कोरोना लकडाउनका बेला त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा जे देखियो...

फातिमा बानु

काठमाडौँ — अन्य समयमा बिरामीको घुँइचो लाग्ने महाराजगञ्जस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पताल मगंलबार दिउँसो केही सुनसान देखिन्थ्यो । अस्पताल छिर्ने आगन्तुकको ज्वरो नाप्न भन्दै थर्मल गन बोकेर मुल गेटमै तीनजना सुरक्षा गार्ड खटिएका थिए ।

गेटबाट छिर्ने जोसुकैको ज्वरो नाप्ने र सबैलाई फेरी ज्वरो क्लिनिकमा पठाउने गरिरहेका थिए ।


दुईजनाले कपडाको गाउन, पञ्जा र मास्क लगाएका थिए भने एकजना महिला सुरक्षागार्ड पोशाक मात्रै लगाएर उभिएकी थिइन् । उनी घरी गेटमा उभिन्थिइन् घरी घाम छेक्न छहारीको साहरा लिने गरिरहेकी थिइन् ।


‘यो थर्मल गनमा कसैको धेरै ज्वरो देखायो भने मेरो सात्तो जान्छ,’ उनले भनिन्, ‘ भित्र बस्ने डाक्टर पुरै ढाकिएर बसेका छन् आफूलाई दिनभरिको लागि भनेर एउटा मास्क छ, त्यो पनि घरी भिज्छ, घरी फोहोरमा खस्छ त्यसपछि त खुल्लै मुख काम गर्नुपर्छ ।’


यसरी जोखिम मोलेर काम गर्ने उनलाई घर जान मन लाग्दैन । आफूलाई संक्रमण सरेपनि घरका सदस्य बचाउन सकियोस् भनेर अस्पतालमै बस्न चाहेको उनले बताइन् । ‘घरमा सानो बच्चा छ, घर जानेबित्तिकै काखमा आइहाल्छ,’ उनले भनिन्, ‘त्यो सानो बच्चोलाई केही भयो भने म के गर्नु ?’



एकातिर अस्पतालले सुरक्षा सामग्री नदिँदा उनी दुखी थिइन् । सुरक्षा नदिए पनि भोलीका दिनमा कोभिड–१९ को संक्रमण फैलिएर संक्रमित भए अस्पतालले निःशुल्क उपचार गरिदिने वाचा गरे मात्रै पनि त्रास केही कम हुन्थ्यो भन्ने आश उनको छ ।


यसैबीचमा गाउन लगाएर बसेका अर्का व्यक्तिले भने, ‘ १२ घन्टै मास्क लगाउँदा मेरो त अनुहारमा घाउ भैसक्यो । कहिले यो कोरोना सकिएला र मास्क फालेर आनन्दको सास फेर्न पाइएला जस्तो भएको छ ।’


गेटमा उच्च ज्वरोका मान्छे भेटिए अस्पताल प्रशासनलाई बोलाउनु भन्ने उनलाई निर्देशन छ । साँच्चै १०२ तापक्रम नाघेका व्यक्ति भेटिएको दिन उनको ढुकढुकी बढ्छ । ‘बीचमा हामीले ज्वरो नापेका मान्छे अस्पतालको आइसोलेसनमा लगेर राखे, मेरो त सात्तो उड्यो,’ उनले भने, ‘त्यस्ता बिरामी हेरेपछि हामीलाई के भयो, कस्तो भयो, कसैले सोधेन । त्यसै घर पठाए ।’ घरको मान्छेलाई रोग सारिएला भन्ने डरैडरमा दिनरात बित्ने गरेको उनले सुनाए । ‘घर जान डर लाग्यो, अस्पतालमै बस्ने सुविधा दिनुपर्यो,’ भन्दै उनी प्रशासन पुगिरहन्छन् । तर, कसैले उनको गुनासो सुनेको छैन ।


घरबेटी र समुदायले हेला गर्लान् भन्ने डरले अस्पतालमा काम गर्ने कुरा लुकाएर हिँडेको ज्वरो नाप्ने अर्का गार्डले सुनाए । ‘यो संक्रमणको हल्ला चलेदेखि नै घरबेटीले कहाँ के काम गर्ने भनेर सोधीखोजी गरे । मैले त बैकंमा जागिर हो भनिदिएँ,’ उनले भने, ‘साँचो कुरा भनुँ भने निकाल्लान् यस्तो बेला फेरि कता जानु हामी ?’




घरमा भने उनलाई यस्तो जोखिममा काम नगर्नु भन्छन् । उनी भने आफ्नो कर्तव्य भूल्न नसक्ने बताउँछन् । उनीसँग अस्पतालमा कर्मचारी समेत परपर हुने गरेको बताए । ‘थर्मल गनबाटै भाइरस सर्छ रे भन्छन्,’ उनले भने, ‘हाम्रो नजिक पनि कोही आएर बस्दैन, कामबिना कोही बोल्दैन ।’ टाउको दुख्दापनि आफूलाई कोभिड संक्रमण भैसकेको जस्तो हुन्छ, उनलाई । शरीर तातेको र धेरै टाउको दुखेको दिन चिकित्सकको सल्लाहबिनै औषधी खाइहाल्छन् । कोभिडको लक्षण पनि नदेखियोस् भनेर यसो गर्ने गरेको उनले सुनाए ।


‘भाइरस टाँसियो कि भनेर फूर्सद पाए की नुहाउँछु । खल्तीमा एन्टीबायोटीक बोकेर हिँड्छु,’ उनले भने । अस्पताल छिर्दा कोही मान्छे अटेरी गरेर ज्वरो नाप्नै नमानी भागि दिन्छन् । त्यो दिन अझ बढी डरले मन अत्तालिन्छ उनको । अस्पतालमा काम गर्ने भन्ने थाहा पाएका छरछिमेकले पनि उस्तै विभेद गर्छन् । ‘पढेलेखेकाले झन् बढी हेला गर्छन् । कोही नजिक पर्दैनन्,’ उनले भने । अरुले ‘हाम्रो नजिक नआउ है, हामीलाई पनि भाइरस सर्छ’ भन्दा उनलाई अस्पतालमै बस्न पाए हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ ।


अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा एकजना सफाईकर्मी खटिएकी थिइन् । एप्रोन र कपडाको मास्क लगाएकी थिइन् । कक्षमा छिर्ने कसैलाई बाटो नछोडी छिटो काम सक्ने मूडमा थिइन् । ‘हिँड्दै घर जानुपर्छ, कहिले सक्नु यत्रो काम,’ उनले दुखेको पोखिन्, ‘गाडी पाउँदैन, यस्तो बेला कसैले लिफ्ट पनि दिँदैन ।’




उनको डियूटी दिउँसो तीन बजे सकिन्छ, अस्पतालको कर्मचारी ओसार्ने बस साँझ ६ बजे जान्छ । तीनघण्टा कुर्नुभन्दा २ घन्टा हिँडेर बुढानिलकण्ठस्थित घर पुग्ने गरेको उनले सुनाइन् । ‘बाटोमा पुलिसले उस्तै किचकिच गर्छ,’ उनले भनिन्, ‘अस्पतालको कार्ड देखाउँदा पनि मान्दैनन् ।’


अस्पतालको मूलगेट नजिकै पाल टाँगेर ज्वरो क्लिनिक चलाइएको छ । मगंलबार क्लिनिकमा ७ जना स्वास्थ्यकर्मी खटिएका थिए, एकजना चिकित्सक थिए । चिकित्सकले स्थानीय रुपमै बनेजस्तो पीपीई लगाएका थिए भने नर्सिङ कर्मचारीको शरीरमा कपडाको गाउन मात्रै थियो ।

गाउन मात्रै लगाउँदा सुरक्षित महशुस नहुने ती स्वास्थ्यकर्मीले बताए । ‘जति माग्दा पनि छैन भन्छन्,’ एक नर्सले भनिन्, ‘अति जोखिम मोल्नेलाई मात्रै हो रे पीपीई, सबैभन्दा पहिले बिरामी छुने हामीभन्दा अति जोखिममा को छ र ?’ क्लिनिकमा दैनिक १५ देखि २० जना बिरामी आइपुग्छन्, जसलाई आइसोलेसनमा भर्ना गर्ने गरिएको छ । अस्पतालको अर्थोपेडिक भवनलाई कोभिडका बिरामी राख्न आईसीयूसहित तयार पारिएको छ । दैनिक ४–५ जना कोभिड शंकास्पद नै आउँछन् । सुरक्षा सामग्रीबिना काम गर्न डर लाग्ने उनीहरूले बताए ।


‘आइसोलेसनमा बिरामी भर्ना भएको दिन घरमा आफू पनि आइसोलेट भएर बस्छु,’ चिकित्सकले भने, ‘बिरामीको रिर्पोट नेगेटिभ आएपछि मात्रै परिवारसँग बस्छु ।’ घरमा वृद्धवृद्धा र बालबालिका हुने स्वास्थ्यकर्मी बढी त्रासमा देखिन्थे ।




अस्पतालको आकस्मिक कक्ष छिर्दा सबै बेडमा बिरामी थिए । बिरामी जाँच्न बसेका कुनै चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीले पीपीई लगाएका थिएनन् । केही चिकित्सकले दुई हजार रुपैयाँ तिरेर स्थानीय तहमा बनेको सामान्य पातलो रेनकोट जस्तो पीपीई लगाएका थिए । आकस्मिक कक्षमा खटिने कसैलाई पीपीई नदिएको एक चिकित्सकले बताए ।


‘शंकास्पद बिरामी बाहिरबाटै आइसोलेसन पठाउने भएकाले यता पीपीई चाहिँदैन भनेका छन्, ‘ती चिकित्सकले भने , ‘एम्बुलेन्समा आउने बिरामी त इमर्जेन्सीमै आइरहेका हुन्छन्, बिरामी कुरुवा पनि त्यत्तिकै छिरिरहेका हुन्छन्, हामी कति जोखिममा छौं ?’


सुरक्षाको नाममा अस्पतालले दिनको एउटा मात्रै मास्क दिने गरेको उनले सुनाए । एन–९५ मास्क मात्रै पाएपनि कम त्रासमा काम गर्नुपर्थ्यो भन्ने उनलाई लाग्छ । आफैंले किनेको पीपीई पनि सफा गर्न, संक्रमणमुक्त बनाउन नसकेपछि उनी एप्रोन मात्रै लगाएर बिरामी हेर्छन् । प्रकाशित : चैत्र २५, २०७६ १८:३४

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

चोरबाटोबाट नेपाल प्रवेश गर्नेलाई रोक्न सीमाक्षेत्रमा थपियो सुरक्षा पोस्ट

नेपाल प्रहरी र सशस्त्रले संयुक्त रुपमा नेपाल-भारत सीमाक्षेत्रमा गस्ती गरिरहेका छन्
शिव पुरी

रौतहट — भारतका विभिन्न सहरबाट फर्केकाहरु सीमाक्षेत्रको चोरबाटो हुँदै छिर्न थालेपछि सशस्त्र प्रहरी ११ नम्बर हेडक्वार्टर गण रौतहटले अस्थायी सुरक्षा पोस्ट थपेर निगरानी बढाएको छ। लकडाउनकै बीच सीमाक्षेत्रबाट मानिसहरु प्रवेश गर्न थालेको सूचनापछि पोस्ट थपिएको हो।

भारतमा पनि लकडाउन कायमै रहेको अवस्थामा रोजगारीका लागि गएकाहरु हिँडेर सीमा प्रवेश गरेका थिए। ‘भारतबाट पैदल आएर चोरबाटो हुँदै नेपाल प्रवेश गर्नेलाई तत्कालै नियन्त्रणमा लिन चौबीसै घन्टा गस्ती बढाएका छौं,’ प्रदेश २ का सशस्त्र प्रहरी प्रमुख डीआईजी राजु अर्यालले भने, ‘पोस्ट थपेर सुरक्षाकर्मीलाई तैनाथ गरिएको छ।’

रौतहटमा भारतसँग सीमा जोडिएको ३२ किलोमिटर खुला क्षेत्र छ। भारतबाट फर्कनेहरु यहीँबाट छिर्ने गरेका थिए। बौधीमाई नगरपालिको छोटी भन्सार, ईश्नाथको मावि मठिया भवन, घिउरा कान्ति आधारभूत भवन, राजदेवीको सामुदायिक भवन, गौरको माहादेवपट्टि र कानुपट्टिमा अस्थायी सुरक्षा पोस्ट स्थापना गरिएको सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल ११ नम्बर गण हेडक्वार्टर प्रमुख एसपी रवीनराज कर्णिकारले बताए।



प्रदेश २ का विभिन्न जिल्लाका खुला नाका प्रयोग गरेर भारतबाट आउने क्रम नरोकिएपछि नेपाल प्रहरीले पनि सीमा नाकामा थप चेकपोस्ट खडा गरेको छ। यसअघि प्रदेशका नाकामा १ सयको हाराहारीमा चेकपोस्ट रहेकोमा त्यसलाई बढाएर ३ सय २९ पुर्‍याइएको प्रदेश प्रहरी प्रमुख डीआईजी प्रधुम्न कार्कीले बताए। ‘नेपाल प्रहरी र सशस्त्रले संयुक्त रुपमा सीमाक्षेत्रमा गस्ती गरिरहेका छन्। अब चोरबाटो प्रयोग गरेर प्रवेश गर्छु भनेर नसोचे हुन्छ,’ उनले भने।

प्रकाशित : चैत्र २५, २०७६ १८:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×