अस्ट्रेलिया — सन् ९० को दशकदेखि नेपाली गीतसंगीतको क्षेत्रमा सक्रिय ब्यान्ड 'नेपथ्य' यतिबेला अस्ट्रेलियाका विभिन्न सहरमा व्यस्त छ । ब्यान्डका मुख्य गायक अमृत गुरुङ नयाँनयाँ गीतसंगीत सिर्जना गर्न मात्र होइन नयाँनयाँ भाका खोजेर फरक गीत निकाल्नसमेत माहिर छन् । अस्ट्रेलिया यात्रामा रहेका गुरुङसँग कान्तिपुरका नारायण खड्काले गरेको कुराकानी :

नेपथ्यले अस्ट्रेलियामा सांगीतिक यात्राका दौरान के पायो ?
संगीतकर्मीले पाउनुपर्ने माया, सम्मान र हार्दिकता पाइरहेका छौं । हामी भाग्यमानी मान्छेमध्येकै रहेछौं । यहाँका मानिसले दिने माया, सत्कार र सम्मानभन्दा ठूलो के नै होला र ! 

अस्ट्रेलियामा जन्मेका नयाँपुस्ता पनि तपाईंका गीत सुन्न आए होलान् । उनीहरुलाई देख्दा कस्तो महसुस भयो ?
मञ्चबाट हेर्दा सबै २०–२५ वर्षका दर्शक देखिन्छन् । अनि लाग्छ, ओहो समय कति छिटो गएछ । म त बुढो पो भएछु कि जस्तो लाग्छ । उनीहरुको जोस, जाँगर र सहभागिता देख्दा जीवनमा राम्रै काम गरिएछ भन्ने लाग्छ । सहभागी सबै खुसी भएको देखिन्छ । मानिसलाई खुसी बनाउन पाउनुभन्दा ठूलो कुरा के हुन्छ र ! मञ्चमा उभिएर प्रस्तुति दिने कलाकार र दर्शकबीचको सम्मिश्रण यस्तो रोचक बन्छ नि त्यो देख्दा मन प्रफुलित हुन्छ ।

के तपाईंलाई लाग्छ, अस्ट्रेलियाजस्तै परदेशमा जन्मेका नेपाली मूलका पुस्ता नेपाली संगीतको पारखी हुन सक्छन् ?
त्यो अभिभावक र बच्चामा भर पर्छ । यसका लागि घरको वातावरण मुख्य कुरा हो । नेपाली भाषाप्रति परिवारमा कस्तो विचार छ, नेपालसँग उनीहरु कतिको कनेक्ट र परिचित छन् भन्नेले अर्थ राख्छ । आफ्नो भाषा, देश, संस्कृति, प्रकृति र समाजलाई चिनाएको छ भने उनीहरुलाई आफ्नो थलो मन परिहाल्छ नि ! भलै त्यो स्थानमा पछि गएर बस्न नसके पनि आफ्नो माया त भइहाल्छ । सबैका लागि मुख्य कुरा भाषा र संस्कृति नै हो । यहाँ हामीले जुन गीतसंगीत प्रस्तुत गर्छौं, त्यसले नेपालसँग कनेक्ट गराउँछ जस्तो लाग्छ । आफ्नो मातृभूमि, थातथलोप्रतिको न्यास्रोलाई मेटाउँछ र आफ्नो देशसँग जोड्छ ।सांगीतिक यात्राका दौरान ५ पटक अस्ट्रेलिया आइसक्नुभयो र तपाईंको लोकप्रियता अझै उस्तै छ । यसको श्रेय कसलाई दिनुहुन्छ ?
यसको श्रेय त नेपाली गीतसंगीतलाई नै हो । नेपाली लोकसंगीत, शब्द, वाद्यवादन र नेपालीपन भएको गीत गाएका कारण नै मन पराइदिनुभएको होला । भाषाभन्दा पनि नेपालीपन र नेपालीमन भएको गीतसंगीत सिर्जना गरिएकाले नै होला जस्तो लाग्छ ।

आर्थिक कुरा त छँदै छ । विदेशमा सांगीतिक कार्यक्रम गर्दाको राम्रो पक्ष के हो ?
सबैभन्दा पहिलो त दर्शकसँगै एउटा हलमा बसेर एकअर्काबीच गीतसंगीतमार्फत सामीप्यता बढाउने र मनोरञ्जन गर्ने नै हो । दर्शक र कलाकारसँगको एउटा संस्मरण र सम्झना नै महत्वपूर्ण पाटो हो । विदेशमा हुने कार्यक्रमले मनोरञ्जन मात्र नभएर दर्शक र कलाकार दुवैलाई सम्झनायोग्य जम्काभेटको फरक अनुभव दिलाइदिन्छ ।

तपाईंसँग सांगीतिक कर्ममा लागेका समकालीनहरू सांगीतिक क्षेत्रमा अहिले त्यति सक्रिय र लोकप्रिय देखिँदैनन्, तर तपाईंको क्रेज र संगीतको लोकप्रियता अझै उस्तै देखिन्छ । यो कसरी ?
त्यो त दर्शकको सदाशयताको कुरा भयो । उहाँहरुले मन पराइदिनुभयो र हामीले गीत गाउने मौका पायौं । उहाँहरूले मन पराएर निम्तो दिएर बोलाउनुभएकाले नै त हामीले कार्यक्रम गर्न पायौं, भेट गर्न पायौं । हामी अलिकति अनुशासित, साधना गर्ने, मेहनती पनि भयौं कि ! द्वन्द्वकालीन अवस्थामा कुनैबेला १० जना भेला हुन नपाउने अवस्था थियो । बन्दुकको जगजगी थियो- एकातिर विद्रोहीको, अर्कातिर राज्यको । त्यतिबेला शिक्षा क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रताडित थियो । हामीले विद्यार्थीको भविष्य सुनिश्चित हुनुपर्छ भनेर ‘शान्तिका लागि शिक्षा’ कार्यक्रम सुरु गरेका थियौं । त्यसको पनि केही असर होला । त्यसले हामीलाई गीत गाउने मात्र होइन यिनीहरूमा अलि बढी सामाजिक चेत पनि रहेछ भनेर सोचिदिनुभयो कि । अहिले त्यो बेलाका विद्यार्थी विभिन्न क्षेत्रमा छन्,  त्यतिबेला यिनीहरूले यस्तो काम गरेका थिए भनेर अझै माया गरिरहनुभएको हो कि !