काठमाडौँ — अमेरिकामा १९६० को दशकमा जनाधिकार अभियान चलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका नेता जेस्सी ज्याक्सनको मंगलबार निधन भएको छ ।

८४ वर्षको उमेरमा उनको निधन भएको परिवारले जनाएको छ । उनले दुईपटक राष्ट्रपति पदमा उम्मेदवारी पनि दिएका थिए ।

‘हाम्रा पिता एक जनसेवक हुन् । हाम्रो परिवारमात्रै होइन दमित, आवाजहित र विश्वभर नजरअन्दाज गरिएकाहरुका नेता हुन्,’ ज्याक्सन परिवारले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । 

उनको निधनको कारण खुलेको छैन । ज्याक्सन परिवारले मृत्युअघि उनी प्रियजनसँगै रहेको र शान्तिपूर्वक मृत्युवरण गरेको उल्लेख गरेका छन् । 

झन्डै एक दशकदेखि प्रोग्रेसिभ सुप्रान्युक्लिर पाल्सी (पीएसपी)बाट ग्रस्त ज्याक्सनलाई गत नोभेम्बर अस्पताल भर्ना गरिएको थियो ।  

सन् २०१७ मा उनले आफुलाई पाकिन्सन भएको खुलासा गरेका थिए । उनलाई त्यसपछि सिकागोस्थित अस्पतालमा दुई वर्ष उपचार गरिएको थियो । 

दक्षिण क्यारोलिनाको ग्रिनभिलमा उनको जन्म भएको थियो । जनाधिकारविरुद्धको आन्दोलनमा उनी मार्टिन लुथर किङ्गसँगै सहभागी भए । उनले सन् १९८४ र १९८८ मा दुईपटक डेमोक्रेटिक पार्टीको प्राइमरी इलेक्सनमा राष्ट्रपतिका लागि उम्मेदवारी दिए । तर सफल भएनन् । १९८४ मा प्राइमरीमा १८ प्रतिशत हाराहारी मत ल्याएका थिए । 

के थियो जनाधिकार आन्दोलन ?

अब्राहम लिंकनको घोषणाले १८६५ मै दासप्रथा अन्त्य भएपनि अमेरिकी समाजमा रंगभेद कायम थियो ।

विशेषगरी, दक्षिणी राज्यहरुमा स्वेत र अश्वेतका लागि बेग्ला–बेग्लै बस्ती, धारा, विद्यालय, सार्वजनिक बसको व्यवस्था गरिएको थियो । श्वेतहरुका लागि पर्याप्त स्रोत साधनको व्यवस्था भएपनि अश्वेतहरुको बस्तीमा आधारभूत कुराहरुको पनि अभाव थियो ।

दक्षिणतर्फका राज्यहरुले अश्वेतहरुलाई मतदान प्रक्रियामा निरुत्साहित गर्नका लागि मत खसाल्नुअघि साक्षरता परीक्षण, मतदान शुल्कलगायत झन्झटिला प्रावधान राखेका थिए ।