बुटवल — बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा ११ वर्षअघि निर्माण सुरु भएर ६ वर्षदेखि अलपत्र परेको विश्वशान्ति धाम निर्माणको काम अघि बढेको छ । बौद्ध धर्मगुरु श्याल्पा तेञ्जिङ रिन्पोछेले ५ अर्ब बढी लागतमा सक्ने गरी सुरु गरेको धाम निर्माणको काम जग्गा विवाद, कोरोनालगायतका कारण सन् २०२० देखि पूर्णरुपमा रोकिएको थियो । 

कमलको फूल आकारमा ४४ मिटर उचाइको चार तले भवन निर्माण हुने भएको हो । भवनको पहिलो तलाको ढलान भएको छ । लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष डा. ल्हारक्याल लामा, धर्मगुरु रिन्पोछेलगायतले आइतबार पहिलो तला ढलानको सुरुवात गरेका हुन् । 

विश्वशान्ति धाम निर्माणका लागि सरकारले ६६ रोपनी जग्गा उपलब्ध गराएको छ । धाम निर्माण पूरा गर्ने धर्म गुरु रिन्पोछेले नेपालमा हरेक व्यक्तिले एक रूपैयाँ र विदेशमा प्रतिव्यक्ति एक डलर, एक पाउन्डका दरले सहयोग संकलन भइरहेको बताए । ‘हामीले ५ अर्ब विश्वभरीबाट यसै गरी संकलन गरेर धाम निर्माण गर्ने छौं,’ उनले भने, ‘विभिन्न समस्याले रोकिएको काम अब निरन्तर अघि बढ्ने विश्वास छ ।’ 

विश्व शान्ति धाम निर्माणका लागि सहयोग जुटाउन नेपालसहित विभिन्न मुलुकमा शान्ति महोत्सव, सांगीतिक कार्यक्रमहरु पनि गर्न सक्ने उनले बताए । विश्वभरका मानिसले खोजिरहेको शान्ति लुम्बिनीमा पाइने भएकाले विश्व शान्ति धाम बनाउने कार्यमा पनि विश्वभरका व्यक्तिहरूको सहयोग हुने र त्यसकै लागि शान्ति धाम निर्माणको काम सुरु गरिएको पनि उनले बताए ।

‘विश्व शान्ति धाम हरेक जाति, रंग र धर्म सम्प्रदायका मानिसहरू एक साथ आउन सक्ने र शान्तिको सन्देश विश्वभर फैलाउँदै मानव कल्याण र हितको लागि काम गर्न सक्ने खुला मञ्च हुनेछ,’ उनले भने, ‘विश्वव्यापी रुपमा बढ्दो युद्ध, जलवायु परिवर्तन र मानसिक स्वास्थ्यलाई सम्बोधन गर्न विश्व शान्ति धामले संसारभरका नागरिकलाई शान्तिको मार्गमा लाग्न प्रेरित गर्नेछ ।’

विश्व शान्ति धाम निर्माणले लुम्बिनी क्षेत्रको मात्र नभई नेपालको प्रचार–प्रसार विश्वभर हुने र यहाँको अर्थतन्त्रमा उल्लेख्य योगदान पुर्‍याउने धर्मगुरु रिम्पोछेले बताए । लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष डा. ल्यारक्याल लामाले निर्माण हुन लागेको विश्व शान्ति धामले लुम्बिनीलाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्न सघाउ पुग्ने बताए । यो आयोजना लुम्बिनीको लागि मात्र नभई संसारकै लागि शान्तिको प्रतीक बन्ने उनको भनाइ छ ।

लुम्बिनीको ८ नम्बर गेटनजिक निर्माण हुन लागेको धामको हरेक तला ३४ सय वर्गमिटर क्षेत्रफलका हुने र त्यहाँ १५ सय जना अट्ने शान्ति वार्ता हल, शान्ति संग्रहालय, शान्ति पुस्तकालय, प्रवचन कक्ष, ध्यान कक्ष, युनिभर्सल पिस इन्ष्टिच्युट, रिट्रिट सेन्टरलगायतका संरचना निर्माण हुनेछन् । 

धामको सन् २०१४ मा नेपालका लागि तत्कालिन भारतीय राजदुत रञ्जित रेसहितले शिलान्यास गरेका थिए । भवन ८ रेक्टर स्केलको भूकम्प सहन सक्ने क्षमतासहितको पूर्वाधारमा निर्माण भइरहेको छ ।