फ्रान्स — दक्षिणी युरोपमा फैलिएको भीषण डढेलोसँग जुध्न फ्रान्सले शनिबार सैन्य कार्गो विमान परिचालन गर्दै ठूलो परिमाणमा आगो नियन्त्रण गर्ने रसायन (फ्लेम रिटार्डेन्ट) छरेको छ।

डढेलोका कारण आपत्कालीन सेवामा परेको चापका बीच फ्रान्सले ‘टुर डे फ्रान्स’ साइकल प्रतियोगिताको अन्तिम चरणसमेत छोट्याएको छ।

यस साताको डढेलोका कारण फ्रान्स र स्पेनमा गरी दुई लाख ५० हजारभन्दा बढी मानिस घर छाड्न बाध्य भएका छन्। स्पेनको मध्य क्षेत्रमा मात्रै करिब ७० हजार जनालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। स्पेनको मानिसेस नगरपालिकामा एक जनाको मृत्यु भएको छ, जुन यस डढेलोमा पुष्टि भएको पहिलो मृत्यु हो।

फ्रान्सको दक्षिणपश्चिमी खडेरी प्रभावित वन क्षेत्रमा ए–४००एम सैन्य विमानले आकाशबाट आगो नियन्त्रण गर्ने रसायन छरेको छ। जमिनमा रहेका अग्निनियन्त्रकहरूले आगो निभाउने प्रयास गरिरहँदा अधिकारीहरूले डढेलो बोर्डो सहरतर्फ फैलिन सक्ने आशंका गरेका छन्।

हावाको दिशा पश्चिमबाट पूर्वतर्फ परिवर्तन हुने अनुमान गरिएकाले, डढेलो बोर्डो सहरनजिक पुग्न सक्ने भन्दै अग्निनियन्त्रकहरूले खाल्डा खन्ने, आगो नियन्त्रण गर्ने रसायन प्रयोग गर्ने तथा अन्य रोकथामका उपाय अपनाएका छन्।

फ्रान्सका गृहमन्त्री लोरेन नुनेजले डढेलोसँगको लडाइँ ‘लामो र अत्यन्त कठिन’ हुने बताए। उनका अनुसार आगो बोर्डोबाट करिब ३० किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ र रातभर केही कमजोर भए पनि जोखिम कायमै छ।

बोर्डो पर्ने गिरोन्द क्षेत्रकी प्रिफेक्ट सोफी ब्रोकासका अनुसार यस साताको सुरुआतमा लागेको आगो शुक्रबार ‘आगोको आँधी’मा परिणत भएको थियो। यद्यपि अग्निनियन्त्रकहरूले केही प्रगति गरे पनि आगो अझै खतरनाक रहेको उनले बताइन्।

सरकारले सेनालाई समेत डढेलो नियन्त्रणमा परिचालन गरेको छ। धुवाँबाट बचाउन १५ लाख फेस मास्क प्रभावित क्षेत्रमा पठाइँदै छ।

अधिकारीहरूले डढेलो र बोर्डोबीचका बस्ती तथा बोर्डोको पश्चिमी उपनगरका बासिन्दालाई अनिवार्य रूपमा सुरक्षित स्थानमा जान निर्देशन दिएका छन्।

प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले यी डढेलोलाई ‘अभूतपूर्व’ भन्दै गिरोन्दको आगो यति शक्तिशाली बनेको बताए कि यसले आफ्नै हावाको प्रवाहसमेत सिर्जना गर्न थालेको थियो। उनले सयौँ सैनिक परिचालन गरिएको र विषाक्त धुवाँबाट जोगिन विशेष श्वासप्रश्वास मास्क वितरण भइरहेको जानकारी दिए।

बोर्डोमा हजारौँ विस्थापितलाई प्रदर्शनी केन्द्रमा आश्रय, खाना र अन्य सुविधा उपलब्ध गराइएको छ। आवश्यक परे १० हजार जनासम्मलाई राख्ने तयारी गरिएको नगरप्रमुखले बताएका छन्। बोर्डो विमानस्थल सञ्चालनमा रहे पनि बस र ट्राम सेवा स्थगित गरिएको छ।

मोबाइल फोनमा विशेष आपत्कालीन सन्देश पठाएर प्रभावितलाई तत्काल घर छाड्न निर्देशन दिइएको छ। हालसम्म गिरोन्द क्षेत्रमा करिब १४० घर डढेर नष्ट भएको जनाइएको छ।

डढेलो नियन्त्रणका लागि विशेष रूपमा परिमार्जन गरिएको फ्रान्सेली सैन्य ए–४००एम विमान पहिलो पटक ठूलो स्तरमा परिचालन गरिएको हो। यसले पानी तथा आगो नियन्त्रण गर्ने रसायन छर्ने कम्तीमा १८ अन्य विमान र हेलिकोप्टरसँग मिलेर काम गरिरहेको छ।

उच्च तापक्रम र जलवायु परिवर्तनको दीर्घकालीन प्रभावका कारण फ्रान्स र स्पेनमा डढेलो असाधारण रूपमा तीव्र बनेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

स्पेनका अग्निनियन्त्रकका अनुसार आगो यति तीव्र गतिमा फैलियो कि त्यसलाई सिधै सामना गरेर नियन्त्रण गर्न सम्भव भएन। फ्रान्समा भने एटलान्टिक तटीय पर्यटकीय सहरहरूमा आगो पुगेपछि केही मानिस डुंगामार्फत भाग्न बाध्य भए।

म्याड्रिडको पश्चिममा रहेको एल टिएम्ब्लोका स्थानीय जाभियर ओर्गानिस्ताले यस्तो अवस्था आफूहरूले कहिल्यै नदेखेको बताए। उनका अनुसार आगो बस्तीभित्र छिरेपछि स्थानीय सबै मिलेर त्यसलाई रोक्ने प्रयास गरेका थिए।

स्पेनले म्याड्रिड पश्चिमका दुई डढेलो नियन्त्रणका लागि दुई हजार ६ सय अग्निनियन्त्रक, प्रहरी र अन्य उद्धारकर्मी परिचालन गरेको छ। उनीहरूलाई १९ वटा पानी छर्ने विमान र हेलिकोप्टरले सहयोग गरिरहेका छन्।

फ्रान्सले गिरोन्द क्षेत्रमा एक हजार चार सय अग्निनियन्त्रक तथा दक्षिणको लान्द क्षेत्रमा सयौँ थप सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ। डढेलो नियन्त्रणका क्रममा दर्जनौँ अग्निनियन्त्रक घाइते भएका छन्।

यस वर्ष युरोपमा असामान्य रूपमा चाँडै सुरु भएको गर्मीको लहर र उच्च तापक्रमले वन तथा झाडीलाई सजिलै सल्किने अवस्थामा पुर्‍याएको छ।

स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजका अनुसार यस वर्ष मात्रै स्पेनमा एक लाख ३० हजार हेक्टर वन क्षेत्रमा डढेलो लागिसकेको छ। पछिल्लो दशकमा वार्षिक औसत डढेलो प्रभावित क्षेत्र एक लाख हेक्टर थियो।

उनले शनिबार मौसम केही अनुकूल बनेकाले डढेलो नियन्त्रणमा ल्याउने अवसर मिलेको बताए। म्याड्रिड क्षेत्रीय सरकारले हावा र तापक्रम घटेसँगै डढेलोको तीव्रता पनि कम भएको जनाएको छ।