परराष्ट्र सचिवस्तरीय वार्ता प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणको तयारीमा केन्द्रित र ऊर्जा सहकार्य, कनेक्टिभिटी, विकास सहयोग तथा विभिन्न क्षेत्रका साझेदारीलगायतका सम्भावित एजेन्डामा छलफल
What you should know
काठमाडौँ — भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्री प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भारत भ्रमणको औपचारिक निम्तो दिएर सोमबार दिल्ली फर्किएका छन् । आइतबार बिहान काठमाडौं ओर्लिएका मिस्रीले प्रधानमन्त्री ओलीलाई मोदीका तर्फबाट भारत भ्रमणको औपचारिक निमन्त्रणा हस्तान्तरण गरेका हुन् ।
ओलीको भारत भ्रमणकै तयारीका लागि मिस्री दुईदिने नेपाल भ्रमणमा आएका थिए ।
मिश्रिको काठमाडौं आगमनसँगै प्रधानमन्त्री ओलीलाई भारतीय समकक्षी मोदीका तर्फबाट आएको भ्रमणको निम्तोले औपचारिकता पाएको छ । नेपाल र भारतका परराष्ट्र मन्त्रालयद्वारा सोमबार जारी विज्ञप्तिमा ओलीलाई भारतीय समकक्षीबाट भ्रमणको निम्तो आएको उल्लेख गरिएको छ ।
परराष्ट्र मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भारतका विदेश सचिवले भारतका प्रधानमन्त्रीका तर्फबाट प्रधानमन्त्री ओलीलाई भारतको औपचारिक भ्रमणका लागि निमन्त्रणा हस्तान्तरण गरेको उल्लेख छ । त्यस्तै, भारतको विदेश मन्त्रालयद्वारा जारी गरिएको विज्ञप्तिमा पनि त्यही विषय उल्लेख छ । भ्रमणको मिति भने खुलाइएको छैन ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लोकबहादुर क्षेत्रीले आपसी सहमतिमा अनुकूल मिति तय हुने बताए । समय आएपछि मितिको घोषणा हुने उनले जानकारी दिए । मितिको घोषणा दुवै पक्षले औपचारिक रूपमा एकै समयमा गर्ने चलन छ । औपचारिक रूपमा भ्रमणको तिथिको घोषणा नगरिएको भए पनि भदौ ३१ र असोज १ गते दुईदिने भारत भ्रमणमा ओली जाने तय भइसकेको छ । दुवै पक्षबीच त्यस तिथिमा भ्रमण गर्ने टुंगो लागिसकेको छ । यस पटक प्रधानमन्त्री ओली दिल्ली नगएर बोधगया जाने तयारी छ । मोदी पनि त्यहीँ पुग्नेछन् । दुवै पक्षबीच द्विपक्षीय वार्ता पनि त्यहीँ नै हुनेछ । यद्यपि भ्रमणको तिथिसँगै दुई प्रधानमन्त्रीबीच भेट हुने स्थानबारे औपचारिक घोषणा गरिएको छैन ।
परराष्ट्र सचिव अमृत राईको निमन्त्रणामा नेपाल आएका मिस्रीले उच्च राजनीतिक भेटघाटका साथै सचिव तहमा द्विपक्षीय वार्तासमेत गरेका छन् । सचिव तहको बैठक मुख्य रूपमा ओलीको भारत भ्रमण कसरी उपलब्धिमूलक र सफल बनाउनेमा केन्द्रित रहेको बताइएको छ । ‘प्रधानमन्त्रीको आगामी भारत भ्रमणका लागि सम्भावित उपलब्धिहरूलाई अधिकतम बनाउनमा केन्द्रित हुँदै कनेक्टिभिटी, ऊर्जा सहयोग, डिजिटल सम्पर्क र विकास सहयोगका लागि विभिन्न पक्षहरूमा दुई सचिवबीच व्यापक छलफल भएको छ,’ परराष्ट्रद्वारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । त्यस्तै, भारतीय विदेश मन्त्रालयद्वारा जारी गरिएको विज्ञप्तिमा ‘प्रधानमन्त्री ओलीको आगामी भारत भ्रमणको एजेन्डाको हिस्सा बन्न सक्ने सम्भावित विषय तथा थप सहकार्यका अवसरहरूबारे दुवै सचिवहरूबीच विस्तृत छलफल भएको छ,’ भनिएको छ ।
प्रधानमन्त्री ओली भ्रमणका क्रममा पञ्चेश्वर बहुउद्देश्यीय परियोजना, एयर रुट तथा व्यापारमा सहजतालगायतका पुरानै द्विपक्षीय एजेन्डाहरूले स्थान पाउने देखिएको छ । त्यसबाहेक पारस्परिक कानुनी सहायता सम्झौता (एमएलए) मा हस्ताक्षर गर्ने तयारी छ । गत महिना दिल्लीमा भएको दुई देशका गृह सचिवस्तरीय बैठकमा एमएलएको मस्यौदामा सहमति जुटिसकेको छ । भारतीय पक्षले सुपुर्दगी सन्धिको नयाँ मस्यौदामा हस्ताक्षर गर्न पनि जोड दिएको छ । तर, दुई देशबीच रहेको पुरानो सुपुर्दगी सन्धिको पुनरावलोकनका लागि थप छलफलहरू आवश्यक रहेको भन्दै नेपालले त्यसलाई यसैपालि एजेन्डामा प्रवेश गराउन चाहेको छैन । सुपुर्दगी सन्धिको नयाँ मस्यौदामा दुई देशका सचिवहरूबाट २०६१ मै प्रारम्भिक हस्ताक्षर भइसकेको छ । त्यसलाई सामान्य परिमार्जन गरी समयानुकूल बनाएर अगाडि बढ्नुपर्नेमा भारतको जोड छ ।
काठमाडौं बसाइका क्रममा मिस्रीले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, प्रधानमन्त्री ओली, परराष्ट्रमन्त्री आरजु राणा देउवालाई भेटेका थिए । त्यसबाहेक कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा, माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई आइतबार भेटे । सोमबार दिल्ली फर्किनुपूर्व उनले प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देललाई भेटेर लाइट स्ट्राइक भेइकल, क्रिटिकल केयर मेडिकल इक्विपमेन्ट र सैन्य जनावरहरूसहित रक्षा सामग्री र उपकरण हस्तान्तरण गरेका थिए । त्यस्तै, मधेशकेन्द्रित दलका नेताहरू महन्थ ठाकुर, उपेन्द्र यादव, राजेन्द्र महतो, हृदयेश त्रिपाठी र वृषेशचन्द्र लाललाई होटल द्वारिकामा सामूहिक भेटवार्ता गरेका छन् ।
