म नाटकमै रमाइरहेको थिएँ । तर, नाटकमा पैसा थिएन । यो सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो । रेडियो नाटक गर्दा अलिअलि पैसा आउँथ्यो । विजय दाइहरूलाई ‘कबड्डी’ मा देखेपछि नाटक हेर्न आउँदा पनि उहाँहरूलाई हेर्न दर्शकको जमात झुम्मिन्थ्यो ।

दया दाइ, विजय दाइ र बुद्धि दाइलाई पर्दामा देखिरहँदा र रंगमञ्चमा आउँदा अलिक धेरै मान्छेले चिनेको देखेर फिल्म गर्नुपर्छ भन्ने मनमा भइरहेको थियो । 

आफूलाई धेरै मान्छेले चिनोस् भन्ने लालसा सबैमा हुन्छ । त्यो लालसा ममा पनि पलाउँदै गयो । त्यसपछि मलाई पनि पर्दामा देखिन पाए धेरैले चिन्ने थिए भन्ने लाग्न थाल्यो । त्योभन्दा अगाडि म नाटक नै गर्छॅ, बाहिरबाट थिएटर पढेर आउँछु र थिएटर आटिस्ट हुन्छु भन्ने योजना थियो ।

अभावले बाटो देखाउँछ भनेजस्तै सन् २०१४ तिर त्यस्तै भयो । ‘पुन्टे परेड’ को अफर आयो । दुई हप्ताको सुटिङ । हिरोको साथीको रोल । र, पैसा पनि आउने भयो । त्यो पैसा मेरो जीवनको पहिलो ठूलो कमाइ थियो । दया दाइसँग सल्लाह लिएँ । उहाँले नयाँ अनुभव हुन्छ काम गर भनेर सल्लाह दिनुभयो । त्यसपछि सो फिल्म गरें । त्यही टिमले काम देखेर सुटिङकै क्रममा ‘जंगे’ भन्ने अर्को फिल्मका लागि पनि सम्झौता गर्नुभयो । त्योभन्दा अगाडि ‘होस्टेल रिटर्नस्’ पनि गरें । त्यो फिल्म सुटिङ र रिलिजको हिसाबले ‘जंगे’ भन्दा अगाडि आयो । होस्टेल रिटर्नस्ले फिल्म करियरमा एउटा बाटो बनाइदियो । 

फुर्सदको समयमा अन्तर्वार्ता हेर्थें । एक/दुई जना वरिष्ठ हलिउड र बलिउड कलाकारहरूको कुरा सुन्थें । थिएटरबाट आउनु भएका, सैद्धान्तिक आयामबाट कुरा राख्ने कलाकारका कुरा सुन्दा पात्रको छनोट कसरी गर्नुपर्छ भन्ने छनक मिल्यो । पर्दामा सबैले चिने पनि बाटोमा हिँड्दा कसैले नचिन्ने पात्र हुने गरी अभिनय गर्नुपर्छ भन्ने लाग्यो । 

मेरो फिल्म यात्रा छुट्टै खाले छ । म तराईको ‘डार्क स्किन’ भएको केटो हो । त्यसैले कहिलेकाहीं फिल्ममा पाइसकेको रोलबाट हटाइएको छु । त्यस्तो बेला जे भए पनि थिएटर छँदै छ भनेर आत्मविश्वास पलाउँथ्यो । फिल्म भनेको अभियनको अभ्यास हो, ग्ल्यामरभन्दा यो नै ठीक छ भनेर चित्त बुझाउँथे । त्यही भएर थुप्र्रै फिल्महरू गरिनँ पनि । 

त्यसपछि मैले ‘गाँठो’ गरें । ‘वीर विक्रम’ मा मनबहादुर विश्वकर्माको भूमिका निभाएँ । त्यसपछि मलाई यसरी पनि प्रस्तुत गर्न मिल्ने रहेछ भन्ने भयो । समयसँगै मेरो सोच र पात्रको छनोट परिस्कृत हुँदै गए । शारीरिक र मानसिक परिवर्तन पनि आयो । अभिनेतामा दरिँदै गर्दा शारीरिक सुगठनलाई पनि ध्यान दिन थालें । ज्यान बनाएँ । त्यसपछि फिल्म निर्माताहरूले व्यावसायिक रूपबाट पनि हेर्न थाल्नुभयो । केही निर्देशकहरूले एकदमै राम्रो प्रतिक्रिया दिनुभयो । 

त्यसपछि ‘राजारानी’ र ‘कागज पत्र’ गरें । त्यसपछि‘वीर विक्रम २’ आयो । हुँदाहुँदा ‘अगस्त्य’ आयो । अहिले ‘केटी हराएको सूचना’ आएको छ । 

यो क्षेत्रमा आबद्ध भएको १० वर्ष भयो । हामी चियापसलमा बसेर कन्टेन्टलाई बेस मानेर लाग्नुपर्ने र व्यापारमा धेरै सोच्न नहुने कुरा गर्छौं । तर अभ्यास गर्न भने डराउँछौं । अरूले फिल्म हेरिदिँदैन कि भनेर डराउँछौं । पैसा आओस् र कमाओस् भन्ने हामी सबैलाई हुन्छ । जुन हिसाबमा साथीहरूबीच छलफल हुन्छ त्यही रूपमा ठूलो ब्यानरमा, अब्बल कलाकारहरू राखेर उत्कृष्ट निर्देशकले फिल्म बनाउने अभ्यास गर्न भने सकेका छैनौं । त्यो गर्न सके राम्रो हुन्छ । हामी सबै हुर्किंदै छौं । फिल्म पनि एकै प्रकारको नहुने अभ्यासलाई अंगाल्न सके कलाकारको चरित्र निर्माणमा थप सहयोग पुग्छ । हामी अभिनयको आयामबाट अगाडि बढ्न जोखिम मोल्न तयार हुनुपर्छ । अझै व्यावसायिक भएर तोकिएको समयमा काम हुने हो भने राम्रो हुन्थ्यो ।

‘गुलाबी’ अहिले रिलिज भएको छैन । तर अहिले जुन हिसाबमा ‘गुन्यो चुलो’मा मैले अभ्यास गरें । त्यस्तै रोल धेरै आइदिए राम्रो गर्न सकिन्छ भन्ने लाग्छ । निर्देशकले एकै खालको पात्रलाई हटाउने र स्क्रिप्ट राइटरले तपाईंलाई सुहाउँदो रोलभन्दा पनि तपाईंलाई चुनौती दिने रोल दिए अझै मजा हुन्थ्यो । 

फिल्म क्षेत्रमा राम्रो लेखक र लेखनको ठूलो खडेरी छ । जति धेरै लेखक भए त्यति धेरै सोच हुन्छ । त्यसमा विविधता थपिन्छ । अनि अभिनय गर्ने कलाकारलाई फिल्म छान्न पनि ऊर्जा प्राप्त हुन्छ । फरक समाज र भोगाइबाट आएका लेखकले अवसर पाए ‘स्टेरियो टाइप’को समस्या हट्न सक्छ । लेखन जति उत्कृष्ट हुन्छ कलाकारले त्यति नै खुलेर काम गर्न पाउँछ । तर यो परिवर्तनलाई आत्मसात् गर्न जोखिम मोल्न सक्ने क्षमता भने हुनुपर्छ । 

फिल्म भनेको कला हो । तपाईं डाँडामा गएर प्रेमकथालाई रंगीन तरिकाले खिच्नुहुन्छ । त्यो रिलमा उतारेर ल्याएर सेतो पर्दामा देखाउँदा अझ सुन्दर देखिन्छ, जुन कमर्सियल पेन्टिङ जस्तै लाग्छ । कहिलेकाहीं गीत र फिल्मकै सिनहरू एकदमै सुन्दर लाग्छ । फिल्ममा सामान्य कुरा भन्नका लागि पनि ‘मेटाफोर’ प्रयोग गर्दा त्यो कलात्मक देखिन्छ । छिमेकको बलिउड हेरेर हुर्केका हामी, अलिकति फाइट, इमोसनल मिक्स, इन्टरटेन्टमेन्टका लागि जे जे तत्त्व चाहिन्छ त्यो मिसाएर बनेका फिल्म मात्रै कमर्सियल हो भनेर सोच्छौं । मलाई भने फिल्म सरल भएर सबैले बुझ्ने भाइदिए हुन्छ भन्ने लाग्छ । 

कमर्सियल फिल्म दर्शककै लागि बनाउने हो । त्यसैले त्यो जुनसुकै तप्काका दर्शकले पनि सजिलै बुझ्ने खालको हुनुपर्छ । केही फिल्म निर्देशकहरूले आफ्नो कलात्मक सोचलाई देखाउन बनाएका हुन्छन् । त्यो छुट्टै विषय र विधा हो । 

कुन फिल्म कलात्मक हो र कुन व्यावसायिक हो भन्ने लडाइँ नै ठीक होइन । किनभने फिल्म भनेको सबै कला नै हो । बिम्बमा मात्रै खेलेर फिल्म बनाउँदा मात्रै कलात्मक हुने होइन । हाम्रो समाजलाई बुझाउन धेरै सहज छ । त्यो समूहलाई ध्यानमा राखेर फिल्म बनायो भने त्यसै सफल हुन्छ ।

नाटकको कुरा गर्दा अहिले त्यता अपनत्व कम हुँदै गएको पाएको छु । म आफैं पनि निकै वर्ष हराएँ । म आफैं पनि रंगमञ्चबाट टाढा भएकाले पनि त्यो महसुस गरेको हुन सक्छु । तर हामी रंगमञ्चमा हुँदा जुन ऊर्जा मिल्थ्यो त्यो हराएको छ । 

वरपर भएका नाटक हेर्दा सिनेमेटिक बनिरहेको हो कि जस्तो लाग्छ । नाटक फिल्मभन्दा फरक हुनुपर्छ । किनभने त्यसको अस्तित्व नै बेग्लै हो । नाटकमा एउटा लाइनले जिन्दगी बताउन सक्नुपर्छ । मेरा लागि फिल्म उपन्यास हो भने रंगमञ्च कविता । 

नाटकमा सेट नै नहुँदा पनि प्रत्यक्ष अभिनयद्वारा मानिसलाई हो नै जस्तो बनाइदिन सक्नुपर्छ । नाटकमा धेरै प्राविधिक पाटा हुन्छन् । नाटकमा कहिल्यै पनि ‘एस्थेटिक भ्यालु’ मर्नु हुँदैन । फिल्ममा ठूलो बिल्डिङ देखाउन सकिन्छ । तर नाटकमा बजेट अभाव हुन्छ । त्यो म्याजिकल लाग्छ । त्यही भएर नाटकमा कोरस सुनमा सुगन्ध हो । कोरस कहिले पहाडै बन्न सक्छ, कहिले खोलै बनिदिन सक्छ । फिजिकली जुन डायनामिक ल्याउन सकिन्छ नि नाटकमा त्यो जीवन्त हुनुपर्छ । त्यो अहिले विस्तारै कम हुँदै गएको छ । 

मलाई नाटक यथार्थभन्दा अझ बढी काल्पनिक भइदियोस्, हेर्ने दर्शक कल्पनाको सागरमा गोता लगाइरहुन् भन्ने लाग्छ । बोल्दा बोल्दै मान्छे एकैचोटि अर्कै भइदियोस् र त्यो क्षण सबैका लागि ‘वाउ मोमेन्ट’ होस् । नाटकबाट ‘वाउ’ फ्याक्टर गुम्नु हुँदैन । अहिले जसरी हामी पर्दामा देखिएका छौं वा सामाजिक सञ्जालमा प्रदर्शित भएका छौं, त्यो देख्दा निकै सरल देखिन्छ । मण्डला गएर तीन महिनाको क्लास लिएर यहाँ पुगिन्छ भन्ने सोच पनि होला । मेरै कुरा गर्दा मैले १७ वर्षको उमेरदेखि संघर्ष गर्न थालेको हुँ । त्यो बिर्सिनु हुन्न । कुनै पनि क्षेत्रमा सफलता प्राप्त गर्न भोक चाहिन्छ । र, त्यो भोकलाई मेट्न चेत चाहिन्छ । रफ्तार र हुटहुटी पनि चाहिन्छ ।

जब सपनाको प्राप्ति हुन्छ तब वास्तविक खेल सुरु हुन्छ । जसका लागि धैर्य चाहिन्छ । प्राप्त गरेको अवसरलाई उत्कृष्ट बनाउन लगन चाहिन्छ । त्यो साइकलको पाङ्ग्रा जस्तैको दोहोरिरहन्छ । एउटा मुकाम हासिल गरेपछि रोकियो भने कलाकारले आफ्नो आयाम नै हराउँछ । उत्कृष्ट हुनु निरन्तर लागि रहनुपर्छ । एउटा ठाउँमा पुगिसकेपछि टिकिरहन गाह्रो हुन्छ । न पुग्न सजिलो छ, नपुगेपछि टिक्न नै ।