खाने पेट थपिए, अन्‍नको गेडो छैन- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

खाने पेट थपिए, अन्‍नको गेडो छैन

तुलाराम पाण्डे, चाँदनी कठायत

कालीकोट, वीरेन्द्रनगर — कालीकोटको रास्कोट नगरपालिका–२ सिप्खानाका ४२ वर्षीय धनरूप कुमाल एक वर्षअघि पत्नी मन्नासहित मजदुरीका लागि भारतको उत्तरकाशी पुगेका थिए । कोरोना संक्रमण बढेपछि उनी गत जेठमा गाउँका अन्य २१ जनासँगै घर फर्किए ।

उनको घरमा अहिले खाने अन्न पनि छैन ।खेतबारी अर्कैको माते (पछि साँवा रकम फिर्ता गरेपछि पाउने गरी बेचेको जग्गा) भएकाले यस वर्ष गहुँ–जौ केही नभएको उनको गुनासो छ । त्यसमाथि भारतबाट आउँदै गर्दा भएको ट्र्याक्टर दुर्घटनामा श्रीमतीको मृत्यु भयो । ‘कोरोनाले त मेरो सर्वस्व लग्यो,’ उनी भन्छन्, ‘न जीउ रह्यो, न धन, घरमा पनि खानलाई अन्नको गेडा छैन ।’ दुर्घटनामा १ लाख ३० हजार नगदसहित सबै लत्ताकपडा बगेको उनले बताए ।

कर्णाली प्रदेश सरकारको तथ्यांक हेर्ने हो भने कोरोना कहरले चैतयता मात्र भारतमा विभिन्न रोजगारीमा रहेका धनरूपजस्तै करिब ५० हजार व्यक्ति घर फर्किएका छन् । तर, उनीहरूको घरमा न खानलाई पर्याप्त अन्न छ, न त आम्दानीको उपाय नै छ । उनीहरूले छरछिमेकीसँग सरसापट गरेको अन्नले गुजारा चलाइरहेका छन् ।

दुई वर्षदेखि भारतको मुम्बईमा ‘वाचमेन’ को नोकरीमा रहेका खाँडाचक्र–१० का दुर्ग मल्ल कोरोनाले जागिर छाडेर घर फर्किनुपर्दा दुःखी छन् । मासिक ३० हजार भारतीय रुपैयाँ कमाइ गर्ने उनलाई अब परिवार पाल्ने चिन्ताले सताएको छ । ‘यहाँ के काम गर्ने भन्ने कुनै निश्चित छैन,’ उनले भने, ‘परिवारको गाँस जुटाउनै धौ–धौ भयो ।’ उनले भारतमा डकर्मी, सिकर्मी, प्लम्बिङ लगायतको काम गरेकाले गाउँमा काम पाउन समस्या रहेको बताए । चार महिनाअघि भारतबाट फर्किएका कालीकोट, महावै गाउँपालिकाका जितबहादुर सार्कीलाई पनि अब कसरी ९ जनाको परिवार पाल्ने भन्ने चिन्ताले सताएको छ ।

‘टाउको लुकाउने एउटा घर छ, जग्गाको नाममा दुई पाटा बारी छ,’ गुजरातबाट फर्किएका उनी भन्छन्, ‘यसबाट उब्जिएको अन्नले ३ महिना पनि खान पुग्दैन ।’ भारत र खाडी मुलुकबाट रोजगारी गुमाएर फर्किर्एका कर्णालीका अधिकांश बासिन्दा गाउँ फर्किएपछि लामो समयदेखि बेरोजगार बनेका छन् । दैलेखको गुराँस गाउँपालिकाकी खगिसरा विकले छोरा र पतिले भारतमा कमाएको रकम लकडाउनमै सकिएको गुनासो गरिन् । ‘काम गरौँ काम पाइँदैन,’ उनले भनिन्, ‘खेती किसानी गरौँ भने जग्गा छैन ।’

मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका अनुसार लकडाउन अवधिभर भारतलगायत अन्य मुलुकबाट ४९ हजार ३२ जना कर्णाली भित्रिएका छन् । सबैभन्दा धेरै दैलेखमा १५ हजार ७० जना भित्रिएका छन् । सुर्खेतमा १३ हजार ६ सय ७ जना भित्रिएको तथ्यांक छ । डोल्पामा देशबाहिरबाट भित्रिने संख्या शून्य छ । सल्यानमा ३ हजार ६ सय ९२ जना भित्रिएका छन् ।

त्यस्तै रुकुमपश्चिममा २ हजार १ सय ७६ जना, जाजरकोटमा ४ हजार ९ सय ३०, जुम्लामा १ हजार ७ सय १८, कालीकोटमा ५ हजार ८ सय २९, मुगुमा १ हजार ७ सय ३५ र हुम्लामा २ सय ७५ जना भारत तथा अन्य तेस्रो मुलुकबाट फर्किएका छन् । रोजगार गुमाएर फर्किएकाहरूले स्वदेशमै आम्दानीको स्रोत व्यवस्था गरिदिन सरकारसँग माग गरेका छन् ।

रोजगारीका योजना

बेरोजगार युवालाई समेट्न भन्दै प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले विभिन्न कार्यक्रमहरू अगाडि सारेका छन् । कर्णाली प्रदेश सरकारले गत आर्थिक वर्षदेखि सुरु गरेको मुख्यमन्त्री रोजगार कार्यक्रम चालु आवदेखि कार्यान्वयन गरेको छ ।

मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका प्रवक्ता केशव उपाध्यायले कर्णालीका बेरोजगार युवालाई समेट्ने भएकाले भारत तथा अन्य मुलुकबाट पनि घर फर्किएर कामविहीन भएका युवा प्रभावित हुने जनाए । ‘कम्तीमा पनि सय दिन रोजगारी दिने लक्ष्यका साथ कार्यक्रम अगाडि बढाइएको छ,’ उनले भने, ‘चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा पनि प्रत्येक मन्त्रालयले रोजगारका कुनै न कुनै कार्यक्रम अगाडि सारेका छन् ।’ प्रदेश सरकारले चालु आवको बजेटमा रोजगारी र उद्यमशीलता विकासतर्फ २ अर्ब बजेट विनियोजन गरेको छ ।

स्थानीय सरकारले पनि चालु आवको बजेटमा बेरोजगार युवालाई लक्षित गर्दै विभिन्न रोजगारमूलक कार्यक्रम अगाडि सारेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७७ ०७:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रकाशक पक्राउको विरोधमा प्रदर्शन

पत्रिकाको बिक्री ४ गुणा बढ्यो 
एजेन्सी

हङकङ — चर्चित लोकतन्त्रवादी प्रकाशक जिम्मी लाई पक्राउको विरोधमा हङकङवासीले मंगलबार प्रदर्शन गरेका छन् । हङकङको सबैभन्दा ठूलो एप्पल डेली समाचारपत्रका प्रकाशक जिम्मीलाई विदेशी शक्तिहरूसँग मिलेमतो गरेको आरोपमा सोमबार पक्राउ गरिएको थियो । उनको पक्राउसँगै एप्पल डेलीको बिक्री ४ गुणाले बढेको छ ।

नियमित एक लाख बिक्री हुँदै आएको पत्रिका मंगलबार ५ लाख प्रति बिक्री भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । मंगलबारको पत्रिकाको पहिलो पृष्ठमा जिम्मीलाई नियन्त्रणमा लिइएको तस्बिरसहित ‘एप्पलले निरन्तर लडिरहनेछ’ भन्ने शीर्षक राखिएको थियो । त्यसका साथै कम्पनीको सेयर सोमबार ३ सय तथा मंगलबार ५ सय प्रतिशतले बढेको जनाइएको छ ।

जिम्मीलाई चीनले बलपूर्वक कार्यान्वयन गराएको विवादास्पद राष्ट्रिय सुरक्षा कानुनअन्तर्गत प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो । गत वर्ष हङकङमा भएको लोकतन्त्रवादी आन्दोलनका समर्थक जिम्मीले चीन तथा हङकङका शासकको कडा आलोचना गर्दै आएका थिए । जसका कारण उनी शासकको तारो बन्दै आएका थिए ।

७१ वर्षीय जिम्मीलाई गत फेब्रुअरीमा गैरकानुनी रूपमा भेला भएको र बलजफ्ती गरेको अभियोग लगाइएको थियो । पछि उनी धरौटीमा छुटेका थिए । ‘विदेशी शक्तिहरूसँग मिलेमतो गरेको भन्दै जिम्मीलाई पक्राउ गरिएको हो,’ उनको सञ्चार कम्पनी नेक्स्ट डिजिटलमा कार्यरत मार्क साइमनले सोमबार बताएका थिए । स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार उनलाई पक्राउ गर्ने क्रममा करिब २ सय प्रहरीहरूले उक्त कम्पनी रहेको भवनमा प्रवेश गरेर ९ घण्टासम्म खानतलासी गरेका थिए ।

प्रहरीले जिम्मीका साथै अन्य ७ जनालाई राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन उल्लंघन गरेको आशंकामा पक्राउ गरिएको जनाएको थियो । कारबाही नयाँ सुरक्षा कानुनअन्तर्गत गरिएको तेस्रो चरणको पक्राउ हो । अहिलेसम्म पक्राउ पर्नेमध्ये जिम्मी सबैभन्दा ठूला र विदेशी नागरिकता वाहक पहिलो व्यक्ति हुन् । उनीसँग बेलायतको नागरिकता छ ।

को हुन् जिम्मी ?

जिम्मी लाई एक अर्ब डलर मूल्यांकन गरिएको सम्पत्तिका मालिक हुन् । कपडा उद्योगबाट थुप्रै सम्पत्ति आर्जन गरेका जिम्मी पछि सञ्चार क्षेत्रमा प्रवेश गरेका हुन् । उनले एप्पल डेलीको स्थापना गरे ।

हङकङमा चीनको बढ्दो प्रभावविरुद्धको अभियानमा जिम्मी निकै सक्रिय छन् । सन् २०१९ मा हङकङमा लोकतान्त्रिक सुधारका लागि आयोजित विरोध प्रदर्शनहरूमा समेत उनी सहभागी भएका थिए । चीनले ल्याएको नयाँ सुरक्षा कानुन पारित भएपछि उनले सञ्चारमाध्यममा प्रतिक्रिया दिँदै उक्त कानुन ‘हङकङका लागि मृत्युको घण्टी’ भएको बताएका थिए । यसअघि जिम्मीविरुद्ध लगाइएको मुद्दाबारे समाचार लेख्दै चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले उनलाई हङकङ दंगाका प्रमुख योजनाकार भएको दाबी गरेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७७ ०७:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×