काठमाडौं र धनगढी — मधेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशसभामा निर्णायक रहेका जनमत र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबीच बुधबार एकता घोषणा हुँदै छ । मंगलबार दुई दलले आ–आफ्नो केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक गरी पार्टी एकताका लागि औपचारिक निर्णय गरेका हुन् । नयाँ पार्टीको नाम ‘नागरिक जनमत’ रहनेछ । एकतापछि संसद्मा छैटौं ठूलो दल बन्नेछ ।

एकीकरणपछि बन्ने पार्टीको अध्यक्षमा सीके राउत र संरक्षकमा रेशम चौधरी रहने समझदारी छ । राउत जनमतका अध्यक्ष हुन् भने चौधरी नागरिक उन्मुक्तिका संरक्षक हुन् । नयाँ पार्टीको सहअध्यक्षमा नागरिक उन्मुक्तिकी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठ रहने समझदारी भएको छ । ०७७ सालमा जनमत र ०७८ सालमा नागरिक उन्मुक्ति गठन भएका थिए ।

हाल संघीय संसद्‌मा जनमतबाट प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित १ र समानुपातिकतर्फ ५ गरी ६ सांसद छन् । नागरिक उन्मुक्तिका प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित ४ सांसद छन् । एकीकरणपछि दलको सांसद संख्या १० हुनेछ । ०७९ को निर्वाचनमा जनमतले समानुपातिकमा ३ लाख ९४ हजार ६ सय ५५ र नागरिक उन्मुक्तिले २ लाख ७१ हजार सात सय २२ मत ल्याएका थिए । दुवै दलको समानुपातिक मत संख्या जोड्दा ६ लाख ६६ हजार ३ सय ७७ हुनेछ । जुन मत हाल प्रतिनिधिसभामा पाँचौं दल रहेको राप्रपाले प्राप्त गरेको समानुपातिक मत संख्याभन्दा बढी हो । राप्रपाको समानुपातिकतर्फ ५ लाख ८८ हजार ८ सय ४९ मत छ । यस्तै जनता समाजवादी पार्टी नेपालले समानुपातिकतर्फ ४ लाख २१ हजार ३ सय १४ मत प्राप्त गरेको थियो ।

प्रदेशसभातर्फ नागरिक उन्मुक्तिका सुदूरपश्चिम प्रदेशसभामा ७, लुम्बिनीमा ४ र मधेश प्रदेशमा एक सांसद छन् । जनमतबाट लुम्बिनीमा ३ र मधेशमा १३ जना सांसद छन् । पार्टी एकीकरणपछि लुम्बिनी प्रदेशसभामा ७ र मधेश प्रदेशमा १४ सांसद हुनेछन् । प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ नागरिक उन्मुक्तिले ३ लाख १९ हजार १ सय ५८ र जनमतले ५ लाख २५ हजार ६ सय ८७ मत ल्याएका थिए । दुवै जोड्दा ८ लाख ४४ हजार ८ सय ४५ मत हुन्छ ।

एकीकरणपछि बन्ने पार्टीले राष्ट्रिय र प्रदेशको राजनीतिमा निर्णायक भूमिका खेल्ने जनमतका अध्यक्ष राउतले बताए । ‘तराई–मधेश र पहाडका सीमान्तकृत समुदायका लागि यो एकता खुसीको कुरा हो’ उनले भने, ‘यसले राष्ट्रिय राजनीतिमा निर्णायक भूमिका निर्वाह गर्नेछ भन्ने विश्वास छ । आगामी दिनमा सबै जिल्लामा संगठन विस्तार हुनेछ । यो एकता अघि बढ्ने पहिलो खुट्किलो हो ।’ नागरिक उन्मुक्तिका महासचिव गंगाराम चौधरीले पार्टी एकताले नेता तथा कार्यकर्तामा उत्साह थपेको बताए । ‘संघमा हामी छैटौं दल हुनेछौं । पार्टी एकताले मधेशवासी र थारू मात्र होइनन्, हिमाल, पहाड सबैतिरका साथी उत्साहित छन्,’ उनले भने ।

स्थानीय तहतर्फ नागरिक उन्मुक्तिबाट सुदूरपश्चिममा दुई नगर प्रमुख छन् । कैलालीको टीकापुर नगरपालिका र भजनी नगरपालिकामा नागरिक उन्मुक्तिका प्रमुख छन् । यस्तै कैलालीमै जानकी र जोशीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष नागरिक उन्मुक्तिबाट छन् । कैलालीकै भजनी नगरपालिकामा उपप्रमुख, जोशीपुर गाउँपालिकामा उपाध्यक्ष नागरिक उन्मुक्तिबाट छन् । कैलालीमा १४ वडाध्यक्ष पनि नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले जितेको छ । जनमत पार्टीबाट स्थानीय तहमा मधेश र लुम्बिनीमा विभिन्न पदमा १९ जनप्रतिनिधि छन् ।

०००

एकताले राष्ट्रिय राजनीतिमा निर्णायक भूमिका निर्वाह गर्नेछ : सीके राउत, अध्यक्ष, जनमत पार्टी

जनमत र नागरिक उन्मुक्तिबीच कसरी एकता हुँदै छ ?

पार्टी अध्यक्षमा म, सहअध्यक्षमा रञ्जिता श्रेष्ठ हुनुहुन्छ । सुरुमा थोरै पदाधिकारी राखेर घोषणा गर्छौं । अरू पदाधिकारी पछि तोक्छौं । केन्द्रीय समितिमा सात सय जनासम्म रहने भनेका छौं । त्यो राख्नैपर्ने भन्ने छैन ।

एकताको मुख्य सन्देश के हो ?

तराई–मधेश र पहाडका सीमान्तकृत समुदायका लागि यो एकता खुसीको कुरा हो । यसले राष्ट्रिय राजनीतिमा निर्णायक भूमिका निर्वाह गर्नेछ भन्ने विश्वास छ । आगामी दिनमा सबै जिल्लामा संगठन विस्तार हुन्छ । यो एकता पहिलो खुट्किलो हो ।

विगतमा मधेश र अरू प्रदेशमा पहिचानको मुद्दा बोकेर धेरै पार्टी बने, टुक्रिए । यो एकतापछि फेरि टुटफुटको अवस्था आउने त होइन ?

राजनीतिमा पार्टी एकीकरण हुने र टुक्रिने कुरा स्वाभाविक नै हुन्छ । अहिले एकता गर्दैगर्दा खुसीको कुरा हो । अन्य दलले गरेका गल्तीबाट पाठ सिकेर दीर्घकालीन रूपमा एकता कसरी कायम राख्ने, आफ्नो स्वार्थभन्दा जनताको हितलाई कसरी हेर्ने भनेर अघि बढ्छौं ।

अब बन्ने ‘नागरिक जनमत’ पार्टीको राजनीतिक कार्यदिशा के हुन्छ ?

आर्थिक नीतिमा सामाजिक लोकतन्त्र भनेका छौं । समग्र राजनीतिक विचारधारा नौलो गणतन्त्र हुनेछ । जसमा निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपतिको परिकल्पना गरेका छौं । विज्ञहरूले मन्त्रालय चलाउने प्रणाली हुनेछ । संवैधानिक निकायका प्रमुखहरू पनि प्रत्यक्ष निर्वाचित हुनेछन् ।

नयाँ पार्टीले नेपालको राजनीतिमा तत्काल र दीर्घकालीन रूपमा कस्तो प्रभाव पार्छ ?

केही प्रदेशमा निर्णायक भूमिकामा हुनेछौं । सरकार गठनमा पनि निर्णायक हुने नै भयौं । राष्ट्रिय राजनीतिमा यसको प्रभाव रहनेछ । अहिले नै ठूलो दल बनिहाल्ने त होइन तर आगामी निर्वाचनमा हामी बलियो शक्ति हुन्छौं ।

तपाईं निर्वाचित सांसद भए पनि मन्त्री हुन नरुचाउनुको कारण के हो ?

नयाँ ढंगले राजनीति अघि बढाउने कोसिस गरिरहेका छौं । राजनीतिमा देखिएको वितृष्णालाई चिर्नु हाम्रो दायित्व हो । मन्त्री नबन्दाखेरि केही सकारात्मक सन्देश दिएको पाएका छौं । पार्टी संगठन नयाँ भएको हुनाले यसमै बढी ध्यान दिने गरेको छु । हामी मन्त्री हुन आत्तिनु पर्दैन, धैर्य राख्नुपर्छ । यो अरूका लागि पनि पाठ हुन सक्छ ।