काठमाडौँ — प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फ १४ महिला निर्वाचित भएका छन् । रास्वपाबाट १३ र कांग्रेसबाट एक महिला विजयी भएका हुन् । प्रत्यक्षतर्फ ३ हजार ४ सय ६ उम्मेदवारमध्ये महिला उम्मेदवार ३ सय ९५ जना (११ प्रतिशत) थिए । प्रमुख दलमध्ये रास्वपाले १६, एमाले र नेकपाले १२ र कांग्रेसले ११ महिलालाई प्रत्यक्षतर्फ टिकट दिएका थिए । प्रत्यक्षतर्फ विजयी हुने महिलाको हिस्सा करिब ८ प्रतिशत छ । 

रास्वपाबाट इन्दिरा राना मगर, तोसिमा कार्की, सोबिता गौतम, निशा डाँगी, रन्जु न्यौपाने, रुबिना आचार्य, बिना गुरुङ, कोमल ज्ञवाली, आशा झा, नीतिमा भण्डारी कार्की, आसिका तामाङ, गौरी कुमारी र पुष्पाकुमारी चौधरीले चुनाव जितेका छन् । कांग्रेसबाट बासना थापा विजयी भएकी छन् । इन्दिरा, तोसिमा, सोबिता र निशा दोहोर्‍याएर प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेका हुन्, अन्य भने नयाँ हुन् । 

पूर्वउपसभामुख इन्दिरा राना मगर झापा–२ मा पूर्वसभामुख देवराज घिमिरेलाई पराजित गर्दै प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेकी छन् । उनले ६० हजार १ सय १० मत ल्याउँदा एमालेका घिमिरेले ११ हजार ३ सय ३८ मत ल्याए । उनी २०७९ मा समानुपातिक प्रणालीबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य भएकी थिइन् । राजनीतिमा आउनुअघि उनी गैरसरकारी संस्था बन्दी सहायता नेपालकी अध्यक्ष थिइन् । उक्त संस्थाले जेल सजाय भोगिरहेका महिलाका कलिला सन्तानलाई शिक्षा, अधिकार र सुरक्षित बाल्यकाल प्राप्तिका लागि काम गरिरहेको छ । बीबीसीले इन्दिरालाई सन् २०१७ मा बीबीसी–१०० महिलामा समावेश गरेको थियो । 

रास्वपाबाटै तोसिमा कार्की ललितपुर–३ बाट लगातार दोस्रो पटक विजयी भएकी हुन् । उनले यसपालि ४३ हजार ९६ मत पाइन् । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका जितेन्द्रकुमार श्रेष्ठले ९ हजार ४५ मत ल्याए । तोसिमा २०७२ को भूकम्प र कोभिड महामारीमा नागरिकको सेवामा खटिएकी चिकित्सक हुन् । मधेश प्रदेश, सिन्धुपाल्चोक, नुवाकोटलगायत जिल्लामा उनले स्वयंसेवा गरेकी थिइन् । उनले केही समय पाटन अस्पतालमा समेत काम गरिन् । २०७१/७२ देखि चिकित्सा क्षेत्रका विकृतिविरुद्ध आवाज उठाउँदै आएकी छन् । उनी माघ २०७९ मा पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारमा छोटो समय स्वास्थ्य तथा जनसंख्या राज्यमन्त्री बनिन् । उनले संसद्को शिक्षा, स्वास्थ्य तथा सूचना प्रविधि समितिमा रहेर नागरिकको गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा र चिकित्सा शिक्षाका विषयमा आवाज उठाउँथिन् । गत भदौको जेन–जी आन्दोलनको समर्थनमा उनी सडकमा निस्किएकी थिइन् । 

रुविना आचार्य मोरङ–६ मा कांग्रेस नेता शेखर कोइरालालाई पराजित गर्दै सांसद बनेकी छन् । उनले ५५ हजार ५ सय १३ मत ल्याउँदा कोइरालालाई १२ हजार ८ सय ५० मत खसेको थियो । सोबिता गौतमले भने निर्वाचन क्षेत्र फेरेर लगातार दोस्रो पटक चुनाव जितेकी छन् । २०७९ मा काठमाडौं–२ मा चुनाव जितेकी उनले यसपालि चितवन–३ मा उम्मेदवारी दिएकी थिइन् । सोबिता ५९ हजार २ सय ७७ मतसहित विजयी हुँदा निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपाकी रेनु दाहालले २० हजार ६ सय १५ मत ल्याइन् । अधिवक्ता सोबिताले चार वर्षभन्दा बढी समयसम्म नेपाल टेलिभिजनमा ‘स्वास्थ्य सरोकार’ नामक कार्यक्रम चलाएकी थिइन् । 

२०७९ मा समानुपातिकबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेकी निशा डाँगी यसपालि झापा–१ बाट विजयी भएकी छन् । उनले ४५ हजार ६ सय ८० मत ल्याउँदा निकटतम प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका केशवराज पाण्डेका पक्षमा १० हजार ५ सय ५० मत खसेको थियो । १६ मंसिर २०५३ मा जन्मिएकी निशा अघिल्लो प्रतिनिधिसभाकी कान्छी सदस्य थिइन् । भद्रपुर नगरपालिकाकी उनी राजनीतिमा आउनुअघि सञ्चारकर्ममा सक्रिय थिइन् । 

रास्वपाकी रन्जु न्यौपाने काठमाडौं–१ बाट विजयी भएकी हुन् । उनले १५ हजार ४ सय ५५ मत ल्याउँदा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका प्रबल थापा क्षेत्रीले ६ हजार ३ सय ६४ मत ल्याएका थिए । रन्जु २०७० तिर विवेकशील नेपाली पार्टीसँग जोडिएकी थिइन् । २०७४ मा काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा उम्मेदवार बन्दा उनी केवल २१ वर्षकी थिइन् । उनले २०७९ मा स्वतन्त्र रूपमा काठमाडौं–५ मा उम्मेदवारी दिएकी थिइन् तर चुनाव जित्न सकिनन् । गत मंसिरमा रास्वपासँग एकता हुनुअघि रन्जु विवेकशील साझा पार्टीमा महासचिव थिइन् । 

रुविना आचार्य मोरङ–६ मा कांग्रेस नेता शेखर कोइरालालाई पराजित गर्दै सांसद बनेकी छन् । उनले ५५ हजार ५ सय १३ मत ल्याउँदा कोइरालालाई १२ हजार ८ सय ५० मत खसेको थियो । विराटनगर–४ को आयल निगम क्षेत्रमा जन्मिएकी रुविनाले काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट एमबीए अध्ययन गरेकी छन् । २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उनी विवेकशील साझाबाट चुनावी प्रचार अभियानमा सक्रिय थिइन् । उनले विवेकशील साझा पार्टीको युवा संगठनको बागमती प्रदेश समितिमा रहेर काम गरिन् । पार्टीमा सक्रिय रहँदै उनी केन्द्रीय सदस्यसमेत बनिन् । उनी चिकित्सा शिक्षा सुधारका लागि डा. गोविन्द केसीले सञ्चालन गरेको आन्दोलनमा संलग्न थिइन् ।

मोरङ–५ बाट आशा झा विजयी भएकी छन् । झाले ३० हजार ४ सय ३४ मत पाउँदा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका फूलकुमार लालवानीले ९ हजार ४ सय १५ मत प्राप्त गरे । विराटनगर–१३ की आशाले जनस्वास्थ्यमा स्नातक गरेकी छन् । राजनीतिमा आउनुअघि उनी स्वास्थ्य स्वयंसेविका थिइन् । उनी निर्माण व्यवसायीसमेत हुन् । 

बिना गुरुङ कास्की–३ बाट विजयी भएकी छन् । उनले ३७ हजार ७ सय ५० मतसहित चुनाव जित्दा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका मनोज गुरुङले १२ हजार ७ सय ८० मत प्राप्त गरे । पर्वतमा जन्मिएर पोखरालाई कर्मथलो बनाएकी ५३ वर्षीया बिना समाजसेवामा सक्रिय थिइन् । सञ्जीवनी दिदीबहिनी संघ नेपालको संस्थापक अध्यक्ष रहेकी उनले महिला एकता र सशक्तीकरणका लागि काम गरेकी छन् । रास्वपामा आबद्ध भएपछि उनी गण्डकी प्रदेश समितिमा कोषाध्यक्ष भइन् । उनी गण्डकीबाट प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्षतर्फबाट निर्वाचित एकमात्र महिला हुन् । 

कोमल ज्ञवाली कैलाली–१ मा १७ हजार ८ सय ६२ मतसहित विजयी भएकी छन् । निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका जनकराज चौधरीले १२ हजार ८ सय ६७ मत ल्याए । २०३५ मा जन्मिएकी कोमल टीकापुरकी बासिन्दा हुन् । व्यवस्थापन संकायमा स्नातक (बीबीएस) उत्तीर्ण गरेकी कोमल राजनीतिमा पूर्णकालीन हुनुअघि कृषि व्यवसायी थिइन् । उनको सक्रिय राजनीतिक यात्रा भने नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट सुरु भएको थियो । उन्मुक्ति पार्टीबाट अलग भएर उनी रास्वपा प्रवेश गरेकी हुन् । 

नीतिमा भण्डारी कार्कीले सर्लाही–१ बाट चुनाव जितेकी छन् । उनले ४४ हजार १ सय ८१ मत ल्याउँदा निकटतम प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका शम्भुलाल श्रेष्ठले ७ हजार ८ सय ७१ मत प्राप्त गरे । उनी महिला सशक्तीकरण, शिक्षा प्रवर्द्धन र स्थानीय विकासलाई प्राथमिकता दिएर चुनावमा होमिएकी थिइन् ।

रास्वपाका तीन महिला उम्मेदवार विनिता कठायत (जुम्ला), गोमा तामाङ (सुनसरी–१) र टासी ल्हान्जोम (हुम्ला) पराजित भए ।समाजका बेथिति र विकृतिका विरुद्ध आवाज उठाउँदै आएकी आसिका तामाङ पनि प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेकी छन् । धादिङ–१ बाट ३९ हजार १ सय २८ मत प्राप्त गरेर उनी विजयी भएकी हुन् । उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी एमालेका भूमिप्रसाद त्रिपाठीले १५ हजार ३२ मत ल्याए ।  

महोत्तरी–४ बाट ३० हजार १ सय ३२ मतसहित गौरी कुमारी विजय भएकी छन् । उनका प्रतिस्पर्धी जनता समाजवादी पार्टीका सुरेन्द्रकुमार यादवले ८ हजार ७ सय ४२ मत ल्याएका थिए । गौरीले विज्ञान विषयमा प्रमाणपत्र तहसम्मको अध्ययन पूरा गरेकी छन् । रास्वपाकी पुष्पाकुमारी चौधरीले सप्तरी–१ बाट चुनाव जितिन् । उनले ३८ हजार १ सय ९५ मत ल्याइन् । दोस्रो स्थानमा स्वाभिमान पार्टीका सुमितकुमार रहे, जसले ७ हजार ८ सय ४७ मत ल्याएका थिए । 

रास्वपाका तीन महिला उम्मेदवार विनिता कठायत (जुम्ला), गोमा तामाङ (सुनसरी–१) र टासी ल्हान्जोम (हुम्ला) पराजित भए । 

कांग्रेसकी बासना थापा दैलेख–१ बाट विजयी भइन् । उनले १२ हजार ३ सय ७२ मत प्राप्त गर्दा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी एमालेका रवीन्द्रराज शर्माले ११ हजार ७ सय ९६ मत प्राप्त गरे । काठमाडौंमा जन्मिएकी बासना २०५७ देखि कांग्रेस निकट विद्यार्थी संगठनबाट राजनीतिमा होमिएकी हुन् । २०६१ मा कांग्रेसको क्रियाशील सदस्य बनेकी उनी कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यमा पराजित भएकी थिइन् ।