जुम्ला — योग शिविरमा जुम्ला पुगेका वीर अस्पताल काठमाडौंका न्युरो सर्जन प्राडा.निलम खड्काले अस्पतालले रेफर गरिसकेका बिरामीको शल्यक्रिया गरेर ज्यान बचाएका छन् । पातारासी गाउँपालिका–३ छुमगाउँका गोरबहादुर बोहोराको सफल शल्यक्रिया गरेका हुन् । वैशाख १८ मा घरको छतबाट लडेर सख्त घाइते भएका बोहोराको टाउकोमा गम्भीर चोट थियो । 

बेहोस अवस्थामा प्रतिष्ठान ल्याइएर भेन्टिलेटरमा राखिएका उनको तत्काल न्युरो सर्जरी आवश्यक थियो । तर प्रतिष्ठानमा न्युरो सर्जन नभएकोले अस्पतालले रेफर गर्ने तयारी गर्‍यो । मौसमले साथ नदिँदा जहाज उडेन । आर्थिक अभावबीच काठमाडौं लैजान लागेका बिरामीको परिवार निराशा र पीडाले छटपटाइरहेको थियो ।

कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा न्युरो सर्जन र आवश्यक उपकरण समेत छैनन् । टाउको सम्बन्धी गम्भीर बिरामी आए उपचार भन्दा पहिले रेफरको निर्णय गर्नुपर्ने बाध्यता छ । त्यहीँ बेला जुम्लाको गुठिचौर गाउँपालिकामा ध्यान शिविरका लागि न्युरो सर्जन प्राडा‍. निलम खड्का आइपुगेको खबर प्राप्त भयो । अनि जुम्लामा शल्यक्रिया गर्ने व्यवस्था मिलाउनका लागि बिरामीका आफन्तजन लागि परे । 

बिरामीको आर्थिक अवस्था, स्वास्थ्य अवस्थाबारे सहजीकरण गरेपछि डा. खड्का ध्यान शिविरबाट अस्पतालमा आउन सहमत भए । टाउकोमा जमेको रगत निकालियो । जीवन र मृत्युको दोसाँधमा उभिएका बोहोराले नयाँ जीवन पाए । बिरामीको अवस्था देखेर उनले उपकरणको अभावका बीचमा शल्यक्रिया गर्ने हिम्मत गरे । अहिले बिरामीको स्वास्थ्य अवस्था सुधार हुँदै गइरहेको अस्पतालले जनाएको छ । 

प्रतिष्ठानका शल्याक्रिया विभाग प्रमुख डा. निर्मल थापाले न्युरो सर्जन नहुँदा धेरै बिरामी रेफर गर्नुपरेको बाध्यता सुनाए । ‘संयोगवश डा. खड्का जुम्लामा आउनु भएकोले यो सम्भव भएको हो,’ उनले भने, ‘सधैं यस्तो संयोग मिल्ने कुरा भएन । अधिकांश बिरामीले सास्ती खेपपिरहनु परिरहेको छ ।’ गोरबहादुरका छोरा दीपराज बुवाको शल्यक्रिया जुम्लामै भएकोले खुसी छन् । 

कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पताल जुम्लामा भएको यो शल्याक्रिया अहिले सम्मकै ठूलो हो । ट्रमा सेन्टर काठमाडाैंमा समेत न्युरो सर्जनका रुपमा कार्यरत डा. खड्काले झण्डै सात घण्टा लगाएर शल्यक्रिया गरिएको बताए । आर्थिक रुपमा निकै विपन्न गोरबहादुर काठमाडौं पुगेर उपचार गर्न सक्ने अवस्थामा थिएनन् । हेलिकोप्टरबाट उद्धार गर्नुपर्ने भएकोले बिरामीको खर्च धेरै हुने थियो । डा. खड्का जुम्ला आएको खबर पाएपछि बिरामीका आफन्तले शल्याक्रिया गरिदिन आग्रह गरेका थिए । ‘प्रतिष्ठानले त रेफर गरिसकेको थियो, डा. खड्का शिविरका लागि जुम्ला आउनु भएकोले सम्भव भएको हो,’ प्रतिष्ठानका निवर्तमान उपकुलपति डा. पुजन रोकायाले भने । 

अस्पतालमा न्युरो सर्जरीका लागि चाहिने उपकरण पनि थिएनन् । विगतमा नाक, कान र घाँटीको शिविरमा आएको टोलीले छोडेका सामग्रीको सहायताले शल्यक्रिया सम्भव भएको डा. खड्काले बताए । गुठिचौर गाउँपालिकामा १० दिने ध्यान शिविरका लागि आएका डा. खड्काले अस्पतालसँगको समन्वयमा शल्यक्रिया सफल भएको बताए । ‘बिरामी काठमाडाैंसम्म जान नसक्ने अवस्था नभएको आफन्तको आग्रहपछि मात्रै आफु शल्यक्रियाका लागि तयार हुनुपरेको हो,’ डा. खड्काले भने, ‘ड्रिल थिएन । कुनै बेला नाक, कान र घाँटीको टोलीले छोडेर गएको रहेछ । त्यसले शल्याक्रिया सम्भव भयो,’ उनले भने ।

डा. खड्कासँगै डा. निर्मल थापा र इमरजेन्जी वार्डका वरिष्ठ चिकित्सक रमेश काफ्लेलगायतको टोली शल्यक्रियामा संलग्न थियो । नि:शुल्क गरिएको यो शल्यक्रियाले बिरामीलाई निकै राहत मिलेको छ । बिरामीको ज्यान नै खतरामा परेका बेला डा. खड्काको प्रयासले झण्डै २० लाख रुपैयाँ खर्च पनि जोगिएको गोरखबहादुरका ज्वाइँ गोर्खबहादुर बोहोराले बताए ।