हेटौंडा — साउन महिना बितिसक्दा पनि जलाधार क्षेत्रमा वर्षा नभएका कारण यसपाली कुलेखानी जलाशयमा पानीको सतह बढ्न सकेको छैन ।

मनसुन सुरु भएदेखि मंगलबार अपराह्नसम्म कुलेखानी जलाशयमा केवल ९ मिटर मात्र पानीको सतह बढेको छ । सुक्खायाममा कुलेखानी जलाशयको पानीको सतह १४८५ मिटरसम्म झरेको थियो । वर्षायाम सुरु भएपछि कुलेखानी जलाशयमा बुधबार अपराह्नसम्म १४९४.५६ मिटर मात्र पानी संकलन भएको छ । गत वर्षको भदौ ४ गते कुलेखानी जलाशयको सतह १५१६.४७ मिटर पुगेको थियो ।

‘अहिलेको वर्षायाममा जलाधार क्षेत्रमा पानी नै परेको छैन,’ कुलेखानी जलविद्युत् आयोजना प्रथमका प्रमुख तारादत्त भट्टले भने, ‘साउन महिना बितिसक्यो, मौसमको छाँटकाँट हेर्दा यो वर्ष कुलेखानी जलाशय भरिन मुस्किलै छ ।’

कुलेखानी जलविद्युत् आयोजनाका अनुसार गत वर्ष साउन–भदौमा जलाशयमा दैनिक ५० देखि ७५ सेन्टिमिटरसम्म पानीको सतह बढ्थ्यो, अहिले मुस्किलले २० सेन्टिमिटर पनि बढ्दैन । हाल कुलेखानी जलविद्युत् आयोजना भोल्टेज व्यवस्थापनका लागि मात्र कहिले काहीँ सञ्चालन गरिएको छ ।

कुलेखानी जलाशयमा पानीको सतह नबढेकाले सुक्खायाममा विद्युत् उत्पादनमा समस्या मात्र होइन, मार्खु र चित्लाङमा आएका आन्तरिक एवं बाह्य पर्यटकहरू पनि निराश भएर फर्किने गरेका छन् । कुलेखानी जलाशयको पानीले ढाक्ने मार्खु र सिम्लाङ क्षेत्रका जमिनमा हाल चौपायाहरू चरिरहेका छन् । विगतका वर्षमा पर्यटक त्यही स्थानमा रमाइलो गरेर मजा लिने गर्थे ।

'गत वर्षको असोज १० देखि १२ गतेसम्म जलाधार क्षेत्रमा परेको वर्षाले मात्र कुलेखानी जलाशय भरिएको थियो । त्यस्तो वर्षा नभए अहिले परेको पानीले जलाशय भरिँदैन,' कुलेखानी जलविद्युत् आयोजनाका एक वरिष्ठ प्राविधिकले भने । गत वर्षको असोज १०–१२ गते परेको पानीले जलाशय एक्कासि भरिएर कुलेखानीको ढोका खोल्दा तल्लो तटीय क्षेत्र सिस्नेरीको सडक, पुल र बस्तीमा क्षति पुगेको थियो ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ‘ब्याक अप’को रूपमा रहेको कुलेखानी जलाशय भरिएन भने विद्युत् प्राधिकरणलाई सुक्खायाममा विद्युत् उत्पादन र वितरणमा समस्या हुनेछ । मकवानपुरको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको थाहा नगरपालिका, दामन, पालुङ, बज्रवाराही, चित्लाङ एवं इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको मार्खु र फाखेल जलाशयको जलाधार क्षेत्र हुन् । उक्त क्षेत्रमा अहिले वर्षा पर्याप्त भएको छैन ।