफ्लेका अनुसार अदालतको आदेशपछि सोमबार उनीहरुलाई अभिभावकको जिम्मा लगाएर पठाइएको हो । ‘कोरोना संक्रमणबाट जोगिन बालक तथा किशोरलाई भविष्यमा खोजिएका बेला पुनः गृहमा ल्याउने सर्त गरी अभिभावकको जिम्मा लगायौं,’ उनले भने । केही अभिभावक आफ्ना सन्तानलाई लैजान मंगलबार अदालतको आदेश लिएर आए पनि मुलुक ‘लक डाउन’ भएकाले जिम्मा लगाउन बन्द गरिएको उनले बताए ।


यसैगरी वीरगन्ज कारागारका ७२ कैदीबन्दीलाई छाड्ने गृहकार्य भइरहेको छ । सजाय भुक्तान गरिरहेका जेष्ठ नागरिक तथा एक वर्षभन्दा कम कैद सजाय भुक्तान गरिरहेका कैदीबन्दीलाई रिहा गर्ने गृहकार्य भइरहेको हो । प्रकाशित : चैत्र १२, २०७६ ०७:४८

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

१२५ यात्रीको पहिचानपछि निगरानी

फ्रान्सबाट आएकी संक्रमित युवतीसँगै विमानमा यात्रा गरेकाहरूको नामावली भेटिएपछि प्रहरीले आफ्ना युनिटलाई निगरानीको निर्देशन दिएको छ । अर्कै विमानको फोटो समाजिक सजालमा भाइरल भएपछि अरू यात्रु प्रस्टीकरण दिँदै हैरान छन् । संक्रमित हुन सक्ने शंका गरिएकाहरूको छानबिन र क्वारेन्टाइनका प्रक्रियाबारे सरकारले अझै प्रस्ट्याएको छैन ।
जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — कतारको दोहा हुँदै काठमाडौं आएको विमानमा यात्रारत १९ वर्षीया युवतीमा कोभिड– १९ (कोरोना) संक्रमण पुष्टि सँगै सवार अन्य यात्रुको खोजी सुरु भएको छ । उक्त विमानबाट ती युवतीसँगै नेपाल आएका एक सय २५ जनाको नाम ठेगाना प्रहरीले पत्ता लगाएको बताएको छ ।

सरकारी निकायबाट आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गर्न ढिलाइ भएसँगै उक्त विमानमा सँगै आउने अन्य यात्रुबारे चासो बढेको छ। उक्त विमान कति बजे अवतरण भएको थियो, त्यसको कल साइन कति थियो र कति यात्रु थिए भन्नेबारे आधिकारिक धारणा सार्वजनिक भएको छैन। योसँगै सामाजिक सञ्जालमा उक्त दिन कतारबाट काठमाडौं ओर्लेका यात्री लक्षित अफबाह फैलिन सुरु भएको छ।

संक्रमणको पुष्टि भएको जानकारी दिन स्वास्थ्य मन्त्रालयमा सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलन करिब १ बजेतिर सकिएको थियो। फ्रान्सबाट कतार हुँदै आएकी युवतीमा संक्रमणको पुष्टि भएको बताउंदै स्वास्थ्यमन्त्रीले उक्त विमानमा आउने अन्य यात्रुको खोजी गरिने बताएका थिए। तर पत्रकार सम्मेलनमा कुन कल साइनको विमानमा कति बजे ती संक्रमित यात्रु आएकी हुन्, त्यसमा कति यात्रु थिए भन्ने बताइएको थिएन। सरकारी तवरबाट औपचारिक रूपमा जानकारी नआए पनि पत्रकार सम्मेलन सकिएको एक घण्टालगत्तै सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा एउटा फोटो भाइरल हुन थालिसकेको थियो। उक्त फोटोमा कतार एअरवेजको विमान उडिरहेको देख्न सकिन्छ। जसमा लेखिएको छ, ‘क्यूआर ६५० मा चैत ४ गते जो कोही चढेर नेपाल आउनुभएको छ भने आफूलाई तुरुन्त चेकअप गराउनुहोला।’

सामाजिक हितका निम्ति भन्दै राजनीतिक दलका नेता, उच्चपदस्थ पूर्वकर्मचारीहरू, साहित्यकार र केही सञ्चारकर्मीहरूले नै जोडतोडले सेयर गरिरहेका थिए। तर कान्तिपुरले अध्यागमन विभाग र स्वास्थ्य मन्त्रालयका उच्चपदस्थ अधिकारीसंग गरेको कुराकानीले उक्त कल साइनको विमानमा ती संक्रमित यात्रु नआएको पुिष्ट हुन्छ। उक्त विमान चैत ४ को साँझ ७ बजे विमानस्थलमा अवतरण गरेको थियो। जबकि संक्रमित यात्रु आएको विमान सोही दिन १ सय ५८ यात्रुसहित बिहान चैत ४ गते १० बजेर १२ मिनेटमा अवतरण भएको देखिन्छ।

फ्रान्सबाट फर्किएकी युवतीमा कोरोना : विदेशी साथीलाई संक्रमण देखिएपछि परीक्षण

कतिसम्म भने सामाजिक सञ्जालका कतिपय प्रयोगकर्ताले गलत सन्देश भएको विमानको फोटोकै आधारमा उक्त विमानमार्फत यात्रा गरेका यात्रुको नाम र ठेगाना नै सार्वजनिक गरेर ती यात्रुबाट जोगिन अपिल गरेको देखिन्छ। सोमबार नै पत्रकार कनकमणि दीक्षितले ट्विटरमा कतार एअरवेजको कल साइन क्यूआर ६५० मा यात्रा गरेर काठमाडौं आएका यात्रुहरूलाई आइसोलेसनमा बस्न अनुरोध गरे।

पछि सोही विमानमार्फत यात्रा गरेका एक यात्रुले आफू आएको विमान संक्रमितले यात्रा गरेको विमान नभएको ट्विटरमा बताए। कोरोना संक्रमित व्यक्ति संक्रमित आएको विमान क्यूआर ६५२ रहेको बताएपछि ३ लाख २१ हजार फलोअर्स भएका दीक्षितले यही ब्योहोरा लेखेर माफी मागे। उनी मात्र होइन पूर्वसचिव भीम उपाध्यायले पनि बिनापुष्ट×्याइँको गलत सन्देश फेसबुकमार्फत सार्वजनिक गरे।

मंगलबार ५ बजेसम्म उक्त गलत सन्देशसहितको स्टाटस ३ सय ४९ जनाले सेयर गरेको देखिन्छ। कतिसम्म भने उपाध्यायको पोस्टमा कैयनले संक्रमितको नाम सार्वजनिक गर्नुपर्ने मागसमेत राखेका छन्। रामहरि रिमाल नामका फेसबुक प्रयोगकर्ताले त झन् कोरोना लागेको मान्छेको तीनपुस्ते विवरण र तिनलाई भेटेका मान्छेको नाम सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्।

सामाजिक सञ्जालबाट फैलिएको हल्लाकै कारण गलत कल साइन भएको विमानका यात्रुहरू आइसोलेसनमा बस्ने र संक्रमित यात्रु आएको विमानका यात्रुहरू बेफिक्री रहने जोखिम बढेको छ। यद्यपि मंगलबार साँझसम्म पनि अध्यागमन विभागले संक्रमित यात्रु चढेर आएको विमानबारे औपचारिक जानकारी दिएको छैन। न उक्त दिन आगमन कक्षमा कार्यरत अध्यागमन अधिकारीहरूलाई नै सचेत गराएको छ।

कान्तिपुरसँग सम्पर्कमा आएका केही अध्यागमन अधिकारीले संक्रमित चढेर आएको विमानको कल साइन क्यूआर ६५२ र बिहानका समयमा आएको पुष्टि गरे। एक अधिकारीले भने, ‘उक्त विमानबारे नभन्नू भन्ने आदेश छ। कल साइन थाहा हुँदा व्यक्तिको पहिचान खुल्ने र समस्या आउँछ भनेर नबोल्नू भनिएको छ।’

सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिएको अफबाहकै कारण कतिपयले व्यक्तिको नाम नै किटेर सामाजिक सञ्जालमा ‘ती व्यक्तिबाट सतर्क हुनुस्’ भन्नेजस्ता सन्देश पनि फैलाइएका छन्। कतिपयले भने सामाजिक सञ्जालमार्फत नै आफू उक्त विमानमा चढेर नआएको प्रस्टीकरण दिइरहेका छन्।

प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी शैलेश थापा क्षत्रीले संक्रमित यात्रुसँगै यात्रारत यात्रुहरूको परिचय खोलेर सामाजिक सञ्जालमा लेख्नु गोपनीयताको हकविरुद्धको काम भएको भन्दै व्यक्तिको परिचय खोल्ने काम गर्न नमिल्ने बताए। उनले भने, ‘स्वास्थ्यसँग जोडिएको विषय भएकाले व्यक्तिको परिचय खोल्दा सामाजिक रूपमा हुने व्यवहारमा परिवर्तन आउने वा अनय घटना हुने जोखिम रहन्छ।’

त्यसो त संक्रमणबारे सामाजिक सञ्जालमार्फत अनेकन अफबाह फैलाउने, झूटा तथ्यहरूको प्रचार गर्नेहरूमाथि पनि प्रहरीले निगरानी बढाइरहेको छ। प्रहरी प्रधान कार्यालयअन्तर्गतको विशेष टिमले सामाजिक सञ्जालमाथि निगरानी बढाएको र अफबाह फैलाउनेको पहिचान थालिएको डीआईजी क्षत्रीले बताए। उनले भने, ‘सामाजिक सञ्जालमा के लेख्दै छु, आफूले लेखेको विवरण सत्य हो कि होइन, त्यसले अफबाह फैलाउँछ कि फैलाउँदैन भनेर व्यक्तिगत रूपमै सचेत हुन जरुरी देखिन्छ।’

संक्रमितसँगै यात्रा गरेकाहरू खोजिँदै
सोमबार मध्याह्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले संक्रमित युवतीको पुष्टि गरेसँगै साँझ प्रहरीले विमानस्थल अध्यागमनबाट उक्त युवती सवार विमानमा रहेका यात्रुहरूको विवरण (प्यासेन्जर म्यानिफिस्टो) झिकाएको छ। प्रहरी प्रधान कार्यालयमा एक एसपीसहित चार डीएसपीसहितको टोलीले यात्रुहरूको राहदानीका आधारमा यात्रुहरूको ठेगाना र सम्पर्क खोजी गरेको छ।

प्रहरी प्रवक्ता डिआईजी क्षत्रीका अनुसार मंगलबार साँझसम्म क्यूआर ६५२ विमानमा यात्रा गरेर आएका एक सय २५ जनाको ठेगाना पत्ता लगाइएको छ। उनका अनुसार ठेगाना पुष्टि भएका यात्रुहरूको जिल्लास्थित प्रशासन कार्यालय र जिल्ला प्रहरी कार्यालयमार्फत ती यात्रुसँग सम्पर्क कायम गरिने र उनीहरूलाई आइसोलेसनमा बस्न भनिने बताए। उनले भने, ‘आइसोलेसनमा बसे–नबसेको र उनीहरूको स्वास्थ्यमा केही समस्या देखिए–नदेखिएको रेखदेख स्थानीय प्रहरीले गर्नेछ।’

जसको पहिचान खुलाइयो
संक्रमित युवतीसँगै विमानमा यात्रा गरेर आएकाहरूलाई सरकारी तवरमै सम्पर्क गरेर आइसोलेसनमा बस्न अनुरोध गर्ने काम नभएपछि सामाजिक सञ्जालबाटै उक्त विमानमा आएका यात्रुहरूको परिचय सार्वजनिक गर्ने काम हुन थालेको छ। जस्तो कि, पश्चिम बागलुङका एक युवा उक्त विमानको आएको भन्दै उनको नाम, ठेगाना खुलाएर सामाजिक सञ्जालमा लेखिएको स्टाटस सयौं जनामाझ सेयर भएको देखिन्छ।

कतारबाट आएका ती युवा एक दिन काठमाडौं बसेर गत बुधबार गाउंँ पुगेका थिए। सामाजिक सञ्जालमार्फत उनको परिचय खुलेपछि स्थानीय तहका प्रमुखले ती युवालाई आइसोलेसनमा राखेर परीक्षणको प्रक्रिया सुरु गरिएको छ। सरकारी तवरबाटै संक्रमित वा उनीसँग सम्पर्कमा रहेकाहरूको पहिचान गर्ने र उनीहरूलाई सजग गराउँदै आइसोलेसनमा राख्ने काम सामाजिक सञ्जालमार्फत हुँदा ती व्यक्तिको परिवार, आफन्त र स्थानीयमाझ घृणा फैलिने जोखिम देखिन्छ।

फेसबुकबाट फैलिएको अफवाहको असर उदयपुरको बेलका नगरपालिकामा पनि पर्‍यो। स्थानीय स्वस्तिक थापाले नगरपालिकाका एक व्यक्तिको नाम र ठेगाना नै किटेर उनी संक्रमित युवती चढेको विमान भन्दै क्यूआर ६५० बाट आएको भन्दै स्टाटस लेखे। जबकी संक्रमित युवती आएको विमान क्यूआर ६५२ थियो।

तर असत्य सूचनाको विश्वासमा परेर उनले ती व्यक्ति आइसोलेसनमा नबसी बाहिर काम गरेको भन्दै यसबारेको सूचना आफूले प्रमुख जिल्ला अधिकारीदेखि प्रदेश मुख्यमन्त्रीको स्वकीय सचिवसम्मलाई गराएको बताए। उनको स्टाटस एकैछिनमा भाइरल भयो। अर्का स्थानीय नवीन बाबुले पनि यस्तै आशयको स्टाटस लेखे। उक्त स्टाटस पनि ४२ जनाले शेयर गरे।

प्रकाशित : चैत्र १२, २०७६ ०७:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×