काठमाडौँ — पोप फ्रान्सिसको निधन भएसँगै आइरिस-अमेरिकी कार्डिनल केभिन फारेल भ्याटिकनका कार्यवाहक प्रमुखको जिम्मेवारी पाएका छन् । पोप फ्रान्सिस ‘पिताको घर फर्किएको’ घोषणा गरिएसँगै फारेल ‘क्यामरलेन्गो (पोपको मृत्यु वा राजीनामापछि भ्याटिकन चलाउने व्यक्ति)’ को भूमिकामा छन् । 

पोप फ्रान्सिसले २०१९ मा उनलाई उक्त भूमिकाका लागि मनोनित गरेका थिए । अब उनी अर्को पोप चयन नभएसम्मका लागि यस पदमा रहनेछन् । यसको अर्थ उनले पोप फ्रान्सिसको अन्त्येष्टि लगायतका शताब्दी पुरानो शोक कार्यक्रममा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नेछन् । 

सेन्ट पिटरको उत्तराधिकारी मानिने पोपले क्याथोलिक चर्चको नेतृत्व गर्छन् । उनका विश्वभर १ अर्ब ४० करोड  अनुयायी छन् । क्याथोलिकहरूले पोपको सम्बन्ध सीधै येशू ख्रीष्टसँग जोडिने विश्वास गर्ने भएकाले उनी आध्यात्मिक मार्गदर्शनको प्रमुख स्रोत बन्छन् । बाइबलसँगै पोपका दिक्षाले चर्चको विश्वास र अभ्यासलाई आकार दिन मद्दत गर्छन् । प्रोटेस्टेन्ट र अर्थोडक्स ईसाईहरू जस्ता अन्य ईसाई सम्प्रदायले भने उनको अधिकारलाई मान्यता दिँदैनन् ।

पोप फ्रान्सिसको अन्तेष्टिपछि उत्तराधिकारी चयन गर्न कार्डिनलहरूको सम्मेलन बोलाइन्छ । पोपको निधनपछि कम्तीमा १५ र बढीमा २० दिनभित्र सम्मेलन सुरू हुनुपर्छ । ९० भन्दा बढी देशका २ सय ५० भन्दा बढी कार्डिनल छन्, तर सम्मेलनमा ८० वर्षसम्मका १ सय ३५ ‘कार्डिनल निर्वाचक’ ले फ्रान्सिसको उत्तराधिकारी छान्छन् । तीमध्ये युरोपका ५३, एसियाका २३, ,ल्याटिन अमेरिकाका २१ अफ्रिकाका १८, उत्तर अमेरिकाका १६ र ओसेनियाका ४ कार्डिनल छन् । 

कार्डिनलहरू सिस्टिन च्यापलमा भेला हुन्छन् । यो माइकलएन्जेलोका प्रसिद्ध भित्तेचित्रहरूले सजिएको रेनेसाँ कालीन अद्भुत स्थल हो । कुनै एक उम्मेदवारले मतको दुई तिहाई प्राप्त नगरेसम्म बिहान र दिउँसो दुई-दुई गरी दिनको चारपटक मतदान हुन्छ । 

निर्णयमा नपुगेको खण्डमा उनीहरूले तेस्रो दिन पछि प्रार्थनाका लागि विश्राम लिन सक्छन् । त्यसबेलादेखि प्रत्येक सात मतदानमा अर्को विश्राम लिन पाइन्छ । यदि ३३ चरणमा पनि पोप निर्वाचित भएनन् भने सबैभन्दा बढी मत पाउने दुई उम्मेदवारबीच मतदान हुन्छ । 

सम्मेलन केही दिनसम्म चल्नु सामान्य हो । जुन १२६८ मा सुरू भएको इतिहासकै लामो सम्मेलन ९ वर्ष ९ महिनासम्म चलेको थियो । तर समयसँगै प्रक्रियालाई गति दिन धेरै नियम परिवर्तन गरिएपछि २० औं शताब्दीको सुरुवातदेखि नै सम्मेलनको औसत लम्बाइ ३ दिन भएको छ । त्यसयता १९२२ को सम्मेलन पाँच दिनसम्म चलेको थियो । पोप फ्रान्सिस र उनका पूर्ववर्ती पोप बेनेडिक्ट सोह्रौं दुवै दुई दिन पछि निर्वाचित भएका थिए ।

मतदान सफल नभएसम्म कार्डिनलले बाह्य विश्वसँग सम्पर्क गर्न पाउँदैनन्  । त्यहाँ चिकित्सक, समारोहका मास्टर, कुक र सफाई कर्मचारीले मात्र प्रवेश पाउँछन् । उनीहरू पनि सम्मेलनसँग सम्बन्धित सबै कुराको गोप्यता राख्न बाध्यकारी हुन्छन् ।