देउवा–शेखर दुवै पक्षका नेतालाई समेट्ने प्रयास
काठमाडौँ — कांग्रेसभित्र पूर्व सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले समानान्तर महाधिवेशनको तयारी अघि बढाइरहेका बेला सभापति गगनकुमार थापाले १९ जनालाई केन्द्रीय कार्यसमितिमा मनोनयन गरेका छन् । मनोनयनमा देउवा, शेखर कोइराला र शशांक कोइराला पक्षका नेताहरू समेटिएका छन् ।
पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्दै सबै पक्षलाई एकतामा ल्याउने सन्देश दिन खोजिए पनि देउवा पक्षको नेतृत्व गरिरहेका पूर्णबहादुर खड्का र नेता शेखर कोइराला स्वयं भने अझै मनोनयनमा परेका छैनन् । यसले कांग्रेसभित्रको शक्ति सन्तुलन र भागबण्डाको राजनीति अझै टुंगिन नसकेको प्रस्ट पारेको छ ।
सभापति थापाले कांग्रेस विधान २०१७ (संशोधनसहित) को धारा २१ को उपधारा १० बमोजिम महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूमध्येबाट १९ जनालाई केन्द्रीय सदस्यमा मनोनयन गरेका हुन् । मनोनयनमा देउवा पक्षका ११ जना, शेखर पक्षका ७ जना र शशांक कोइराला पक्षका १ जना परेका छन् ।
देउवा पक्षबाट महेन्द्र यादव, उमेश श्रेष्ठ, रमेश रिजाल, अजयकुमार चौरासिया, लक्ष्मी परियार, आङ्गेलु शेर्पा, दिनेशकुमार यादव, राजीव ढुंगाना, सुशिला मिश्र भट्ट, नागिना यादव र जीवन राना मनोनयनमा परेका छन् । उनीहरूमध्ये महेन्द्र यादव यसअघिका सहमहामन्त्री तथा उमेश श्रेष्ठ कोषाध्यक्ष थिए ।
शेखर पक्षबाट जीवन परियार, सुजाता कोइराला, दिलेन्द्रप्रसाद बडू, चन्द्रकान्त भण्डारी, राजीव कोइराला, गोविन्दराज पोखरेल र दिनेश कोइराला मनोनयनमा परेका छन् । शेखर पक्षका जीवन परियार यसअघिका सहमहामन्त्री हुन् ।
शशांक कोइराला पक्षबाट भने सीता थपलिया ‘उर्मिला’ मात्र मनोनयनमा परेकी छन् ।
सर्वोच्च अदालतले गगन थापा नेतृत्वकै केन्द्रीय कार्यसमितिलाई कानुनी मान्यता दिने फैसला गरेपछि पार्टीभित्र समानान्तर गतिविधि रोक्दै एकतामा जानुपर्ने दबाब बढेको थियो । अदालतको फैसलापछि शेखर कोइराला सार्वजनिक रूपमा पार्टी एकताकै पक्षमा उभिएका छन् । उनी समानान्तर गतिविधिमा सहभागी छैनन् ।
कोइरालाले देउवा पक्षको नेतृत्व गरिरहेका पूर्णबहादुर खड्कासहितका नेताहरूलाई पनि समेटेर एकता गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै आएका छ्न् । कोइरालालाई समेत सभापति थापाले यसैपटक मनोनयन गर्न चाहेका थिए । एक पदाधिकारीका अनुसार उनले सबैलाई एकतामा जोड्नका लागि केही समय बाहिरै बस्ने इच्छा राखेपछि यसपटक मनोनयन नगरिएको हो ।
शेखर पक्षका तत्कालीन उपसभापति धनराज गुरुङ, सहमहामन्त्री बद्री पाण्डेलगायतका नेताहरू पनि मनोनयनमा परेका छैनन् ।
उता देउवा पक्षका नेताहरूले नेपाली कांग्रेस र तत्कालीन नेपाली कांग्रेस (प्रजातान्त्रिक) बीच असोज २०६४ मा भएको एकताको मोडलअनुसार अहिले पनि व्यवस्थापन हुनुपर्ने माग उठाइरहेका छन् । तत्कालीन समयमा एकीकरण गर्दा गिरिजाप्रसाद कोइराला सभापति र शेरबहादुर देउवा वरिष्ठ नेतामा बसेका थिए । दुवै पक्षका केन्द्रीय पदाधिकारी तथा सदस्यहरूलाई उनीहरू रहेको पदमै समायोजन गरिएको थियो ।
भातृ संस्था र विभिन्न संयन्त्रमा समेत ६०–४० को भागबण्डा गरिएको थियो । पछि त्यही आधार कांग्रेसभित्र संस्थागत भागबण्डाको अभ्यास बन्न पुगेको थियो । अहिले पनि देउवा पक्षका नेताहरू सोही मोडलअनुसार प्याकेजमै एकता हुनुपर्ने अडान राख्दै आएका छन ।
देउवा पक्षका नेताहरूका अनुसार केवल केही व्यक्तिको मनोनयन गरेर समस्या समाधान नहुने भएकाले पार्टी संरचना, विभाग, भ्रातृ संस्था र महाधिवेशन व्यवस्थापनसम्मको विषय एकैपटक टुंग्याउनुपर्ने माग अघि सारिरहेका छन । संस्थागत रूपमा भागबण्डा हुनेगरी एकताको पक्ष्ँमा संस्थापनपक्ष नरहेकाले इतरपक्षीय नेताहरू आगामी १५ औं महाधिवेशनका लागि समानान्तर तयारी सुरु गरेका छन । उनीहरूले मंगलबार कोशी, बुधबार बागमतीमा भेला गर्दैछन । त्यसपछि अरू प्रदेशमा समेत भेला गरेर महाधिवेशन आयोजक समिति गठन गर्ने बताउदै आएका छन् ।
त्यसैले देउवा पक्ष्ँको नेतृत्व लिइरहेका खड्का, पूर्व पदाधिकारीहरू प्रकाशमान सिंह, कृष्णप्रसाद सिटौला, विमलेन्द्र निधि, प्रकाशशरण महतलगायतका नेताहरू समग्र सहमतिमा जोड दिँदै आएका छन् । नभए समानान्तर महाधिवेशन गर्ने उनीहरूको जोड छ ।
सभापति थापाले बृहत् पार्टी एकताका लागि चरणबद्ध रूपमा मनोनयन र समायोजन प्रक्रिया अघि बढाउने बताउँदै आएका छन् । महामन्त्री प्रदीप पौडेलले छुटेका नेताहरू दोस्रो चरणमा मनोनयन हुने बताए । कांग्रेसको पुरानो विधानले सभापतिलाई ३३ जना मनोनयन गर्न सक्ने अधिकार दिएको छ । त्यसलाई विशेष महाधिवेशन संशोधन गरेर ६१ संख्या पुर्याएको छ । पार्टी एकताका मनोनयन गर्न बाँकी कोटामा देउवा र कोइराला पक्षका अधिकत्तम नेताहरूलाई समेट्ने पौडेलले बताए ।
