शेख हसिनाको सरकार अपदस्थ गरेको बंगलादेशको विद्यार्थी आन्दोलनका युवा नेता हादीको गत १२ डिसेम्बरमा दुई नकाबधारीले गोली हानी हत्या गरेपछि यतिबेला बंगलादेश अशान्त बनेको हो
What you should know
ढाका — चुनावी तयारीमा रहेको बंगलादेशको राजनीतिक वातावरण युवा नेता सरिफ ओस्मान हादीको निधनले यतिबेला खल्बलिएको छ । बिहीबार राति सिंगापुरको जनरल अस्पतालमा उपचारका क्रममा उनको निधन भएको थियो ।
लगत्तै, बंगलादेशमा हिंसात्मक प्रदर्शन र आगजनी भयो । १२ डिसेम्बरमा मोटरसाइकलमा आएका दुई नकाबधारीले ढाकामा उनीमाथि गोली हानेका थिए । टाउकोमा गोली लागेपछि उपचारका लागि उनलाई ढाका अस्पताल लगिएको थियो । त्यहाँबाट थप उपचारका लागि सिंगापुर लगियो ।
३२ वर्षीय हादी सन् २०२४ मा विद्यार्थी नेतृत्वमा भएको आन्दोलनमा अग्रणी मोर्चामा थिए । यस आन्दोलनले शेख हसिनाको सरकारलाई अपदस्थ गरेको थियो । ३० जुन १९९३ मा दक्षिण बंगलादेशको झालोकाठी जिल्लाको नालछिटीमा जन्मिएका हादी उच्च शिक्षा पढ्नका लागि ढाका आएदेखि नै विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय थिए ।
पछिल्लो समय इन्कलाव मञ्चका प्रवक्ता रहेका हादीले आगामी १२ फेब्रुअरीमा हुने भनिएको संसदीय निर्वाचनमा ढाका–८ निर्वाचन क्षेत्रबाट उम्मेदवारी दिने योजना बनाएका थिए । उनी भारतविरोधी नेताका रूपमा चिनिन्थे । बंगलादेशमा विद्यार्थी आन्दोलनले अपदस्थ भएकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिना अहिले भारतमै शरण लिइरहेकी छन् ।
अपराधीको खोजी जारी
हादीमाथि गोली प्रहार गर्नेको खोजी भइरहेको बंगलादेशको आतंकवादविरोधी युनिट र्यापिड एक्सन बटालियन (आरएबी) ले जनाएको छ । प्रहरीले १३ डिसेम्बरमा घटनाको सीसीटीभी फुटेज सार्वजनिक गरेको थियो । जहाँ दुई शंकास्पद व्यक्ति देखिन्छन् ।
उनीहरूले कालो कपडा र चस्मा लगाएका छन् । प्रहरीले अपराधीको सूचना दिने व्यक्तिलाई ५० लाख टाका पुरस्कार दिने घोषणासमेत गरेको छ । बंगलादेशी पत्रिका ‘द डेली स्टार’ का अनुसार अहिलेसम्म यस घटनासँग जोडिएको भन्दै प्रहरीले २० शंकास्पद व्यक्तिलाई पक्राउ गरिसकेको छ । तर अनुसन्धान जारी छ ।
बंगलादेशमा कसको कस्तो प्रतिक्रिया ?
बंगलादेशको अन्तरिम सरकारका प्रमुख मोहम्मद युनुसले हादीको निधन राष्ट्रका लागि अपूरणीय क्षति भएको बताएका छन् । ‘प्रजातन्त्रतर्फको देशको यात्रालाई डर, त्रास र रक्तपातले रोक्न सक्दैन,’ बिहीबार टेलिभिजन सम्बोधनमा उनले भने । बंगलादेश नेसनल पार्टी (बीएनपी) का कार्यकारी अध्यक्ष तारेक रहमान, नेसनल सिटिजन पार्टी (एनसीपी) तथा विभिन्न पार्टीका नेताहरूले उनीप्रति समवेदना प्रकट गरेका छन् । उनको निधनपछि आन्दोलनरत विद्यार्थीहरूले गृहमन्त्रीको राजीनामा मागेका छन् ।
सरकारले हादीलाई पर्याप्त सुरक्षा दिन नसकेको आन्दोलनकारीको आरोप छ । हादीमाथि गोली हानेर नकाबधारीहरू विदेश भागेको आरोप पनि उनीहरूको छ । आन्दोलनकारीले अपराधीलाई तत्काल कठघरामा ल्याउन माग गरेका छन् । प्रदर्शनकारीहरूले शुक्रबार देशका विभिन्न स्थानमा आगजनी गरेका थिए । लोकप्रिय दुई सञ्चारगृह ‘प्रोथोम आलो’ र ‘द डेली स्टार’ को कार्यालयमा पनि उनीहरूले आगजनी गरे ।
बंगलादेशमा आन्दोलनकारीहरूले भारतविरोधी नारा लगाएका छन् । उनीहरूले बंगलादेशको आन्तरिक मामिलामा भारतले दख्खल दिने गरेको भन्दै विरोध गरेका छन् । शेख हसिनाले भारतमा शरण लिएर बंगलादेशविरुद्ध वक्तव्य दिइरहेको आरोप पनि उनीहरूको छ ।
चिट्टगङमा भिसा आवेदन केन्द्र बन्द
भारतले बंगलादेशको चिट्टगङ सहरस्थित भिसा आवेदन केन्द्रको सेवा अर्को सूचना जारी नहुँदासम्मका लागि बन्द गरेको छ । भारतले सुरक्षाका कारण सेवा बन्द गर्नुपरेको विज्ञप्तिमार्फत जनाएको छ । ‘अवस्थालाई मध्यनजर गरेर भिसा सेन्टर पुनः सञ्चालनमा ल्याउने घोषणा हुनेछ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
त्यसैगरी भारतले बंगलादेशमा धार्मिक अल्पसंख्यकको अवस्था खराब बनेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेको छ । गत बिहीबार राति २५ वर्षीय हिन्दु युवा दीपुचन्द्र दासलाई भालुका सहरमा उग्रवादीहरूले कुटेर मारेका थिए । भारतको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जैसवालले बंगलादेशमा विकसित घटनाक्रमलाई भारतले नजिकबाट नियालिरहेको बताए । ‘हाम्रा अधिकारीहरू बंगलादेशी अधिकारीहरूसँग सम्पर्कमा छन् र हामीले अल्पसंख्यकमाथि भएको आक्रमणबारे गहिरो चिन्ता प्रकट गरेका छौं । दासमाथि भएको बर्बर आक्रमणमा संलग्नलाई कठघरामा ल्याउन पनि हामीले जोड दिएका छौं,’ उनले भने ।
बंगलादेशको अन्तरिम सरकारले यस घटनाको निन्दा गर्दै हत्यामा संलग्न भएको अभियोगमा १० जनालाई पक्राउ गरेको छ । यस घटनापछि नयाँदिल्लीस्थित बंगलादेश हाई कमिसन अगाडि उभिएर भारतीयहरूले दास हत्याको विरोध गरेका छन् । बंगलादेशले यस विषयमा आपत्ति जनाएको छ ।
