Around Pokhara in History [Photos]

Magh 9, 2081

Deepak Pariyar

Around Pokhara in History [Photos]

We use Google Cloud Translation Services. Google requires we provide the following disclaimer relating to use of this service:

This service may contain translations powered by Google. Google disclaims all warranties related to the translations, expressed or implied, including any warranties of accuracy, reliability, and any implied warranties of merchantability, fitness for a particular purpose, and noninfringement.

Chief ruler Dhanshamsher Rana brought Jagannath Ulak's family from Bhaktapur to Pokhara in 2006 to master the newly opened school. A meeting with Gangaprasad Bainju, a nomadic photographer from Palpa, awakened Ulak's passion for photography.

२०२६ सालमा मुग्लिङ नजिकै मर्स्याङ्दीबाट गाडी तारिँदै । पोखरा–काठमाडौं राजमार्ग बन्दै गर्दा पुल बनेका थिएनन्, जसले गर्दा फेरीमा ट्रक, जिप तथा बस यसरी तारिन्थे । तस्बिर : बिल हान्सन
२०२६ सालमा मुग्लिङ नजिकै मर्स्याङ्दीबाट गाडी तारिँदै । पोखरा–काठमाडौं राजमार्ग बन्दै गर्दा पुल बनेका थिएनन्, जसले गर्दा फेरीमा ट्रक, जिप तथा बस यसरी तारिन्थे । तस्बिर : बिल हान्सन

२००९ बाट व्यक्तिका तस्बिर खिच्न थालेदेखि उनी पोखराको पहिलो तस्बिरग्राफर कहलिए । २०१२ मा भैरवटोलमा नवीन तस्बिर स्टुडियो खोलेर व्यावसायिक तस्बिरग्राफी सुरु गरे । त्यतिबेलै तस्बिरग्राफी महँगो थियो । ‘अर्जेन्ट’ तस्बिर निकाल्नुपर्दा २४ रिल सफा गर्नुपर्थ्यो । रिलमा २०–२२ नेगेटिभ सकिएर बाँकी रहेकोलाई उलकले बाहिरफेर निस्किएर तस्बिर खिच्न प्रयोग गर्थे । त्यसरी एउटा रिलमा ४–५ वटा तस्बिर पोखराका दृश्य र जनजीवनको हुन्थ्यो । बुबाले खिचेका तिनै तस्बिर सुनील उलकले सम्हालेर राखे ।

२०२० जेठमा मोहरिया टोलमा राजाको जन्मोत्सव र्‍याली । जिपमा नम्बर भने पश्चिम ३ नं ८ लेखिएको छ । तस्बिर : डगलस बिंगहम
२०२० जेठमा मोहरिया टोलमा राजाको जन्मोत्सव र्‍याली । जिपमा नम्बर भने पश्चिम ३ नं ८ लेखिएको छ । तस्बिर : डगलस बिंगहम

सन् १९६३ देखि नेपालमा पनि अमेरिकी पिस कर्प्स स्वयंसेवक आउन थाले । राष्ट्रपति जोन एफ केनेडीको पालामा उच्च शिक्षापछि दुई वर्ष तेस्रो मुलुकमा गएर अनिवार्य स्वयंसेवा गर्नुपर्ने प्रावधान आएपछि अमेरिकी विद्यार्थी नेपाल आएका थिए । पिस कर्प्स स्वयंसेवकसँग जगन्नाथ उलकको बाक्लो भेटघाट हुन्थ्यो । काठमाडौंको दरबार हाईस्कुलमा पढाउने क्रममा पोखरा घुम्न आउँदा डगलस हलले यहाँका तस्बिर आफ्नो क्यामरामा उतारे ।

तिब्बती सिमानामा खम्पा विद्रोह दबाइएपछि समातेर ल्याइएका खम्पाहरूलाई २०३१ भदौमा पोखराको विन्ध्यवासिनीमा सुरक्षा फौजले घेरेर राखेको थियो । पछि यहाँबाट बसमा राखेर काठमाडौं लगियो । तस्बिर : रिच फाउ
तिब्बती सिमानामा खम्पा विद्रोह दबाइएपछि समातेर ल्याइएका खम्पाहरूलाई २०३१ भदौमा पोखराको विन्ध्यवासिनीमा सुरक्षा फौजले घेरेर राखेको थियो । पछि यहाँबाट बसमा राखेर काठमाडौं लगियो । तस्बिर : रिच फाउ

बुबाका उनै साथीसँग सुनीलको सम्पर्क भयो । डगलसले २०६३ देखि नेपाल तस्बिर परियोजना चलाएर अमेरिकी पिस कर्प्स स्वयंसेवकसँग नेपालका पुराना तस्बिर संकलन गरे । ती तस्बिर २०७४ मा नेपाल आएर उनले सुनीललाई हस्तान्तरण गरे । २०७४ वैशाखमा उनले छानिएका तस्बिरको काठमाडौं र पोखरामा प्रदर्शनी गरे ।

२०२० सालमा तनहुँको बन्दीपुरको मुख्य बजार क्षेत्र । तस्बिर : रोजर क्रेन्स
२०२० सालमा तनहुँको बन्दीपुरको मुख्य बजार क्षेत्र । तस्बिर : रोजर क्रेन्स

एक सय ७ जना पिस कर्प्स स्वयंसेवकले खिचेका झन्डै ३२ हजार तस्बिर सुनीलको संग्रहमा छन् । अमेरिकी मानवशास्त्री योहेन रेयनहार्डले खिचेका ४ हजार तस्बिर पनि उनले सुनीललाई उपलब्ध गराए । जापानको ओसाका विश्वविद्यालयको टोली सन् १९५७ मा काठमाडौंबाट पैदलै पोखरा, जोमसोम हुँदै डोल्पा जाँदा खिचेका ३ हजार ६ सय तस्बिर त्यहाँका प्राध्यापकले पोखरा आएर सुनीललाई हस्तान्तरण गरे । अमेरिकाकै पेन्सिलभेनिया विश्वविद्यालयको टोलीले सन् १९५५ देखि ५७ सम्म नेपालमा खिचेका १४ वटा वृत्तचित्रको संग्रह उनीसँग छ । तीमध्ये दुई वटा पोखराका छन् ।

२०२८ सालमा मर्स्याङ्दी नदीनजिकै तर्कघाटमा रहेको श्री वीरभक्ति हाईस्कुल, यो तस्बिर लिँदाका बखत कांग्रेस नेता रामशरण महत प्रधानाध्यापक थिए । तस्बिर : केथ कनिंघम
२०२८ सालमा मर्स्याङ्दी नदीनजिकै तर्कघाटमा रहेको श्री वीरभक्ति हाईस्कुल, यो तस्बिर लिँदाका बखत कांग्रेस नेता रामशरण महत प्रधानाध्यापक थिए । तस्बिर : केथ कनिंघम

आफूसँग नेपालका ६८ जिल्लाका पाँच दशकभन्दा पुराना ७० हजारभन्दा बढी तस्बिर रहेको सुनील बताउँछन् । उनी आफैंले खिचेका ४० हजार तस्बिर छन् । आधा शताब्दीअघि पोखरा र नेपालको भूगोल, रहनसहन, दैनिकी, जीवनशैली र मनोरम दृश्य तस्बिरमा कैद छन् । यी तस्बिरलाई उनले डिजिटल माध्यममा सुरक्षित राखेका छन् । हजारौंमध्ये छानिएका केही तस्बिर उनले भैरवटोलमा संग्रहालय बनाएर प्रदर्शनीमा राखेका थिए । तर कोरोना महामारीपछि उक्त संग्रहालय बन्द भयो ।

विदेशबाट मगाइएको ऊन शरणार्थीहरूलाई बाँडेपछि उनीहरूले गलैंचा बुन्न थाले (२०२१ फागुन) । तस्बिर : स्टुअर्ट उलम्यान
विदेशबाट मगाइएको ऊन शरणार्थीहरूलाई बाँडेपछि उनीहरूले गलैंचा बुन्न थाले (२०२१ फागुन) । तस्बिर : स्टुअर्ट उलम्यान

आफ्नै घरमा पुराना तस्बिरको संग्रहालय बनाउने गरी बुबाको सम्झनामा जगन्नाथ उलक स्मृति कोष स्थापना गरेका छन् । एक हजार ६ सय वर्गफिटमा भवन बनिसकेको छ । भित्री साजसज्जा बाँकी छ । संग्रहालय बनाउन डगलस हलले ‘क्राउडफन्डिङ वेबसाइट गो फन्ड मी’मार्फत सहयोग जुटाइसकेका छन् । पुरानो तस्बिर, भिडियो, वृत्तचित्रलाई सबैको पहुँचमा पुग्ने गरी संग्रहालयलाई अध्ययन अनुसन्धान केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने सुनीलको योजना छ । ‘यस वर्षको अन्त्यसम्ममा सर्वसाधारणका लागि संग्रहालय खुला गर्छौं,’ उनले भने ।

Deepak

Link copied successfully