अब यो विषय भारतमा सत्तारुढ र विपक्षीबीच राजनीतिक मुद्दा बनेको छ ।
What you should know
काठमाडौँ — भारतमा एआई सम्मेलनमा एक विश्वविद्यालयले चिनियाँ रोबोटलाई आफ्नो भन्दै प्रस्तुत गरेको विषयले अब भने राजनीतिक रङ पाएको छ । १६ जनवरीदेखि भारतमा सुरु भएको एआई समिट २०२६ मा गलगोटिया विश्वविद्यालयले एक चिनियाँ रोबोटिक डग र कोरियन ड्रोनलाई आफ्नो भन्दै प्रस्तुत गरेको थियो ।
तर पछि यस विषयमा खबरहरु सार्वजनिक भएपछि उक्त उत्पादन विश्वविद्यालयको नभएको पुष्टि भयो । त्यसपछि विश्वविद्यालयलाई आयोजकले समिटबाट निकालिसकेको थियो ।
तर अब यो विषय भारतमा सत्तारुढ र विपक्षीबीच राजनीतिक मुद्दा बनेको छ । विपक्षी कांग्रेसले सम्मेलनस्थलमै आफ्ना कार्यकर्ताद्वारा विरोध प्रदर्शन गरेपछि सत्तारुढ भारतीय जनता पार्टी पनि कांग्रेसविरुद्ध प्रदर्शनमा उत्रिएको छ ।
एआई सम्मेदनमा विपक्षी कांग्रेसको हंगामापछि त्यसको विरोधमा शनिबार भारतीय जनता पार्टीले दिल्ली, महाराष्ट्र र जम्मू–कश्मिरमा प्रदर्शन गरेको छ ।
दिल्लीमा कांग्रेस कार्यालयबाहिर भाजपा युवा मोर्चाका कार्यकर्ताले ‘कांग्रेस–राहुल गान्धी गद्दार’, ‘देशदोद्री राहुल गान्धी माफी माग’ लगायतका पोस्टर हातमा लिएर विरोध गरिरहेका छन् ।
यता मुम्बईको मुलुन्डमा भाजपा कार्यकर्ताले राहुल गान्धीको र्यालीलाई कालोझण्डा देखाएका छन् । गान्धी भिवन्डी जाँदै थिए । सन् २०१४ को लोकसभा चुनावका क्रममा आरएसएसविरुद्ध दिएको विवादित टिप्पणीका विषयमा भिवन्डीस्थित अदालतमा गान्धीको पेशी थियो ।
शुक्रबार दिल्लीस्थित भारत मन्डपममा इन्डियन युथ कांग्रेसका कार्यकर्ताहरुले एआई समिट–२०२६ मा भारत–अमेरिका ट्रेड डिलविरुद्ध प्रदर्शन गरेका थिए । प्रदर्शनका तस्बिर र भिडियोहरुमा १५/२० जना कार्यकर्ता हातमा सेतो रङको टी–सर्ट लिएका देखिन्छन् । टी–सर्टमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको तस्बिर छापिएका छन् । त्यसमा ‘पीएम कम्प्रोमाइज्ड’ लेखिएको छ ।
एआई सम्मेलनका क्रममा कांग्रेस युद्धको विरोधका विषयमा भाजपाका एमपी मनोज तिवारीले एक अन्तर्राष्ट्रियस्तरको सम्मेलनस्थलमा कांग्रेसले गरेको बेइज्जतीलाई भारतीय जनताले कहिले माफी नदिने बताएका छन् ।
दिल्ली प्रहरीले ४ प्रदर्शनकारीलाई पक्राउ गरेको छ । उनीहरुको पहिचान इन्डियन युथ कांग्रेसका सचिव कृष्णा हरि, विहार राज्यका सचिव कुन्दन यादव, उत्तर प्रदेशका उपाध्यक्ष अजयकुमार र राष्ट्रिय निर्देशक नरसिम्हा यादव रहेको भारतीय सञ्चार माध्यमहरुले जानकारी दिएका छन् ।
यता सत्तारुढ भारतीय जनता पार्टीले अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमार्फत् भारतको छवि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा खराब पार्ने षड्यन्त्र अनुरोध विरोध गरेको आरोप लगाएको छ । भाजपा सांसद संबित पात्राले भने, ‘यो संयोग होइन, वास्तवमा एक प्रयोगि थियो । यसको योजना राहुल गान्धीको निवासमा बनाइएको हो । जहाँ सोनिया र प्रियंकासमेत सहभागी थिए ।’
दिल्ली प्रहरीका एडिसनल कन्स्टेबल देवेश कुमार महलाका अनुसार यो घटना दिउँसो करिब साढे १२ बजेतिर भएको हो । प्रदर्शनकारीले अनलाई नाम दर्ता गराएका थिए । क्यूआर कोड स्क्यान गरेर समिटस्थलमा पुगेको महलाले जानकारी दिए । बाहिरबाट ज्याकेट र स्वेटर लगाएका उनीहरुले सम्मेलन हलको ५ नम्बर क्षेत्रमा पुगेपछि कपडा खोलेर प्रदर्शन सुरु गरेका थिए । प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीमाथिसमेत हातपात गरेको महलाले बताए ।
भाजपाले सम्मेलनमा कांग्रेस कार्यकर्ताको प्रदर्शनको आलोचना गरेको छ । केन्द्रीय मन्त्री पीयूष गोयलले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘यो कांग्रेसको अहंकार र हतोत्साहित प्रदर्शन हो । राहुल गान्धीका लागि भारतको अपमान गर्नु नै सरकारलाई निसाना बनाउने तरिका हो ।’
यता आरजेडीका सांसद मनोज झाले सम्मेलनमा देखिएको आक्रोश ठिक नभएको बताएका छन् । उनले भनेका छन्, ‘देशमा आक्रोश छ, यो आक्रोश कैयौं मोर्चाहरुमा देखिन्छ । तर यसप्रकारले अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा विरोध प्रदर्शन गर्नु ठिक होइन ।’
इन्डिया युथ कांग्रेसका राष्ट्रिय अध्यक्ष उदयभानु चिबले आफ्ना युवाहरु कांग्रेसका साथै राहुल गान्धीका सिपाही भएको बताएका छन् । ‘हाम्रो युवाहरु डराउँदैनन् । राहुल गान्धीविरुद्ध उजुरी नहुँदा पनि ईडीको मुद्दा यतिका वर्ष चलाइयो, भाजपा कुनै पनि हदसम्म जान सक्छ । तर हामी संविधानका सिपाही हौं । राहुल गान्धीका सिपाही हौं । हामी देशका युवाहरुका लागि आवाज उठाउनेछौं ।’
एआई समिट दिल्लीको भारत मन्डपममा १६ जनवरीदेखि सुरु भएको थियो । शुक्रबारसम्म अवधि रहेकोमा एक दिन थप गर्दै आजसम्मका लागि सम्मेलन एक दिन लम्ब्याइएको छ । सम्मेलनको उद्घाटन भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गरेका थिए ।
समिटमा एक सय भन्दा बढी देशका प्रतिनिधि सहभागी भएका थिए । यसबाहेक २० भन्दा बढी देशका राष्ट्राध्यक्ष, ६० भन्दा बढी मन्त्री, ४५ भन्दा बढी टेक्नोलोजी सम्बन्धि कम्पनीका प्रमुखहरुसमेत सहभागी थिए ।
यो विवादको सुरुवात उक्त सम्मेलनमा गलगोटिया विश्वविद्यालयले एक चिनियाँ रोबोट र कोरियन ड्रोनलाई आफ्नो उत्पादन भन्दै प्रस्तुत गरेपछि भएको हो । उक्त उत्पादन चिनियाँ भएको सार्वजनिक भएपछि विश्वविद्यालयलाई सम्मेलनबाट निकालिएको थियो ।
यस विषयमा सरकारले देशको छवि खराब बनाएको कांग्रेसको आरोप छ । चिनियाँ सञ्चार माध्यमले मजाक उडाएको र भारतका लागि लज्जास्पद भएको कांग्रेसको भनाइ छ । प्रदर्शनमा राखिएको रोबोटिक डग चीनको युनिट्री कम्पनीले बनाएको थियो ।
विश्वविद्यालयले भने यस विषयमा माफी मागिसकेको छ । आफ्नो स्टलमा रहेका एक प्रतिनिधिलाई उत्पादका बारेमा पूरा जानकारी नभएको र क्यामेरा अगाडि उत्साहित हुँदै थाहा नभएको जानकारी दिइएको विश्वविद्यालयले बताएको छ ।
