काठमाडौँ — चैत १५ पछि प्रहरी परिसर काठमाडौँको थुनुवा कक्षमा बिस्तारै चहलपहल बढन थाल्यो। किनकि हरेक दिन तीनकुनेमा भएको हिंसात्मक प्रदर्शन र त्यस लगत्तै भएको लुटपाटमा संग्लनहरू धमाधम पक्राउ पर्न थाले। प्रहरीले ९० जनालाई त थुनेरै अनुसन्धान गर्‍यो।

थुनुवा धेरै भएपछि तिनलाई भेट्न आउने नातेदार, शुभेच्छुकदेखि साथीभाइको भीड नुहुने त कुरै भएन । तर यही भीडमा पनि प्रहरीको थुनुवा कक्षमा एक्लै छन्, १६ वर्ष उमेर बताउने एक किशोर ।

थुनामा रहेकाहरूलाई भेट्न कोही खानेकुरा बोकेर आइरहेका छन्। कोही किताब र सन्देश बोकेर। कोही थुनुवालाई भने शुभेच्छुकहरू सान्त्वना दिँदै भनिरहेको पनि सुनिन्छ, ‘छिट्टै निस्किन्छौ नि!’ तर थुनुवा कक्षाको एउटा कुनामा शान्त र मौन छन् ती १६ वर्षीय किशोर । प्रहरीसँग यी किशोरको नाम बाहेक अरू व्यक्तिगत विवरण छैन ।

प्रहरीले ती किशोरको उमेर १९ वर्षको भनेर दर्ता किताबमा टिपे पनि उनको उमेर प्रमाणित हुने सरकारी कागजात प्रहरीसँग छैन । ती किशोरले भने आफ्नो उमेर १६ वर्ष मात्रै भएको बताइरहेका छन् । नागरिकता र जन्मकर्ता पनि नभएका यी किशोरलाई भेट्न अहिलेसम्म एक जना मात्रै आएको थुना शाखामा कार्यरत एक प्रहरीले बताए ।

कान्तिपुरसँगको कुराकानीमा ती किशोरले सुनाए, ‘एक दिन मेरो आमा आउनु भएको रहेछ । प्रहरीलाई १९ वर्षको उमेर भनेर टिपाउनु भएछ।’ ती किशोरले कान्तिपुरसँग आफ्नो उमेर १६ वर्ष मात्रै भएको दोहोर्‍याउँदै थुनामुक्त भएपछि जन्मकर्ता र नागरिकता बनाउने प्रक्रिया सुरु गर्ने बताए ।

उनको नागरिकता र जन्मकर्ता किन बनेन त ? यसैमा छ उनको अत्यासलाग्दो बाल्यकालको कथा । काठमाडौँको एक कम्पनीमा लेबर काम गर्ने उनले आफू तीन–चार वर्ष हुँदा बाबुले छोडेर गएको र केही वर्ष अघि नै आमाले छोडेर अर्कै बिहे गरेको बताए । बाबु र आमा दुवैबाट परित्यक्त भएपछि आफू भौँतारिएर हिँडेको र केही समय अघि एक कम्पनीमा खाने बस्ने गरी लेबरको काम पाएको बताए ।

आफ्नो पुरानो घर धरान भन्नेबाहेक उनीसँग आफ्नो परिवारको विस्तृत सूचना समेत छैन । प्रहरी बयानका क्रममा पनि उनले आफ्नो विगतका र बाल्यकालबारे यही कुरा बताएका छन् । राजावादीको आन्दोलनमा यी किशोर कसरी जोडिए त ?

कान्तिपुरको यही प्रश्नमा उनी फिस्स हाँसे अनि भने, ‘के भन्नु र खै ?’ उनले आफू त्यस दिन शान्तिनगरमा बालुवा अनलोड गरेर आलोकनगरस्थित डिपोतर्फ जाँदै गरेको बताए । उनले भने, ‘मानिसहरूको भीड थियो । तोडफोड गर्न आउनु भनियो । न आए कुट्छु भनेर चार/पाँच जनाले धम्काए । त्यही डरले नेकपा एकीकृत कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्रीय कार्यालयमा ढुङ्गा प्रहार सुरु भयो ।’ उनले आफूले मान्छे वा फोटो देखे आफूलाई ढुङ्गा हान्न लगाउने मान्छे चिन्ने बताएका छन् ।

प्रहरीले उनलाई एकीकृत समाजवादीको केन्द्रीय कार्यालयको भवनमा ढुङ्गा हानेको आरोपमा चैत्र २२ गते नियन्त्रणमा लिएको थियो। थुनामा उनले राप्रपाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र, महामन्त्री एवं सांसद धवलशमशेर जबरा र दुर्गा प्रसाईँलाई पहिलो पटक देखेको बताए । ‘मैले उहाँहरूलाई पहिलो पटक देखेको हुँ,' कार्कीले भने,‘तर उहाँहरूसँग बोलचाल भएन । ’