कोलकाता — पाकिस्तान र न्युजिल्यान्डबीच कोलम्बोमा हुने खेलसँगै शनिबार सुरु हुनेछ, ट्वान्टी–२० विश्वकप क्रिकेटको ‘सुपर एट’ चरण । यो यस्तो चरण हुनेछ, जहाँ पूर्वविजेता अस्ट्रेलिया हुनेछैन । किनभने यो टिमले समूह चरण नै पार गर्न सकेन । उसको स्थानमा ठूला टिमको भिडन्तमा खेल्नेछ, प्रतियोगिताकै आश्चर्यजनक टिम जिम्बावेले । यो त्यही टिम हो, जसले सन् २०२४ मा छनोट चरण पनि पार गर्न सकेको थिएन । 

जिम्बावे अविश्वसनीय ढंगले अपराजित रहेर समूह ‘बी’ को विजेता रह्यो । यसक्रममा जिम्बावेले अस्ट्रेलियालाई मात्र हराएन, सहआयोजक श्रीलंकालाई पनि हरायो । चोटग्रस्त खेलाडीको समस्याबाट गुज्रेको अस्ट्रेलिया सन् २००९ यता पहिलो पटक ट्वान्टी–२० विश्वकपको दोस्रो चरण पुग्न नसकेको पहिलो पटक हो । यतिबेला अस्ट्रेलियाली मिडियाले टिमको खुबै आलोचना गरिरहेको छ । 

उनीहरूको तर्क छ, एक त टिममा खेलाडीको छनोट नै राम्रो रहेन, दोस्रो टिमको तयारी नाम मात्रको रह्यो । विश्वकपअगाडि पाकिस्तान पुगेको अस्ट्रेलिया त्यहाँ ३–० ले पराजित भएको थियो । अस्ट्रेलियाका प्रशिक्षक एन्ड्र्यु म्याकडोनाल्डले के मानेका छन् भने सुपर एट पुग्न नसकेपछि आफ्ना खेलाडी जति स्तब्ध जस्तै छन्, तर यसबाट पाठ सिकेर अगाडि बढ्न तयार छन् । 

टी–२० क्रिकेटको विश्व नम्बर एक टिम भारत भने आफ्नै भूमिमा उपाधि रक्षाका लागि यतिबेला बलियो प्रत्याशी बनेको छ । तर, भारतका लागि यो बाटो सजिलो भने हुने छैन । किनभने सन् २०२४ को उपविजेता दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध टोलीले आइतबार अहमदाबादमा खेल्नेछ, त्यो पनि १ लाख ३० हजार दर्शक क्षमताको नरेन्द्र मोदी स्टेडियममा । भारत र दक्षिण अफ्रिका दुवै लिग चरणका चारै खेल जितेर सुपर एट पुगेका हुन् । 

भारत यतिबेला टी–२० विश्वकपमा १२ खेलको अपराजित यात्राबाट अगाडि बढिरहेको छ । सन् २०२२ को विजेता इंग्ल्यान्डविरुद्ध सेमिफाइनलमा बेहोरेको हारयता भारतले कुनै खेल गुमाएको छैन । फेरि अहिलेसम्म कुनै पनि टिमले न लगातार टी–२० विश्वकप जितेको छ न त घरेलु मैदानमा उपाधिको रक्षा गर्न सकेको छ । त्यसैले एक अर्बभन्दा क्रिकेट समर्थकको शुभकामना भारतीय खेलाडीको काँधमा हुनेछ । 

तर भारतको अहिलेसम्मको प्रदर्शन एकनासे हुन सकेको छैन, किनभने टिमको माथिल्लो क्रमको ब्याटिङले कमजोर प्रदर्शन गरेको छ । विशेषतः नम्बर एक ब्याटर अभिषेक शर्मा लगातार तीन खेलमा शून्यको स्कोरबाट गुज्रिइसकेका छन् । भारतको ब्याटिङमा केही न केही कमजोरी छ, त्यसैले त अमेरिकाविरुद्धको खेलमा टिम एक समय ७७ रन बनाउँदासम्म ६ विकेट गुमाएर दयनीय स्थितिमा पुगेको थियो । पछि खेल भने भारतकै नाममा रह्यो । सुपर एटको समूह ‘एक’मा जिम्बावे र वेस्ट इन्डिज पनि छ । यी दुईले सोमबार मुम्बईमा खेल्नेछ । यो समूहका सबै खेल भारतमै हुनेछ । दुईपल्टको च्याम्पियन वेस्ट इन्डिजले समूह चरणको खेलमा इंग्ल्यान्डलाई उछिनेको थियो र अहिलेसम्मको प्रदर्शनका आधारमा यो टिम बलियो देखिन्छ । सन् २०१६ मा जतिबेला भारतमै टी–२० विश्वकप भएको थियो, त्यतिबेला च्याम्पियन भएको टिम वेस्ट इन्डिज नै थियो । 

यसपल्ट उसले समूह चरणका चारै खेल जितेको छ । टोलीका लागि पनि जिम्बावे बलियो विपक्षी टिम साबित हुनेछ । आयरल्यान्डविरुद्धको खेल वर्षाले रद्द भएता पनि जिम्बावेली टिम यतिबेला खुबै उत्साही छ । सुपर एटको समूह ‘दुई’ मा आयोजक श्रीलंकासँगै इंग्ल्यान्ड, पाकिस्तान र न्युजिल्यान्ड छ । प्रत्येक समूहबाट २–२ टिम सेमिफाइनल पुग्नेछ । यसमध्ये सुपर एट पुग्ने अन्तिम टिम रहेको थियो, पाकिस्तान । 

यसका लािग पाकिस्तानले नामिबियालाई सय रनभन्दा बढीको अन्तरले हराएको थियो । यो जितलाई कप्तान सलमान आगाले पूर्ण प्रदर्शनको संज्ञा दिएका छन् । भलै, यही टिम आफ्नो पारम्परिक शत्रु टिम भारतको हातबाट नराम्रोसँग पराजित रहेको थियो । मुम्बई र कोलकातामा पालैपालो खेलेको इंग्ल्यान्डले समूह चरणमा एकै मात्र टेस्ट टिम वेस्ट इन्डिजको सामना गरेको थियो र त्यसमा पराजित रह्यो । 

ह्यारी ब्रुक्सको नेतृत्वमा रहेको इंग्लिस टिमले नेपाल, स्कटल्यान्ड र डेब्यु गरिरहेको इटालीलाई मात्र हराएको थियो । यी तीनै जित प्रभावशाली रहेन । तर, इंग्ल्यान्ड आइतबार क्यान्डीमा श्रीलंकाको सामना गर्दा खुसी नै हुनेछ । किनभने पछिल्लो महिना उसले टी–२० सिरिजमा श्रीलंकालाई ३–० ले हराएको थियो । त्यसैमा साम करनले ह्याट्रिक विकेट लिएका थिए । इंग्ल्यान्डका लागि माथिल्लो क्रम चम्कन सकेको छैनभन्दा हुन्छ । 

जोस बटलर र फिल साल्टले खासै ब्याटबाट राम्रो प्रदर्शन गरेका छैनन् । न त ब्रुक्स आफैंले आक्रामक खेलको प्रदर्शन गरेका छन् । श्रीलंकाको प्रदर्शन पनि मिश्रित छ, कहिले एकदमै राम्रो, कहिले खराब । पथुम निसान्काको सानदार शतकबाट श्रीलंका अस्ट्रेलियालाई त हराउन सफल रह्यो, तर पछि आफैं जिम्बावेको हातबाट पराजित रह्यो । त्यसमा पनि निसान्काले ६२ रन भने बनाएका थिए । 

‘टप फाइभ’ प्रदर्शन

ट्वान्टी–२० विश्वकपले आजदेखि अन्तिम आठको यात्रा थाल्दै छ । यस्तोमा लिग चरणका खेल कस्तो रह्यो त ? यो चरणका पााच प्रमुख प्रदर्शन यस्तो थियो :

सेपार्डको ह्याट्रिक विकेट

वेस्ट इन्डिजका तीव्र गतिका बलर रोमारियो सेपार्डले यसपल्टको विश्वकपको पहिलो ह्याट्रिक विकेट लिए स्कटल्यान्डविरुद्धको खेलमा । उनले स्कटिस टिमको पुछारका ब्याटरलाई आफ्नो सिकार बनाएका थिए । स्कटल्यान्डले जितका लागि १ सय ८३ रन लक्ष्य पछ्याउने क्रममा १६ ओभर छोएको बेला ५ विकेट गुमाएर १ सय ३३ रन बनाएको थियो । त्यही नाजुक स्थितिमा कप्तान साइ होपले बल सेपार्डको हातमा दिए ।

नतिजा गज्जब रह्यो । सेपार्डले म्याथ्यु क्रस, माइकल लिस्क, ओलिभर डेभिडसन र साफियन सरिको विकेट लिए, त्यो पनि विना कुनै रन ५ बलमा । त्यसपछि त स्कटल्यान्ड एकैपल्ट ९ विकेट गुमाएर १ सय ३३ रनको स्थितिमा पुग्यो । सेपार्डले ३ ओभरमा २० रन खर्चेर ५ विकेट लिए । 

सूर्यकुमारको शक्ति

अमेरिकाविरुद्धको आफ्नो पहिलो खेलमा भारत एक समय ६ विकेट गुमाएर ७७ रनको दयनीय स्थितिमा थियो । त्यही बेला कप्तान सूर्यकुमार यादव क्रिजमा आए र 

आफ्नो शक्तिमा ४९ बलमा ८४ रन बनाए । यसरी उनले टिमको उद्धार गरेभन्दा हुन्छ । ब्याटबाट उनको सानदार प्रदर्शनले मुम्बईको वानखेडे स्टेडियममा रहेका ३५ हजार दर्शक मोहित भए । उनले आफ्नो अर्धशतक ३६ बलमै पूरा गरे । समग्रमा उनले ४ चौका र १० छक्का प्रहार गरे । सौरभ नेत्रावलकरको अन्तिम ओभरमा सूर्यकुमारले २१ रन जोडे, २ विशाल छक्का र २ चौकाको मदतले । त्यसमै टिकेर भारतले ९ विकेटमा १ सय ६१ रन बनायो र पछि त्यो स्कोर सजिलै रक्षा गर्न सफल रह्यो । 

मुजरबानीको नायकत्व

जिम्बावेले अस्ट्रेलियालाई पराजित गर्दा त्यसका नायक रहे, तीव्र गतिका बलर ब्लेसिङ मुजरबानी । उनले १७ रनमा ४ विकेट लिए । समूह चरणमा जिम्बावेले बलियो विपक्षी टिममाथि प्राप्त गरेको जितलाई टी–२० विश्वकपकै अहिलेसम्मको सबैभन्दा अप्रत्याशित छ । उनको उचाइ पनि गजब नै छ, ६ फिट ८ इन्च ।

उनले नै ओपनर जोस इंग्लिसलाई ८ रनमा मात्र आउट गरेनन्, शक्तिशाली प्रहारको प्रतीक रहेका टिम डेविडलाई शून्यमै पेभिलियन पठाए । म्याथ्यु रेनसले ६५ रन बनाएर अस्ट्रेलियाको इनिङ्स बचाउने प्रयास गरे । उनी पनि मुजरबानीकै सिकार भए । मुजरबानी त्यत्तिकैमा रोकिएनन्, एडम जाम्पाको विकेट पनि लिए । त्यसपछि अस्ट्रेलिया १ सय ४६ रनमै अलआउट भयो । 

निसान्काको शतक

श्रीलंकाका पाथुम निसान्काले अस्ट्रेलियाविरुद्ध सानदार शतक बनाएपछि प्रतिक्रिया दिने क्रममा माने, आफ्नो यो प्रदर्शन सपनामा देखे जत्तिकै रह्यो । उनकै प्रदर्शनका कारण सन् २०२१ को च्याम्पियन पराजित रह्यो । निसान्कालाई शतकसम्म पुग्न ५२ बलमात्र आवश्यक परेको थियो । त्यसकै प्रदर्शनको मदतमा क्यान्डीको भरिभराउ स्टेडियममा श्रीलंकाले सहज देखिने गरेर १ सय ८२ रनको लक्ष्य पनि भेट्टयो । जित ८ विकेटको रह्यो । श्रीलंका जितसम्म पुग्दा २ ओभरको खेल त बाँकी नै थियो । यसले देखाउने गर्छ, श्रीलंकाको जित आफैंमा कति मज्जाको रह्यो भनेर । निसान्काको व्यक्तिगत दोस्रो शतकमा सामेल थियो १० चौका ।