दाङ/धनगढी — पश्चिमका थारू समुदायले आज अट्वारी पर्व मनाउँदै छन् । थारू समुदायका महिलाहरुले मनाउने अष्टिम्की पर्वपछिको दोस्रो आइतबार अट्वारी मनाउने चलन छ । सबै क्षेत्रमा अट्वारी मनाउने सवालमा एकरुपता भने छैन ।

दाङ देउखुरी उपत्यकामा भने भदौ १५ मा अट्वारी मनाउन थालिएको छ । जसअनुसार लमही नगरपालिकाले भदौ १५ र १६ गते अट्वारीको सार्वजनिक बिदा दिएको छ । लुम्बिनी प्रदेश सरकारले भने दाङलगायत तराईका ६ जिल्लामा आज सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।

यसअघि दाङ, बाँके र बर्दिया जिल्लामा सम्बन्धित समुदायलाई लुम्बिनी प्रदेश सरकारले बिदा दिँदै आएको थियो तर यस वर्ष थारु बाहुल्य जिल्ला रहेको दाङसहित, बाँके, बर्दिया, कपिलवस्तु, रुपन्देही र पश्चिम नवलपरासीमा पनि सार्वजनिक बिदा दिइएको छ ।

अट्वारी पर्वको अवसरमा दाङका तीन पालिकामा दुईदिन सार्वजनिक बिदा दिइएको छ । प्रदेश सरकारले आज बिदा दिएपछि दाङका स्थानीय तहले भदौ ९ गते थप सार्वजनिक बिदा दिएका छन् । घोराही उपमहानगरपालिका, दंगीशरण गाउँपालिका र राजपुर गाउँपालिकाले भोलि बिदा दिएका हुन् ।

सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले भने अट्वारी पर्वका अवसरमा आइतबार सार्वजनिक बिदा दिएको छ । 

अट्वारी पर्व थारू समुदायका पुरुषहरुले मनाउने गर्छन् । बिहानैदेखि थारू बस्तीहरुमा चहलपहल बढेको छ । अट्वारीमा अनदी चामलको भात, रोटी, सुकेको माछा, खरिया, सिन्द्रा, फुलौरीलगायत तयार गरेर व्रत बसी पूजाआरधना गर्ने परम्परा छ । अट्वारीका दिन दिनभरि व्रत बसेर बेलुकीपख भ्यावाँ (भीम) को नाममा पूजापाठ गरेर अट्वारी मनाउने गरिन्छ ।

अट्वारीको अघिल्लो दिन अर्थात् शनिबार राति माछा, गंगटा, घोँगीलगायत मिठा–मिठा परिकार पकाएर दर खाने चलन छ । दरलाई थारु भाषामा भिन्सर्या भन्ने गरिन्छ ।

आज बेलुकीपख नुहाइधुवाई गरेर गन्यारी काठबाट आगो निकालेर गहुँ, चामल, अनदी चामल लगायतका पिठोबाट पाँचदेखि सातथरीको रोटी पकाएर पाँच पाण्डवमध्येका भीमको पूजा गर्ने चलन छ । पूजा सकेपछि आफ्नो भागमा रहेको केही रोटी फलफूल, दही दिदीबहिनीको नाममा निकालेर खाने गरिन्छ ।

अट्वारीको दोस्रो दिनलाई फह्रारको दिन मानिन्छ । उक्त दिन बिहानै नुहाइधुवाइ गरेर भात तरकारी पकाइन्छ ।गुइँठाको आगो बाली घ्यु र सल्लाका साना टुक्रा हालेर पूजा गर्ने परम्परा पनि छ । 

फह्रारको दिन पनि पाँचदेखि सातथरीको तरकारी हुन्छ । त्यसमा मास र पवै साग अनिवार्य हुनुपर्छ । यसबाट पनि दिदीबहिनीको नाममा खानेकुरा छुट्याउने गरिन्छ । यस्तो खानेकुरालाई थारु भाषामा अग्रासन (कोसेली) भन्ने गरिन्छ । त्यही अग्रासन अट्वारीको दोस्रो दिन विवाहित चेलीबेटीलाई दिन जाने चलन छ ।