टिमुरे (रसुवा) — डाँडाको बस्ती हो, टिमुरे । यही डाँडामुनि पर्छ, भोटेकोशी । कोशी किनारमा लस्करै सवारीसाधन पार्किङ गरेर राखिएका थिए । डाँडाबाट पार्किङको दृश्य हेर्दै स्थानीय रमाइलो मान्थे । तर, मंगलबार बिहान आएको बाढीले यो दृश्य क्षणभरमै खण्डहर बनाइदियो । हेर्दाहेर्दै मालवाहक गाडी धमिलो भोटेकोशीमा मिसिन थाले ।

गाडी लिन गएका केही चालक पनि सँगै भेलमा परे । भन्सार कार्यालयको पारिपट्टि रहेको १११ मेगावाटको रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनाको आवास क्षेत्र छिनभरमै डुब्यो । ८ वटा हाइलक्स गाडी बाढीले पुरेको छ । 

यो दृश्य गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका-२ टिमुरेकी ६० वर्षीया लाक्पा छो घलेसहित गाउँलेहरु हेरिरहेका थिए ।गत असार २४ गते बिहान सवा ३ बजे डाँडै थर्काउने गरी आएको बाढीले गाउँलेलाई झस्काएको थियो ।

२०७२ सालको भूकम्पअघिसम्म रसुवागढीमा होटल चलाउँथिन् लाक्पा । त्यो वैशाख १२ गतेको भूकम्पमा धेरैको ज्यान गएको आँखै अगाडि देखिन् । भूकम्प ठूलो गएको भए पनि मनमा त्यत्ति डर थिएन, जति असार २४ बिहानको बाढीले लिएर आयो । 

टिमुरेमा १ सयभन्दा बढी घरधुरीको बसोबास छ । 'एक्कासि डाँडाका घर हल्लिएर भूकम्प आएजस्तै भयो , सबै डराए, रुवाबासी चल्यो,' लाक्पा भन्छिन्, 'डाँडै हल्लिएकाले धेरैजना भूकम्प नै आएको भन्दै कुद्न थाले ।' 

भन्सार यार्ड उनको रोजगारीको थलो थियो । उनी यही डाँडाबाट तलतिर नियाल्दै अब बेरोजगार भएकामा पीर मान्दै थिइन् । यार्डमा भन्सार जाँचका लागि सामान निकाल्नुपर्ने भएकाले त्यहाँ उनी सामान बोक्ने भरियाको काम गर्थिन् । 'ग्रुपमा १० जना थियौं, एकदिनको ८ हजार पाउँथ्यौं,' उनले भनिन् ।

यार्डमा सामान बोक्न गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाको टिमुरे, दाहाल फेदी, थुमनका स्थानीयले मात्र पाउँछन् । बाहिरकाले आएर भरियाको काम गर्न पाउँदैनन् । तीन गाउँका ६ सय १० जना यस्ता कामदार रहेको रसुवा भन्सार कार्यालयका नासु चण्डिराज गेलालले बताए । 'सबैले पालो मिलाएर काम गर्छन्, भन्सार मजदुर संघ छ,' उनले भने, 'संघले कामदारलाई कामको चापका आधारमा काम लगाउँछ । लोड र अनलोड गरेअनुसार प्रति गाडी ग्रुपले ८ देखि १० हजार लिने गरेको छ । यो सामान्य अवस्थामा लिने रकम हो । असामान्य अवस्थामा ६० हजारदेखि ८० हजारसम्म लिएर सामान पल्टी गर्छन् ।'

बाढीको विध्वंशपछि अहिले यहाँको अवस्था असामान्य छ । मजदुरहरु बाढीमा फसेका गाडीबाट सामान निकालेर पल्टी गरिरहेका उनले बताए । नाका बन्द हुँदा स्थानीयको रोजीरोटी बन्द हुन सक्ने उनको भनाइ छ । 

पहिरोले गर्दा सडक बगेपछि सदरमुकाम आउजाउ नै ठप्प भएको स्थानीय मीरा थापामगरले बताइन् । बाढी आएदेखि यहाँ बत्ती आएको थिएन । टेलिफोन पनि अवरुद्ध थियो । बिहीबार साँझदेखि भने सञ्चालनमा आएका छन् । चीन-नेपाल जोड्ने अन्तर्राष्ट्रिय नाका भएकाले छिटोभन्दा छिटो पुल र सडक बनाएर नाका सञ्चालनमा ल्याउनुपर्ने थापामगरले बताइन् । 

स्थानीय धावा घले २०१९ सालमा यहाँ यस्तै बाढी आएको सुनेको बताउँछन् । 'त्यो बेला मानवीय क्षति धेरै भयो थियो रे,' उनले भने । 

पानी नपरीकन पनि यति ठूलो बाढी आउनु अचम्मलाग्दो भएको गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका-२ का वडाध्यक्ष कामी छिरिङ तामाङले बताए । 'बाढीले भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति भएको छ,' उनले भने, 'यसमा सरकारले पहल गरेर नाका खुलाउने र सडक सञ्चालन गर्नतिर लाग्नुपर्छ ।' स्थानीय तहबाट पनि सडक सञ्चालन गराउन संघ सरकालाई पहल गरिरहेको उनले सुनाए । 

स्याफ्रुबेँसीदेखि टिमुरेसम्म जोड्ने सडकमा दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो गएको छ । सडक चर्किएर चिराचिरा परेको छ । लिङलिङको पूरै सडक पहिरोले लगेको छ । जहाँ नेपाली सेना, सशस्त्र र नेपाल प्रहरीले डोरी टाँगेर पैदलयात्रुलाई पहिरो पार गराउँदै आएका छन् । 

टिमुरे पुग्ने बेलामा पनि सडक पहिरोले लगेको छ । त्यहाँ भीर छिचोलेर जानुपर्ने बाध्यता छ । सडकको विभिन्न स्थानमा फलामका विद्युतीय पोल यत्रतत्र रुपमा ढलेका छन् । 

बाढी आएकै दिन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको टोली हेलिकोप्टरमा टिमुरे पुगेका थिए । रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्जुन पौडेल नेतृत्वको टोली मंगलबार घटनास्थल पुगेको थियो । टोली भोलिपल्ट बुधबार पैदल फर्कन नसकेपछि हेलकोप्टर चढेर स्याफ्रुबेँसी आएका थिए । स्याफ्रुबेँसीदेखि टिमुरेसम्म सवारीसाधन ठप्प छ । यही सडक भएर चीन नाकाबाट आउने मालवाहक सवारीसाधन राजधानी भित्रने गर्थे ।