काठमाडौं — नेपाल केरा उत्पादक महासंघ तदर्थ समितिले बिचौलियाले भारतबाट केरा आयात गर्ने उद्देश्यले नेपाली केराको मूल्य कृत्रिम रूपमा बढाएको आरोप लगाएको छ । मंगलबार काठमाडौंमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा महासंघका अध्यक्ष विष्णुहरि पन्तले बिचौलियाको हस्तक्षेपका कारण किसानको बारीमा मूल्य नबढे पनि बजारमा अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि भइरहेको बताए ।

उनका अनुसार किसानले स्थानीय जात (मालभोग) केरा प्रतिदर्जन ७० देखि ८५ रुपैयाँ र हाइब्रिड जात (विलियम, जी–नाइन) ५० देखि ६० रुपैयाँमा बिक्री गरिरहेका छन् । तर बिचौलियाले कृत्रिम अभाव सिर्जना गरी उपभोक्ता मूल्य ३५० देखि ४०० रुपैयाँसम्म पुर्‍याएको उनको आरोप छ ।

‘केरामा नेपाल आत्मनिर्भर बन्न सक्ने बलियो सम्भावना छ । तर, केही बिचौलिया भारतबाट केरा भित्र्याउने उद्देश्यले बजारमा चलखेल गरेर नेपाली केराको मुल्य बढाएका छन्,’ पन्तले भने, ‘हामी सरकारसँग मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्दै केराको न्यूनतम समर्थन मूल्य निर्धारण गर्न समेत माग गर्छौं ।’ 

झापाकी किसान पूजा खनालले पनि अस्वभाविक मूल्यले उपभोक्ता र किसान दुवै मारमा परेको बताइन् । ‘हामी किसानले उचित मूल्य पाएका छैनौं । तर, उपभोक्ताले महंगो तिर्नुपरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘सरकारले तत्काल बजार अनुगमन र मूल्य नियन्त्रण गर्नुपर्छ । यो मूल्य किन बढ्यो पहिचान गर्न आवश्यक छ ।’ 

कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका सूचना अधिकारी विनय श्रेष्ठ आपूर्ति–मागमा असन्तुलनले मूल्यमा प्रभाव परेको बताउँछन् । ‘सरकारले भारतीय केरामा प्रतिबन्ध लगाए पनि स्वदेशी उत्पादनले मात्र नपुगेकाले मुल्यवृद्धि भएको छ,’ उनले भने, ‘यद्यपि,  बिचौलियाको भूमिका र आपूर्ति शृङ्खलाबारे भने थप अनुसन्धान आवश्यक छ ।’

‘पानामा टीआर–४’ भाइरसको जोखिमका कारण सरकारले गत ६ असोजदेखि भारतबाट केरा आयातका लागि अनुमतिपत्र रोक्दै आएको छ । महासंघले बजार अनुगमन प्रभावकारी बनाउन, न्यूनतम समर्थन मूल्य तोक्न, कृषि बिमा प्रणालीलाई सरल र प्रभावकारी बनाउन, गुणस्तरीय टिस्यु–कल्चर बिरुवाको व्यवस्था गर्न तथा रासायनिक मलको सहज आपूर्ति सुनिश्चित गर्न माग गरेको छ । यस विषयमा सम्बन्धित मन्त्रीहरूसँग संघले छलफल पनि गरेको थियो ।