काठमाडौँ — अबको डिजिटल युगमा कर्जा लिन घर वा जग्गा धितो राख्नुपर्ने परम्परागत बाध्यता बिस्तारै हट्दै जाने र विश्वसनीय वित्तीय तथ्यांक (डेटा) नै भविष्यको धितो हुने विज्ञहरूले औँल्याएका छन् ।

आइतबार काठमाडौँमा आयोजित ‘टिग कन्फरेन्स २०२६’ वक्ताहरूले परम्परागत शैलीको लेखा र बैँकिङ प्रणाली विस्थापित हुँदै जाँदा यस क्षेत्रमा पनि डेटा नै नयाँ युगको शक्ति हुने विश्लेषण गरे ।

ग्लोबल आइएमई बैंकका सहायक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुमन पोखरेलका अनुसार अब बैंकिङ प्रणाली ‘प्रोजेक्ट फाइनान्सिङ’ र ‘नगद प्रवाहमा आधारित कर्जा’मा केन्द्रित हुँदै छ । ‘हामीकहाँ आज पनि धितो वा फिक्स्ड एसेट कोल्याटरलबिना कर्जा दिनु हुँदैन भन्ने धारणा छ तर अन्तत: प्रोजेक्ट फाइनान्सिङ र क्यास-फ्लोमा आधारित फाइनान्सिङ नै अबको भविष्य हो,’ उनले भने, ‘बैंकले अब धितो हेरेर लोन दिँदैन, बिजनेस हेरेर दिन्छ । तपाईंको स्टक के छ, रिसिभेबल्स के छ, यो सबै डेटा हेरेर बैंकले लोन दिन थालिसकेका छन् ।’

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र सफ्टवेयर प्रणालीले बैँक तथा वित्तीय क्षेत्रमा यस्तो रूपान्तरणलाई सम्भव बनाएको विज्ञहरूको तर्क छ । रारा ल्याब्सका सह-संस्थापक मनोज घिमिरेले एआईले तथ्यांक संकलन र विश्लेषणको झन्झटिलो कामलाई पूर्ण रूपमा स्वचालित बनाउने उल्लेख गरे । ‘जब विश्वसनीय स्रोतबाट, डिजिटल सिग्नेचरसहित रियल-टाइम डेटा उपलब्ध हुन्छ, तब अडिट र जोखिम मूल्यांकन पनि तत्कालै गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘यसले गर्दा बैंकहरूलाई कुनै पनि व्यवसायको वास्तविक अवस्था बुझ्न वर्ष दिन कुर्नुपर्ने बाध्यता अन्त्य भइसकेको छ ।’