एरिङ्टन — विश्व फुटबल इतिहासको यो एउटा यस्तो घटना हो, जसलाई सबैभन्दा बढी विवादास्पद मान्न सकिन्छ । 

घटना भएको ४० वर्ष पुगेको छ । तर अर्जेन्टिनी समर्थक अझै पनि डिएगो म्याराडोनाको ‘ह्यान्ड अफ गड’ लाई लिएर माफी माग्ने पक्षमा छैनन् । बरू, यसलाई केही चलाखी मान्छन् अनि केही फुटबलमा जित नै सबथोक हो भन्छन् ।

दिन थियो, सन् १९८६ को जुन २२ । मेक्सिकोको प्रसिद्ध स्टाडियो एज्टेका स्टेडियम । त्यस विश्वकपको क्वाटरफाइनलमा अर्जेन्टिना र इंग्ल्यान्डबीच खेल भएको थियो । खेलको पृष्ठभूमिमा व्यापक राजनीतिक तनाव थियो । किनभने यी दुई देशले सन् १९८२ मै मात्र फकल्यान्ड युद्ध लडेका थिए । यही खेलमा म्याराडोना दुई गोल गरे । ती एक आपसमा नितान्त विपरीत शैलीका गोल थिए ।

यिनै म्याराडोनाको सन् २०२० को नोभेम्बर २० मा निधन भइसकेको छ । पहिलो गोलका लागि म्याराडोनाले इंग्ल्यान्डले बक्समा दौडिए, इंग्लिस गोलरक्षक पिटर सिल्टनसँगै उफ्रे र बललाई हातको मदतमा पोस्टको दिशा दिए । इंग्लिस खेलाडीको विरोध र आश्चर्यका बावजुत त्यो गोल कायम रह्यो । विश्वभर टेलिभिजनबाट खेल हेलिरहेका करोडौंले त्यो गोलले मान्यता पाएकामा विश्वास गर्न सकेनन् ।

त्यसैको चार मिनेटपछि म्याराडोनाले मैदानको आधा भाग दौडिएर एक्लै बल अगाडि लगे अनि इंग्ल्यान्डका ६ खेलाडीलाई एकपछि अर्को छलाएर गोल गरे । यसलाई शताब्दीकै गोल पनि भनिन्छ । पछि म्याराडोनाले सेमिफाइनलमा बेल्जियमविरुद्ध थप दुई गोल गरेका थिए । फाइनलमा भने अर्जेन्टिनाले तत्कालीन पश्चिम जर्मनीलाई ३–२ ले हराएर उपाधि जितेको थियो । 

खेलपछि आयोजित पोस्टम्याच कन्फ्रेन्समा म्याराडोनाले यो गोललाई ‘ह्यान्ड अफ गड’ को संज्ञा दिएका थिए । पछि यही शब्द विश्व फुटबलको दन्त्यकथाको एउटा अंग बन्यो । न म्याराडोना न त अर्जेन्टिनाले यस गोललाई लिएर माफी मागेका छन् । यसै कारण अहिलेसम्म पनि इंग्लिस खेलाडी र समर्थकको रिस सेलाएको छैन । ४० वर्ष बितिसक्दा पनि अर्जेन्टिनी समर्थक भने माफी माग्नुपर्ने पक्षमा छैनन् ।

टेक्सासमा अस्ट्रियाविरुद्धको खेलका क्रममा एक समर्थकले भने, ‘मलाई त्यो ह्यान्ड अफ गडबारे कुरा गर्नु नै छैन । मेरो ध्यान त दोस्रो गोलमै मात्र छ । यो नै विश्वकपको अहिलेसम्मकै उत्कृष्ट गोल हो ।’ 

एक्लेस नामका ती समर्थक के मान्छन् भने म्याराडोनाको पहिलो गोल बेइमानीले गरिएको मान्छन् । ५२ वर्षीय ती समर्थकले थपे, ‘म्याराडोना यस्तै खेलाडी हुन्, उनको गोल बेइमानी नै थियो ।’

ती समर्थकले त्यो खेल घरमा टेलिभिजनबाट हेरेका थिए । उनले अगाडि भने, ‘यो गोलको मिडियाले व्यापक चर्चा गरिरह्यो, त्यसैले यसबारे सबैलाई थाहा छ । मलाई लाग्छ, हामी सबैको ध्यान दोस्रो गोलमै मात्र हुनुपर्छ ।’ 

ओजिल आर्नन्ड नामका अर्का समर्थक पनि अस्ट्रियाविरुद्धको खेलमा उपस्थित थिए । उनले पनि त्यो बेला म्याराडोनाको खेल टेलिभिजनमा हेरेका थिए । उनी भन्छन्, ‘सबैले भन्छन्, युद्ध र प्रेममा सबथोक जायज हुन्छ । खेलमा पनि त्यस्तै हो । त्यो खेलमा पक्कै पनि बेइमानी थियो । तर जित भनेको जित नै हुन्छ ।’ 

यस्तै २० वर्षीय रोमन कास्टेल्स नामका समर्थक त्यो गोलका बेला जन्मेकै थिएनन् । तर उनलाई यसबारे सबै जानकारी छ । उनी यो गोललाई विवादास्पद नै मान्छन् । उनी भन्छन्, ‘अब त फुटबलमा भार आइसक्यो, यस्तो घटना फेरि कहिल्यै दोहोरिने छैन ।’

उनले थपे, ‘त्यो गोल वास्तवमै अद्वितीय थियो पनि भन्न सकिन्छ । अहिले त भारको प्रयोग आइसकेको छ, त्यसैले समय बलवान हुन्छ भनेको । मलाई लाग्छ, म्याराडोनाका दुवै गोल आफैंमा उत्कृष्ट छन् । हामी म्याराडोनालाई देउता जत्तिकै मान्छौं । उनी जहिल्यै हाम्रो लागि देउता जस्तै रहनेछन् । त्यसैले त्यो गोल देउताको हातकै हो ।’