जुम्ला — जुम्लास्थित जिल्ला खेलकुद विकास समिति लामो समयदेखि प्रशिक्षकविहीन छ । केही अवकाश भइसकेका र केही खेलकुद परिषद‍्ले पठाउन नसकेका कारण प्रशिक्षकको अभाव भएको हो । 

अहिले न जिल्लामा खेलकुद प्रशिक्षक छन्, न त खेलाडीहरू नै । खेलकुद क्षेत्र सुस्ताउँदै जान थालेको छ । जिल्ला खेलकुद विकास समिति जुम्लाका प्रमुख कविदत्त न्यौपानेका अनुसार एक जना कराँतेका प्रशिक्षकबाहेक सबै प्रशिक्षकको पद रिक्त छ । कराँतेका प्रशिक्षक खड्क मल्ल ब्याडमिन्टन खेलाडी हुन् । 

प्रशिक्षक अभावले कुनै पनि खेलकुदका क्रियाकलाप हुन सकिरहेका छैनन् । जसले गर्दा जिल्लास्तरीय टिम बनाएर प्रतिस्पर्धा गर्न सकिने अवस्था छैन । कार्यालय प्रमुख न्यौपानेले खेलकुद विकास समितिमा ६ जनाको दरबन्दी भए पनि ५ जना प्रशिक्षक पद रिक्त रहेको बताए । अहिले जिल्ला फुटबल संघ जुम्लाले आफ्नै प्रशिक्षक तोकेको छ । 

पटक–पटक खेलकुद परिषदमा प्रशिक्षक माग गरिएको भए पनि सुनुवाइ नभएको उनले बताए । ‘जुम्लामा प्रशिक्षक अभाव छ । खेलकुदका क्रियाकलाप चलाउन कठिन छ,’ उनले भने, ‘कर्णालीका धेरै जिल्लामा यस्तै अवस्था छ ।’ 

कराँतेका प्रशिक्षक मल्लसँग एक जना पनि खेलाडी छैनन् । जिल्लामा हुने राष्ट्रपति रनिङ शिल्डमा गएर खेल खेलाउने बाहेकको काम पनि छैन । एथ्लेटिक्स प्रशिक्षक तथा विश्व कीर्तिमानी धावक हरिबहादुर रोकाया र भलिबल प्रशिक्षक बरमबहादुर महतले अवकाश लिइसकेका छन् । जिल्ला खेलकुद विकास समिति प्रशिक्षकविहीन बन्नु दुःखद भएको खेलप्रेमीहरू बताउँछन् । 

जिल्लामा हरेक वर्ष राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड हुनुपर्ने हो । गत वर्ष हिमा गाउँपालिका बाहेक कसैले आयोजना गरेनन् । दुई वर्षअघि तातोपानी गाउँपालिकाले जिल्लास्तरीय खेलकुदको आयोजना गर्‍यो । तर प्रशिक्षक नहुँदा हरेक वर्ष आयोजना गर्नुपर्ने यो प्रतियोगिता पनि हुन सकिरहेको छैन । अहिले न खेलकुद विकास समितिमा प्रशिक्षक छन्, न त जिल्लास्तरीय खेलाडी नै । उल्टै प्रतिभा भएका राम्रा खेलाडी पनि ओझेलमा पर्ने गरेका छन् ।

कर्णाली प्रदेश सरकारले जिल्लास्तरीय समिति गठन गर्‍यो । अध्यक्षमा धनकृष्ण पाण्डे र सदस्य–सचिवमा संगीता आचार्य नियुक्त भए । तर उनीहरूको पूरै कार्यकाल विवादमा बित्यो ।

तिला गाँउपालिकाका भलिबल खेलाडी प्रभु बुढाले अहिले दुर्गम क्षेत्रमै खेलकुद हुने नगरेको बताए । ‘पहिले हरेक बस्तीमा भलिबल खेल भइरहन्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले त गाउँघरमा खेलकुद क्रियाकलाप शून्यजस्तै छ ।’

जुम्लाका आठ स्थानीय तहले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि ३ अर्ब ३२ करोडको बजेट ल्याए । तर खेलकुद क्षेत्रमा रकम नै छुट्याएनन् । पूर्वाधार अभावकै कारण जुम्लामा नियमित खेलकुद प्रतियोगितासमेत हुन सकेका छैनन् । लामो समयदेखि सुस्ताएको खेल क्षेत्रलाई चलायमान बनाउन ‘वार्षिक खेलकुद क्यालेन्डर’ बनाउन लागिपरेको जिल्ला खेलकुद विकास समिति जुम्लाका प्रमुख न्यौपानेले जानकारी दिए । 

जुम्लाका आठ पालिकाले थोरै भए पनि खेल क्षेत्रको विकास र खेलाडीको प्रोत्साहनमा बजेट छुट्याउनुपर्ने खेल जानकारहरू बताउँछन् । तर, कसैले चासो देखाएको पाइँदैन । विश्व कीर्तिमानी धावक रोकायाले जुम्लाको खेल क्षेत्र नराम्ररी प्रभावित बनेको बताए । 

‘जिल्लामा खेलकुद पूर्वाधार नै छैन । नियमित प्रतियोगिता पनि हुँदैनन् । नियमित अभ्यास गर्ने ठाउँको अभाव उस्तै छ,’ उनले भने, ‘निर्माण हुन लागेका संरचना पनि अलपत्र छन् । खेलाडीलाई सामान्य चना–अण्डा खानेसम्म बजेट छैन । अनि कसरी खेल क्षेत्रको विकास हुन्छ ?’

बजेट अभावले खेल सम्भावना ओझेलमा पर्दै गएको हुँदा सबैको समन्वय र सहकार्यमा नियमित प्रतियोगिता गर्नुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन् । जिल्ला खेलकुद विकास समितिका कार्यालय प्रमुख न्यौपानेले सबैको समन्वय र सहकार्यमा जुम्लालाई खेलकुदको हब बनाउन सकिने सम्भावना रहेको बताए ।