गुल्मी — दुई प्रदेशका पाँच जिल्ला जोड्दै तराई र पहाडका १० पालिकालाई समेट्ने रणनीतिक महत्त्वको ‘सालझन्डी–सन्धिखर्क–ढोरपाटन’ सडक न्यून बजेट हुँदा अपेक्षाकृत प्रगति हुन सकेको छैन । योजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्यअनुसार समय सकिन दुई वर्ष मात्रै बाँकी भए पनि बजेट ज्यादै न्यून विनियोजन हुँदा यसको प्रगति कछुवा गतिमा छ । 

लुम्बिनीको रूपन्देहीमा पाँच, पाल्पामा १७.७, अर्घाखाँचीमा ७३, गुल्मीमा ४० र गण्डकी प्रदेशको बागलुङमा ६१.५ गरी जम्मा १ सय ९७.२ किलोमिटर सडक कालोपत्र गर्ने गरी यो योजना आर्थिक वर्ष २०६६/६७ मा सुरु भएको थियो । यसअनुसार यस सडक खण्डमा हाल आठ वटा ठेक्कामार्फत काम भइरहेको सालझन्डी सन्धिखर्क ढोरपाटन सडक योजनाका योजना प्रमुख इन्जिनियर गागलबहादुर भण्डारीले बताए ।

रूपन्देहीको कञ्चनखोलादेखि पाल्पाको खुर्सानेसम्म १३.४४ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २०८० जेठ २० मा रमण/ओम/सुगम जेभीले २०८३ जेठ २५ मा काम सक्ने गरी निर्माणको जिम्मा लिएको छ । यसको भौतिक प्रगति ४१ प्रतिशत छ । यस क्षेत्रमा नाली, सब बेस, बेस र कल्भर्ट निर्माणका काम छन् । पाल्पाको खुर्सानेदेखि अर्घाखाँचीको पटौतीसम्म २२ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २०७९ पुस १७ मा थोदुङ/पिकेले २०८२ पुस १६ मा सक्ने गरी जिम्मा पाएको छ । यसको भौतिक प्रगति ६७ प्रतिशत छ । 

यस क्षेत्रमा नाली सब बेस, ढलान, कालोपत्र र कल्भर्ट निर्माणका काम छन् । अर्घाखाँचीको माटेदेखि भडारा र गुल्मीको पुर्कोटदहदेखि सिर्सेनीसम्म २६.२ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २०८० असार ८ मा बिरुवा पुष्पा जेभीले २०८३ असार ७ मा सक्ने गरी जिम्मा पाएको छ, जसको भौतिक प्रगति ५० प्रतिशत छ । यस क्षेत्रमा नाली, सब बेस, ढलान, कालोपत्र र कल्भर्ट निर्माणका काम छन् । 

गुल्मीको सिर्सेनीदेखि अर्खबाङ हुँदै गंगरेसम्म ८.३ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २०८१ कात्तिक ७ मा ब्राइट/हिमाल/एमएम जेभीले २०८४ कात्तिक ७ मा सक्ने गरी जिम्मा पाएको छ । यसको २५ प्रतिशत प्रगति भएको छ । यस क्षेत्रमा सडक चौडा, कल्भर्ट निर्माण र स्ट्रक्चर निर्माणका काम छन् । बागलुङको बुर्तिवाङदेखि फल्लेघरसम्म २२ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २०७८ कात्तिक ५ मा स्वच्छन्द/ओमबुद्ध जेभीले २०८१ वैशाख ४ मा सक्ने गरी जिम्मा पाएको थियो । 

२०८३ जेठ २५ सम्म म्याद थपिएको यस खण्डको प्रगति ६२ प्रतिशत छ । यस क्षेत्रमा स्ट्रक्चर निर्माणका काम छन् । गत आर्थिक वर्षमा यस क्षेत्रका तीन खण्डमा बहुवर्षीय ठेक्कामार्फत काम सुरु भएको योजना कार्यालयले जनाएको छ । यसमा अर्घाखाँचीको पटौतीदेखि बलेबाङ, गुल्मीको सिर्सेनीदेखि गंगरे र बागलुङको फल्लेघरदेखि देउराली छ । अन्य निकायमार्फत १४.७ किलोमिटर सडक निर्माणाधीन रहेको सालझन्डी सन्धिखर्क ढोरपाटन सडक योजनाका योजना प्रमुख इन्जिनियर गागलबहादुर भण्डारीले जनाए । त्यसबाहेक कार्यालयमार्फत १८२.५ किलोमिटर सडक छ । जसमा २२.५ किलोमिटर सडक मात्रै पक्की बनेको छ । 

यस खण्डमा ८१.०४ किलोमिटर सडक खण्डमा ठेक्का लागेको छ । अझै पनि ८३.४६ किलोमिटर सडक खण्डमा ठेक्का लगाउन बाँकी रहेको योजना प्रमुख भण्डारीले बताए । यस योजनाअन्तर्गत जम्मा ७ खण्डमा पुल बन्नुपर्नेमा ५ वटा पुल निर्माण भइसकेका छन् । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ सम्म यस सडक खण्डको भौतिक प्रगति ३७ प्रतिशत छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ९२ करोड ९२ लाख सडक निर्माण र २ करोड ८० लाख क्षतिपूर्तिमा खर्च भएको छ । यसअनुसार यस वर्षका लागि ५ करोड ८६ लाख दायित्वका रूपमा छ ।

चालु आर्थिक वर्षमा पनि यसतर्फ जम्मा ३९ करोड १० लाख रुपैयाँ बजेट छ । यस योजनालाई पूर्ण रूपमा सक्न १२ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान भए पनि बजेट न्यून मात्रै विनियोजन हुने गरेको छ । हालसम्म चार अर्ब रुपैयाँको काम भएको छ । अझै आठ अर्ब रुपैयाँको काम बाँकी छ । यस्तै गतिमा बजेट विनियोजन भए योजना पूर्ण रूपमा सकिन २० वर्ष लाग्ने सालझन्डी सन्धिखर्क ढोरपाटन सडक योजनाका योजना प्रमुख इन्जिनियर गागलबहादुर भण्डारीले बताए । ‘बजेट यस्तै गतिमा विनियोजन भयो भने योजना सकिन २० वर्ष लाग्छ,’ उनले भने, ‘आवश्यकताअनुसार बजेट भए ६ वर्षमा सक्न सकिन्छ ।’ बजेट थप गर्न तीनै तहका सरकारबाट पहल आवश्यक रहेको उनले जनाए ।