जुम्ला — तीस वर्षपछि जुम्ला पुगेका वरिष्ठ नेत्र शल्यचिकित्सक डा. सन्दुक रुइतले यो वर्षमात्रै कर्णालीको कुनाकाप्चामा पुगेर दुई हजार बढीको आँखाको शल्यक्रिया गर्ने आफ्नो लक्ष्य रहेको बताएका छन् । कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पतालको नेत्र विभागको उद्घाटन तथा निःशुल्क आँखा शिविरको सुरुवात गर्दै उनले सो कुरा बताएका हुन् ।

‘३० वर्ष पहिले जुम्लामा आएर गरेको सेवा बिर्सेको छैन । कर्णाली प्रति मेरो छुट्टै मोह छ,’ उनले भने, ‘आँखाको कारण कोही दुःखी हुन नपरोस् भनेर हामीले गाउँगाउँ पुगेर आँखा शिविर सञ्चालन गरिहेका छौं ।’ नेपाल आँखा कार्यक्रम, तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान तथा ‘द फ्रेड हलोज इन्ट्राओकुलर लेन्स ल्याब्रोटरीको सहयोगमा आफूले कर्णालीका प्राय सबै जिल्लामा निःशुल्क शिविर सञ्चालन गर्न लागेको घोषणा पनि गरे । गएको सातामात्र उनले माथिल्लो डोल्पाको शे गुम्बामा तीनदिने शिविर संचालन गरेका थिए ।

१५ हजार फिट उचाइमा संचालन गरिएको शिविरमा हजार बढीले आँखाको गरेका थिए भने ६१ जनाको मोतियाविन्दुको शल्यक्रिय भएको थियो । शिविरमा मनाङ, मुस्ताङ, मुगु लगायतका बिरामीहरुको उपचार पाएको पनि उनले बताए ।

उनले प्रतिष्ठानले कर्णालीको पहिचान बोकेकाले राम्रोसँग सबै प्रकारका उपचार सेवाहरू दिएर संचालन गर्न सुभाव पनि दिएका थिए । सरकारको गलत ठाउँमा लगानी भइरहेकाले दक्ष जनशक्ति परिचालन हुन नसकेको उनको जोड छ । ‘हामीले ठुलठुला संरचना बनाएर काम छैन् । सानोले धेरैलाई फाइदा पुग्ने गरी काम गर्नुपर्छ,’ डा.रुइतले भने, ‘सफ्टवेयरमा काम गर्नुपर्छ ।’

उनले कर्णालीमा कुपोषणकै कारण धेरैको आँखा समस्या देखिने गरेको पनि बताए । ‘कर्णालीका मानिसहरुको आँखा बिग्रनुको मुख्य कारण कुपोषण र चर्को घाम हो,’ उनले भने, ‘असहाय जनतालाई मोतिविन्दुका कारण अन्धोपन भएका छ भने हामीले शल्याक्रिया गरेर निको पार्ने छौं ।’ तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानले सहयोग गरेका उपकरणहरुसहित नेत्ररोग विभाग सुचारु ग्रिएको हो ।

उनले कर्णालीमा चिकित्सा शिक्षा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुलाई लक्षित गर्दै स्वच्छ सपना बुन्न अर्ति दिए । ‘सपना बुन्नुहोस, सपना स्वच्छ हुनुपर्छ ।  आफ्नो पेशालाई मन पराउनुहोस,’ उनले भने, ‘अनि पेशाले हजुरहरुलाई मन पराउने छ ।’