चितवनको नारायणी र राप्ती नदी क्षेत्रमा घडियालहरु देखिने गर्दछन् । जनकौली र कुमरोज मध्यवर्ती सामुदायिक वनको सिमाना भएर बग्छ ढुङ्ग्रे खोला । यो खोला लगभग तीन किलो मिटर तल दक्षिण पुगेर राप्तीमा मिसिन्छ ।

राप्तीको सहायक खोलामध्येको भएका कारण ढुङ्ग्रे खोलामा पनि घडियाल देखिन्छन् । बर्खा कम भएका कारणले ठूलो बाढी नआए पनि ढुङ्ग्रे खोलाको पानी धमिलो छ ।

किनार वरै खोलाको छेउ तिर बालुवाको एउटा ढिस्को बनेको छ । त्यो ढिस्कोमा शनिबार मध्यान्हतिर एउटा घडियाल एक्लै घाम ताप्दै थियो । पछि अर्को घडियाल पनि थपियो । सुरुमा आएको घडियाल दक्षिण फर्केको थियो । अर्को उत्तर फर्किएर बस्यो ।

दक्षिण फर्केको घडियालले बेला बेलामा आफ्नो लामो मुख खोल्दथ्यो । उत्तर फर्केको घडिया धेरै हलचल गर्दैन थियो । यसका साथै यी दुई घडियालमा एउटा फरक पनि देखियो । दक्षिण मुख गरेको घडियालको देब्रे खुट्टा गायब थियो । खुट्टा हुने ठाउँमा छाला पलाएको निकै पुरानो ठुटो मात्रै देखिएको थियो ।

त्यसैले घडियाल हुर्कँदै गर्दा नै त्यो खुट्टा अलग भएको हुन सक्छ । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मुख्याल कसरामा रहेको घडियाल गोही प्रजनन् केन्द्रका प्रमुख सुजिता श्रेष्ठ आफूले यस्तो गोही अहिलेसम्म नदेखेको बताउँछिन् ।

तस्बिर हेरेपछि श्रेष्ठले सो घडियाल आठ नौ वर्षको हुन सक्ने अनुमान लगाइन् । घडियालहरु माछा मार्नेहरुको जालमा अड्केर घाइते हुने र मर्नेसम्मका घटना हुने गर्दछन् । सो घडियालको देब्रे खुट्टा कसरी छुट्टिएको हो भन्न सक्ने अवस्था रहेन ।

नेपालमा मगर र घडियाल गरी दुई प्रजातिका गोही पाइन्छन् । घडियाल तुलनात्मक रुपमा शान्त रहने नदी र किनार छाडेर धेरै पर नजाने स्वभावको हुन्छ । यस विपरीत मगर गोही आक्रामक स्वभावको र खोला, पोखरी, हिले ताल तलैया जता पनि बस्ने, लामो यात्रा गर्ने खालको हुन्छ ।

निकुञ्जको संरक्षण अधिकृत सुजिता श्रेष्ठले राप्तीमा २०६ र नारायणी नदीमा १४६ गरेर चितवन क्षेत्रमा कूल ३५२ घडियाल गोही रहेको जानकारी दिइन् ।