सिमान्तकृत वर्गमा पर्ने आदिवासी चेपाङ समुदायको बसोबास भएको सिद्धिका कान्ला र कुनाहरु अचेल मौरीका सेता आधुनिक घारहरुले भरिएका हुन्छन् । मौरीका यी घारहरु स्थानीयका भने हैनन् । मौरी चराउन जता फूल फूल्छ किसानहरु घार बोकेर त्यतै जाने गर्दछन् ।

हिजोआज बारीमा तोरी र पहाडी भेगमा चिउरी फूलेको छ । त्यसैले मौरी पालनमा लागेकाहरु घार बोकेर जहाँ ढकमक फूल हुन्छ त्यही पुग्छन् भन्छन् नेपाल मौरीपालक महासंघका निवर्तमान अध्यक्ष शिव शर्मा पौडेल ।

चितवन खोलेसिमलका पौडेलका अनुसार चिउरीको रसका लागि किसानहरु चितवनको पहाड मात्रै हैन दाङसम्म पुग्छन् । कालिका नगरपालिका–११ मा पर्ने सिद्धिको पहाडी पाखाहरुमा चितवनकै पदमपुर, रत्ननगर, मेघौली लगायतका ठाउँबाट मौरी पालकहरु घारसहित पुग्ने गरेका छन् ।

वडा सदस्य मिलन चेपाङका अनुसार नौ १० वर्षयता बाटो खनेर गाडी चल्न सुरु भएपछि चरनका लागि मौरी ल्याउन सुरु भएको हो । प्राय चराउन ल्याउने मौरीहरु नै सिद्धिमा छन् । केही स्थानीयले पनि मौरीपालन सुरु गरेको उनले बताए ।

किसानहरु चिउरीसँगै रुदिलो लगायतका अन्य वनस्पतीका फूलहरुमा पनि मौरी चराउन यसरी पहाडी भेग उक्लने गर्दछन् । फूलमा डुल्ने मौरी परागशेचनका लागि निकै उपयोगी किट हुन् ।

परागशेचन बिना फल लाग्दैन । त्यसैले चरनमा लैजादा मह उत्पादनका साथै परागशेचनमा पनि राम्रो प्रभाव पर्ने मौरी पालक शिव शर्मा पौडेल बताउँछन् । चराउन लगेकै ठाउँमा मह निकाल्ने पनि गरिन्छ ।