काठमाडौँ — नवनियुक्त मुख्यसचिव सुमनराज अर्यालले सार्वजनिक सेवालाई चुस्त र नागरिकमैत्री बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। सिंहदरबारमा बुधवार पद बहालीका क्रममा लिखित मन्तव्य राख्दै अर्यालले आफूले प्रशासनिक संयन्त्रलाई विकास र नतिजामुखी बनाउन प्रयत्न गर्ने बताए ।

उनले चुनौतीपूर्ण अवस्थामा प्राप्त जिम्मेवारी पूरा गर्न निःस्वार्थ भावले निजामती सेवाको साख अभिवृद्धि गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै यसलाई सुशासन, सेवा प्रवाह र विकास–निर्माणको मूल प्रवाहका रूपमा स्थापित गराउने बताए ।

मुलुक संवेदनशील अवस्थामा रहेका बेला आफूले नेतृत्व सम्हालेको चर्चा गर्दै उनले प्रशासनिक कामलाई फर्स्यौट गर्ने सम्बन्धमा विगतको ‘यस्तै हो’ चलन, अर्थात् ‘जे गरे पनि हुन्छ’ भन्ने मान्यता त्याग्नुपर्ने बताए ।

रक्षा सचिव अर्याललाई मन्त्रीपरिषद्ले सोमबार मुख्यसचिवमा नियुक्त गरेको थियो । उनी चार जनाको प्रतिस्पर्धामा पहिलो नम्बरमा थिए । काठमाडौं जोरपाटीका अर्याल विवादरहित व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छन् । पद सम्हालेपछि उनले सार्वजनिक गरेको २९ बुँदे लिखित मन्तव्यमा कर्मचारीको कार्यशैली र चरित्रमा ह्रास आएकाले समग्र निजामती प्रशासन जनताको नजरमा गिर्दो अवस्थामा रहेको उल्लेख छ ।

मन्तव्यमा भनिएको छ, ‘जिम्मेवारी अरूको काँधमा थोपर्ने, टार्ने र अरूलाई दोष दिने, राजनीति, नियम–कानुन वा प्रशासनिक प्रभावमा पारेर अनुचित आर्थिक फाइदा लिन खोज्ने प्रवृत्तिले निजामती प्रशासनको साख गिरेको छ ।’

समृद्धि र सुशासनका लागि राजनीति र प्रशासन एक–अर्काका परिपूरक हुने भन्दै अर्यालले संघीयताको कार्यान्वयनमा निजामती प्रशासनको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने बताए । उनले सचिवहरू र राष्ट्रसेवक सबै कर्मचारीका लागि कार्यसम्पादनका क्रममा गर्नुपर्ने छुट्टै २५ बुँदे योजना निर्देशनका रूपमा अघि सारेका छन् ।

उक्त प्रस्ताव अनुसार उनले लिखित निर्देशनमा मन्त्रीपरिषद् कार्यालयमा रहेको नतिजा व्यवस्थापन महाशाखाबाट कार्य प्रगतिको नियमित अनुगमन गर्ने र तोकिएको नतिजा हासिल भए/नभएको जानकारी प्रधानमन्त्रीलाई दिने व्यवस्था मिलाउने उल्लेख गरेका छन् ।

जेन–जी आन्दोलनको भावना अनुसार सुशासन कायम राख्न संस्थागत विकास, सेवा प्रवाह र भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा केन्द्रित हुनुपर्ने भन्दै अर्यालले विगतका मुख्यसचिवले अघि सारेका कामलाई निरन्तरता दिँदै भ्रष्टाचारविरुद्ध ‘शून्य सहनशीलता’ अपनाउने घोषणा गरेका छन् ।

उनले सरकारी कार्यालयको अनलाइन सेवाबीच अन्तरआवद्धता कायम गरी सेवाग्राहीलाई एक पटक एउटा कार्यालयमा पेस गरेको डकुमेन्ट पुनः अर्को ठाउँमा पेस गर्नुनपर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने योजना अघि सारेका छन् ।

जिम्मेवारी र अधिकारको क्षेत्रभित्र समयमा निर्णय नगर्ने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्नुपर्ने लिखित धारणा राख्दै उनले सुरक्षा निकाय र निजामती सेवाबीच समन्वय कायम राख्दै आसन्न निर्वाचन सम्पन्न गराउन सबैले सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने बताएका छन् ।

अर्यालले मुलुकमा सुरक्षाको पूर्ण प्रत्याभूति गर्ने, मतदाता नामावली अद्यावधिक गर्ने, निर्वाचनसम्बन्धी कार्यविधि र निर्देशिकामा आवश्यक सुधार गर्ने योजना अघि सार्दै शान्तिपूर्ण रूपमा निर्वाचनमा सहभागी गराउने वातावरण बनाउनुपर्ने सबैले निर्वाह गर्नुपर्ने बताए ।

उनले कर्मचारीलाई प्रोत्साहन र सजायको व्यवस्था गरिने भन्दै सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सेवा प्रवाहलाई उच्च प्राथमिकता दिन सचिवहरूलाई निर्देशन दिए ।