विराटनगर — मोरङको मिक्लाजुङ–३ नेसेलुङ पार्कमा यतिबेला चहलपहल बढेको छ । पहिलो पटक पूर्व आएका ‘वनका राजा’ भनिने फिरन्ते राउटे समुदायलाई प्रत्यक्ष हेर्न र संवाद गर्न सर्वसाधारणको बिहानैदेखि थामिनसक्नु भीड लागिरहेको छ । उनीहरू करिब एक हजार किलोमिटर यात्रा तय गरेर शनिबार उत्तरी मोरङको मिक्लाजुङ आइपुगेका हुन् ।

कर्णाली प्रदेशका जंगल आसपास घुमन्ते जीवन बिताउँदै आएका राउटे समुदायका १९ जना यतिबेला नेसेलुङ पार्कमा छन् । यही पार्क व्यवस्थापन समितिले ‘राउटे सांस्कृतिक मेला’ आयोजना गरी उनीहरूलाई निम्त्याएको हो । मेला स्थलमा उनीहरूका लागि खाना पकाउने, खाने र सुत्ने टहरा पनि बनाइएको छ । यो सांस्कृतिक मेलामा पूर्वी नेपालका धेरै स्थानीयवासीले यो फिरन्ते समुदायलाई नजिकबाटै नियाल्ने अवसर पनि पाएका छन् । ‘राउटेहरूलाई भिडियोमा देखेको थिएँ,’ दमकका हर्कबहादुर मादेनले सुनाए, ‘पहिलो पटक प्रत्यक्ष देख्न पाइयो ।’

उनीहरूलाई शनिबार भव्य स्वागत गरिएको थियो । अहिले मेलास्थलमा कोही आगन्तुक राउटेको परम्परागत पहिरन नियालिरहेका देखिन्छन् भने कोही उनीहरूले बनाएका काठका भाँडाकुँडा र घरेलु सामग्री खरिद गर्न व्यस्त देखिन्छन् । कतिपय आगन्तुक भने सेल्फी खिच्न र टिकटक बनाउन मस्त हुन्छन् । उनीहरूको जीवनशैलीबारे जिज्ञासा राख्दै संवाद गर्नेहरू पनि प्रशस्त देखिन्थे । ‘तपाईंहरू बाँदरको मासु पनि खानु हुन्छ रे, यहाँ केको मासु खानुभयो,’ एक आगन्तुकको जिज्ञासामा राउटे युवाले जवाफ फर्काए, ‘हामीले यहाँ खसीको मासु खायौं । खसीको मासु बाँदरको भन्दा मीठो ।’

घुमन्ते समुदायका रूपमा चिनिने राउटेहरू स्थायी बसोबासभन्दा जंगल र प्रकृतिसँग नजिकको जीवन बिताउँदै आएका छन् । मौलिक भाषा, फरक संस्कृति र परम्परागत सीप उनीहरूका विशेषता हुन् । आधुनिक जीवनशैलीको प्रभाव बढ्दै जाँदा उनीहरूको मौलिक पहिचान संकटमा पर्दै गएको भन्दै सरकारले समेत संरक्षणका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ ।

यही सभ्यतालाई पूर्वेली समुदायमाझ चिनाउने उद्देश्यले नेसेलुङमा मेला आयोजना गरिएको आयोजकको भनाइ छ । नेसेलुङ पर्यटन समितिका अध्यक्ष खगेन्द्र मादेनका अनुसार मेला एक सातासम्म सञ्चालन हुनेछ । ‘राउटे समुदायलाई किताब र टेलिभिजनमा मात्र देखेका धेरैले यहाँ प्रत्यक्ष भेट्ने अवसर पाएका छन्,’ उनले भने, ‘यसले सांस्कृतिक पर्यटन प्रवर्द्धनमा समेत टेवा पुग्ने अपेक्षा गरेका छौं ।’