काठमाडौँ — मधेशवादी दलका नेताहरूले ‘मधेशवाद’ का प्रवर्द्धक स्व.गजेन्द्रनारायण सिंहलाई उनको २४ औं स्मृति दिवसमा स्मरण गरेका छन् । गजेन्द्रनारायण सिंह अध्ययन केन्द्रले उनको स्मृति दिवसमा बिहीबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा नेताहरूले दूरदर्शी र परिवर्तन चाहने नेताका रूपमा स्मरण गरेका छन् । 

नेपाल सदभावना पार्टीमा सिंहसँग लामो समय व्यतित गरेका नेता राजेन्द्र महतोले सिंहले दिएको विचार अहिले पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको बताए । ‘जतिबेला मधेशीले पनि आफूलाई मधेशी भन्न हिच्किचाउँथे, त्यतिबेला मधेशमा मधेशवादको प्रवेश गराउन सजिलो थिएन,’ उनले भने, ‘काठमाडौंले त स्विकारेकै थिएन । मधेशमा पनि गाह्रो थियो । त्यस्तो प्रतिकूल स्थितिमा गजेन्द्रबाबुले मधेशवादको विचारलाई स्थापित गर्नुभयो ।’

राज्यबाट उत्पीडनमा रहेकाहरू त्यहीबेला मिल्नुपर्ने विचार राखेर जनजाति आन्दोलनसँग उनले सहकार्य गर्ने प्रयास गरेको महतोले स्मरण गराए । राष्ट्रिय मुक्ति पार्टीका अध्यक्ष रहेका महतोले अधिकार प्राप्ति एक्लाएक्लै लडेर सम्भव नरहेको भन्दै उनले अधिकारवादी र पहिचानवादीबीच बृहत् मोर्चा बनाउनुपर्नेमा जोड दिए । 

जनता समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले सिंह क्रान्तिकारी स्वभावका नेता रहेको बताए । ‘उहाँ प्रजातान्त्रिक योद्धा र क्रान्तिकारी नेता हुनुहुन्थ्यो,’ उनले सम्झिए ‘जनमत संग्रहमा बहुदलको पक्षमा हामीसँगै थियौं ।’ विभिन्न आन्दोलनले देशमा धेरै परिवर्तनहरू आए पनि पृथ्वीनारायण शाहको पालादेखि नै कायम रहेको खस आर्यको सत्तामा प्रभुत्वमा कुनै परिवर्तन आउन नसकेको बताए । कार्यकारी निकाय, सेना र न्यायमा एउटै समुदायको बर्चस्व, उनीहरूकै भाषाको प्रभुत्व र ब्राम्हणवादी सोचमा परिवर्तन आउन नसकेको उनको भनाइ थियो । यही नियतिलाई स्विकारेर जानसक्ने कि संघर्षमा जाने आफूहरूका अगाडि दुईवटा बाटा रहेको उनले उल्लेख गरे ।