न्याय खोज्दै नेपालगन्जबाट २० दिन हिँडेर काठमाडौं- समाचार - कान्तिपुर समाचार

न्याय खोज्दै नेपालगन्जबाट २० दिन हिँडेर काठमाडौं

महिलामाथि निरन्तर कसरी हिंसा भइरहेको छ, कसरी उनीहरुको ज्यानैसम्म जाने गरेको छ र किन त्यसको निष्पक्ष छानबिन भएको छैन भनेर केन्द्र सरकारलाई सोध्न नेपालगन्जबाट आएका छन्  
जनकराज सापकोटा, तस्बिर : सन्जोग मानन्धर

काठमाडौँ — कुनै बेला ‘न्याय नपाए गोरखा जानु’ भन्ने उक्ति प्रचलनमा थियो । बाँकेका ११ महिलासहित १४ जना भने न्यायको खोजीमा नेपालगन्जबाट २० दिन हिँडेर काठमाडौं आइपुगेका छन् । कलंकीमा बुधबार साँझ भेटिँदा उनीहरू सबैका खुट्टामा फोका उठेका थिए । थकित र गलित अवस्थामा भेटिएका उनीहरू सिंहदरबारले न्याय देला र सबै दुःख भुलेर गाउँ फर्किन सकिएला भन्ने आशामा थिए । 

उनीहरूले दुईवटा घटनालाई मुख्य रूपमा उठाएका छन् । बाँकेको नेवाजी गाउँकी नकुन्नी धोबी आफ्नै घरमा मृत फेला परेको घटनामा चित्तबुझ्दो अनुसन्धान नभएको र नजिकैको परस्पुर गाउँकी एकल महिला निर्मला कुर्मी हराएको विषयमा राम्ररी खोजीनीति नभएको । यही दुईवटा विषय सुनाउन उनीहरू केन्द्र सरकारको दैलो ताकेर नेपालगन्जबाट हिँडेका हुन् ।

पैदल यात्राको २० दिन उनीहरूले मुख्य राजमार्ग छेउछाउका टहरा, गोठ र सामुदायिक भवनमा गोडा बिसाए । यात्रामा सामेल राष्ट्रिय महिला अधिकार मञ्चकी केन्द्रीय सदस्य रुबी खानले धेरैजसो रात आफूहरूले हिँडेरै बिताएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘बरु दिउँसो र साँझ हामी बस्यौं, रातको शीतलमा भने हिँडिरह्यौं ।’ महिला दिनदिनै हिंसामा परिरहेको तर उनीहरूको मृत्यु र हिंसाको घटनामा प्रहरीले राम्ररी अनुसन्धान नगरेको सुनाउँदै उनले नकुन्नी धोबी र निर्मला कुर्मीको निम्ति न्याय माग्न आफूहरू काठमाडौं आउनुपरेको बताइन् । भनिन्, ‘सबैले यो कुरा थाहा पाऊन् र न्यायका निम्ति हामी कतिसम्म गर्न तयार छौं भन्ने बुझुन् भनेर हिँडेरै आएका हौं ।’

तस्बिर : रुबी खान

न्यायका निम्ति हिँडेकामध्ये नकुन्नीका भाइ माताप्रसाद, बैनी शीला र परिवारका अन्य सदस्यसहित अधिकारको निम्ति नबोली हुन्न भन्ने स्थानीय छन् । उनीहरूमध्ये मुस्किलले एक–दुई जना मात्रै नेपालीमा बोल्छन् । अवधी भाषी उनीहरूमध्येकी आवादा दर्जीले आफ्नै लवजमा भनिन्, ‘बहुतै दिक्कत होईगा । तभीनय न्याय मागेक लिए चला आवागवा ।’

तस्बिर : रुबी खान

गत साउन ५ मा नकुन्नी आफ्नै घरभित्र मृत फेला परेकी थिइन् । उनका भाइ माताप्रसादका अनुसार विवाहको झन्डै सात वर्ष भएपछि पनि दिदीभिनाजुको सन्तान भएको थिएन । माताले सुनाए, ‘छोराछोरी नभएपछि भिनाजुले दाइको छोरालाई गोद लिन खोजेका थिए तर दिदी त्यो पक्षमा थिइनन् ।’ उनका अनुसार भिनाजु रामकुमारको पहिलो श्रीमतीबाट एक छोरी थिइन् । पहिलो श्रीमती बितेपछि उनले दोस्रो विवाह गरेका थिए । दोस्रोबाट पनि सन्तान नभएपछि नकुन्नीसँग तेस्रो विवाह गरेका थिए । ‘सौताको छोरीले पनि आफूहरूलाई पालिहाल्छ भनेर दिदीले गोद लिन मानेकी थिइनन्,’ उनले भने ।

घटनाबारे जानकार स्थानीय सतिना तेलीका अनुसार यही विषयलाई लिएर नकुन्नी र रामकुमारबीच खटपट भएको थियो । खटपट समयक्रममा हिंसामा बदलिएको थियो । श्रीमानबाट कुटपिट भएपछि दिदी निलडामसहित एक साता आफ्नो घरमा आएर बसेको बैनी शिलाले बताइन् । दिदीको न्यायको निम्ति काठमाडौंसम्म पैदलै आएकी शिलाले भनिन्, ‘दिदीको मृत्युबारे हामीले न्याय पाएनौं ।’

सतिनाका अनुसार नकुन्नी घरेलु हिंसामा परेको बारे स्थानीय प्रहरी घटनाको केही दिन अघिबाटै जानकार थियो । घटनाको करिब एक महिनाअघि असार ५ मा नकुन्नीले आफूमाथि हिंसा भएको भन्दै स्थानीय महिला अधिकार मञ्चमा निवेदन दिएकी थिइन् । संस्थाले त्यसबारे बेलभार प्रहरी चौकी र जोगगाउँ प्रहरी चौकीमा जानकारी गराएको थियो । सतिनाले भनिन्, ‘तर प्रहरीले समयमै यसबारे गम्भीरता देखाएन ।’

प्रहरीले चासो नदेखाएको अर्को महिनामै नकुन्नीले संसार छोडिन् । न्याय माग्न काठमाडौं आएकी रुबीका अनुसार उनीहरूले घटनाबारे निष्पक्ष छानबिन गर्न १९ दिनसम्म जिल्ला प्रहरी कार्यालयअगाडि धर्ना पनि दिएका थिए । जिल्ला प्रहरीले नकुन्नीको मृत्यु आत्महत्याबाट भएको मेडिकल रिपोर्टले प्रमाणित गरेको बताउँदै आए पनि उनीहरूको चित्त बुझेको छैन ।

उनीहरूले गत वर्षको मंसिरदेखि बेपत्ता भएकी निर्मला कुर्मीका निम्ति पनि न्याय मागिरहेका छन् । दुई छोरीकी आमा निर्मलालाई किन र कसले बेपत्ता पार्‍यो ? त्यसका पछाडि के–कस्ता कारण जिम्मेवार छन् भन्नेबारे पनि उनीहरू जान्न चाहन्छन् । कुर्मी हराएपछि उनका परिवारले गत मंसिर १६ मै स्थानीय प्रहरीमा किटानी जाहेरी दिए पनि प्रहरीले गरेको अनुसन्धानप्रति उनीहरू सन्तुष्ट छैनन् ।

नौ दिन हिँडेर प्रदेश राजधानी बुटवल आएपछि उनीहरूले मुख्यमन्त्री कुलप्रसाद केसीलाई पनि भेटेका थिए । रुबीका अनुसार मुख्यमन्त्रीले प्रहरी र सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी नेतृत्वको दुई फरक–फरक छानबिन टोली गठन गर्ने र २० दिनभित्र टोलीले प्रतिवेदन बुझाउने आश्वासन दिएका थिए तर मुख्यमन्त्रीको आश्वासनले पनि उनीहरूको न्याय–यात्रा रोकिएन । रुबीले भनिन्, ‘हामी आश्वस्त हुन सकेनौं । पहिले पनि निर्मला पन्तको बलात्कार र हत्या घटनामा थुप्रै छानबिन समिति बने पनि न्याय मिलेन । त्यही भएर हामी हाम्रो कुरा सुनाउन काठमाडौं हिँडिराख्यौं ।’

२०६१ सालमा स्थापना भएको महिला अधिकार मञ्च अहिले ४४ जिल्लामा विस्तार भएको छ । मञ्चकी केन्द्रीय अध्यक्ष रेणुका मल्लले आफूहरू कुनै गैरसरकारी संस्था नभएर गाउँबाट उठेर फैलिएको ‘लुज नेटवर्क’ मात्रै भएको बताइन् । यही संस्थाले अहिले नकुन्नी र निर्मलाको निम्ति न्याय खोज्न काठमाडौंसम्मको पैदल यात्राको चाँजोपाँजो मिलाएको हो । जसमा १८ वर्षकी बब्ली धोबीदेखि झन्डै ५० वर्ष पुग्न आँटेकी आवाजा दर्जीसम्म सामेल छन् ।

रुबीका अनुसार यो लामो पैदल यात्रामा उनीहरूलाई महिला अधिकार मञ्चको सचिवालय संस्था नेपाल मुस्लिम समाज विकास चेतना केन्द्रले सुरुमा २५ हजार रुपैयाँ दिएको थियो । त्यसपछि यात्राका क्रममा खान र सामान्य भइपरी उपचारका निम्ति अन्य संस्था र व्यक्तिले केही रकम जुटाइदिएका थिए ।

उनीहरूले काठमाडौंमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र प्रहरी महानिरीक्षक शैलेश थापा क्षेत्रीलाई भेटने योजना बनाएका छन् । रुबीले खुट्टाभरि उठेका फोकाको दुखाइ सहँदै भनिन्, ‘उहाँहरूलाई हामी घटनाको सबै कुरा बताउँछौं र न्याय कसरी पाएनौं भनेर भन्छौं ।’

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७८ ०८:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिग : स्पोर्ट्स क्यासल उपाधि नजिक

राइजिङ क्लबले बिहीबार शंखमूल फुटसलविरूद्ध दोस्रो क्वालिफायरमा खेल्ने
कुशल तिमल्सिना, दीपक परियार

पोखरा — घरेलु टोली स्पोर्ट्स क्यासलले धरानको राइजिङ क्लबमाथि ८–६ गोलको जितसाथ ‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगको फाइनल तय गरेको छ । पहिलो क्वालिफायरमा पराजित भए पनि राइजिङले फाइनल पुग्नका लागि काठमाडौंको शंखमूल फुटसलसँग दोस्रो क्वालिफायर खेल्न पाउनेछ । बुधबारै इलिमिनेटर खेलमा शंखमूलले अर्को स्थानीय टोली सविन मेमोरियललाई हराएको थियो ।

पोखरा रंगशालास्थित कभर्डहलमा उल्लेख्य घरेलु दर्शकमाझ क्यासललाई जित निकाल्न निकै कठिन भयो । लिग चरणको अन्तिम खेलमा राइजिङसँग ‘रणनीतिक हार’ भोगेको क्यासल खेलमा अधिकांश समय दबाबमा रह्यो । दोस्रो हाफको अन्तिम दुई मिनेटमा तीन गोल सम्भव हुँदा क्यासल फाइनलमा पुगेको हो ।

फिक्सो पोजिसनबाट खेल्ने बिकु तामाङ र दोर्जे तामाङ चोटग्रस्त भएपछि खेलको अन्त्यतिर राइजिङ लड्खडाएको हो । अग्रता जोगाउन नसक्नुको कारण राइजिङका प्रशिक्षक युवेन्द्र गुरुङले पनि खेलाडीको चोट मुख्य मानेका छन् । दोस्रो क्वालिफायरमा बिहीबार दुई प्रमुख खेलाडीबिना कठिन हुने उनको भनाइ छ ।

‘यो खेल समग्र प्रतियोगिताकै सबैभन्दा उत्कृष्टमध्ये एक भयो । विडम्बना हाम्रा दुई फिक्सो चोटग्रस्त भए । बिकुको चोट गम्भीर छ । फुटसलमा लागेर केही गर्नुपर्छ भनेर आएका खेलाडी यसरी घाइते हुँदा म आफैं भावुक भएँ,’ प्रशिक्षक गुरुङले भने, ‘अधिकांश समय खेल हाम्रो नियन्त्रणमा थियो । खेलाडी घाइते भएपछि हामी मनोवैज्ञानिक रूपमा कमजोर भयौं ।’

प्रशिक्षक गुरुङले स्पोर्ट्स क्यासलका खेलाडीको तीव्र गति र उत्कृष्ट सन्तुलनले उनीहरूलाई रोक्न कठिन भएको बताए ।

स्पोर्ट्स क्यासलका सहायक प्रशिक्षक अर्बिन गुरुङले फाइनल पुग्न निकै नै कठिन भएको स्वीकारे । आफ्ना खेलाडीले जुनसुकै समय खेलमा फर्कन सकिन्छ भन्ने विश्वास कायमै राखेको उनले बताए । ‘यो खेलमा हामीले एक सेकेन्ड पनि आरामको महसुस गर्न पाएनौं । हाम्रो टिम धेरै नै दबाबमा खेल्यो । यति हुँदाहुँदै पनि मैले टिममा विश्वास गरेको थिएँ । उनीहरू कुनै पनि समयमा खेलमा फर्किन्छन् भन्ने लागेको थियो,’ गुरुङले कान्तिपुरसँग भने ।

शुक्रबार हुने फाइनलअघि स्पोर्ट्स क्यासललाई एक दिनको आराम मिल्नेछ । यसबाट खेलाडीले रिकोभरी समय पाउनेछन् । पराजित टोली र इलिमिनेटरमा जित पाएका टोलीलाई भने फाइनलसम्ममा कुनै दिन आराम छैन ।

क्यासलका किशोर गुरुङले चौथो र विजय गुरुङले छैटौं मिनेटमा गोल गरेपछि टोली सुरुमै दोहोरो अग्रता लिन सफल भयो । तर नवौं मिनेटमा हेमन्त थापामगर, १२ औं मिनेटमा मिलन राई र एक मिनेटपछि सुदीप गुरुङले गोल फर्काएसँगै पहिलो हाफमा राइजिङले ३–२ को अगाडि रह्यो ।

दोस्रो हाफको तेस्रो मिनेटमै हेमन्तले गोल गरेपछि राइजिङले अग्रता अझै बढायो । त्यसयता क्यासलका किशोर र सुमित श्रेष्ठले एक मिनेटभित्र दुई गोल गरेपछि खेल ४–४ को अवस्थामा पुग्यो । ३१ औं मिनेटमा मिलन राई र ३२ औं मिनेटमा सुदीप गुरुङले गोल गरेपछि राइजिङले पुनः दुई गोलले अग्रता बनायो । ३४ औं मिनेटमा सुमितले अग्रता छोट्याए पनि क्यासल हार नजिक पुगिसकेको थियो ।

जिततर्फ उन्मुख खेलको ३७ औं मिनेटमा आफ्नै टोलीका गोलरक्षक केशर लिम्बुसँग जुध्दा बिकु घाइते भए । उनको अनुपस्थितिमा क्यासलले अन्तिम दुई मिनेटमा ३ गोल फर्कायो । अन्तिम मिनेटमा गोल गरेका किशोर गुरुङ र सुमित श्रेष्ठले ह्याट्रिक पूरा गरे ।

शंखमूलले लियो बदला

इलिमिनेटर खेलमा सविन मेमोरियलमाथि ३–२ गोलको जित निकाल्दै शंखमूल फुटसल हब फाइनल यात्रामा एक कदम अघि बढेको छ । टोलीले राइजिङसँग बिहीबार खेल्नेछ । लिग चरणको अन्तिम खेलमा शंखमूलले सविन मेमोरियलसँग बेहोरेको हारको बदला लिएको छ ।

शंखमूलका प्रशिक्षक प्रकाश परियारले अघिल्लो खेलबाट विपक्षीको शैली बुझ्दा यो खेलमा सजिलो भएको बताए । ‘बलियो टिमसँग खेल्दा सहज त पक्कै हुँदैन । तर हामीले हिजोमात्र उनीहरूसँग खेलेका हुनाले रणनीतिक तयारीमा समय पायौं । यो जित त्यसैको उपज हो,’ प्रशिक्षक परियारले भने ।

लगातारको खेलका कारण खेलाडीको रिकोभरी समय नपुग्नु शंखमूलको समस्या हो । फाइनलसम्मको यात्रामा शंखमूलले चार दिन लगातार खेल्नुपर्नेछ । अन्तिम लिगमा भोगेको हारको बदला बुधबार लिएको शंखमूलले बिहीबारै राइजिङ र त्यो खेल जितेमा शुक्रबार क्यासलसँग फाइनल खेर्ल्नुपर्नेछ ।

‘लगातारको खेलतालिकाबीच यत्तिको खेल्न सकेकामा मेरा खेलाडीप्रति गर्व गर्छु,’ उनले थपे, ‘खेलाडीलाई रिकोभरी पुगिरहेको छैन । यद्यपि हामी फाइनलमा शतप्रतिशत प्रयास गर्नेछौं ।’

११ औं मिनेटमा जेनिश प्रजापतिले गोल गरेपछि शंखमूलले पहिलो हाफमा अग्रता बनाएको थियो । कृजल खड्काले २४ औं मिनेटमा २–० को अवस्थामा पुर्‍याए । सविनका सरोज गुरुङले २७ औं मिनेटमा एक गोल फर्काए पनि कृजलले ३० औं मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दा शंखमूल ३–१ को स्थितिमा पुग्यो । खेल सकिन ५ मिनेट बाँकी छँदा मनोज गुरुङले सविनका लागि दोस्रो गोल गरे पनि त्यसयता गोल हुन नसक्दा शंखमूल विजयी भयो । शंखमूलका गोलरक्षक अनिश श्रेष्ठ म्यान अफ द म्याच चुनिए ।

‘लगातारको खेलका कारण मैले नयाँ खेलाडीलाई अवसर दिएको थिएँ । नयाँ खेलाडीबीच सन्तुलन नहुँदा हामीले हार्नुपर्‍यो,’ सविन मेमोरियलका प्रशिक्षक राजेन्द्र तामाङले भने, ‘हामीले गोलका केही अवसर पनि उपयोग गर्न सकेनौं ।’

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७८ ०७:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×