काठमाडौँ — नेपाली टोलीको व्यवस्थापक भएर एक पटक प्रदीप कार्की यूएईको ‘आइकोनिक’ क्रिकेट मैदान शारजहाँ पुगेका थिए । यो सन् २००४ को प्रसंग हो, जतिखेर नेपाल प्रथम श्रेणीको क्रिकेटमा पाइला टेक्ने क्रममा थियो । बानेश्वर हाइटबाट घरेलु क्रिकेटमा राम्रो प्रभाव जमाएका अलराउन्डर कार्कीले शारजहाँ क्रिकेटको अर्थ राम्रोसँग बुझ्नु स्वाभाविक नै थियो ।

पाकिस्तानका जावेद मियादादले विजयका लागि अन्तिम बलमा ४ रन चाहिने अवस्थामा १९८६ मा भारतका चेतन शर्मालाई छक्का प्रहार गरेर सनसनीपूर्ण विजय दिलाएपछि शारजहाँ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशालाको चर्चा सुरु भएको थियो । भारतका सचिन तेन्दुलकरले १९९८ मा शारजहाँमा अस्ट्रेलियाविरुद्ध एकदिवसीय क्रिकेटकै अविश्वसनीय इनिङ्स खेलेका थिए ।

यस्तो महत्त्व बोकेको शारजहाँ पुग्नेबित्तिकै कार्कीले मैदानको बीचमा पुगेर पिचलाई ढोगेका थिए । तर खेल्ने टोलीका कप्तान र प्रशिक्षकबाहेक अन्य पिचको छेउछाउ जान नपाउने प्रावधान हुन्छ । त्यसैले कार्कीलाई म्याच रेफ्रीले सचेत गराएका थिए । कार्की यो क्षण सम्झँदा झनै रोमाञ्चित हुन्छ ।

त्यो क्षणको २१ वर्षपछि नेपाली क्रिकेटले आफ्ना समर्थकलाई अझ रोमाञ्चित र उत्साहित बनाएको छ । नेपालले शनिबार शारजहाँमै दुई पटकको ट्वान्टी–२० विश्वकप च्याम्पियन वेस्ट इन्डिजलाई १९ रनले पराजित गरेको थियो । टेस्ट मान्यता प्राप्ट राष्ट्रविरुद्ध नेपालको यो पहिलो विजय थियो । वेस्ट इन्डिजसँग नेपाल तीन खेलको ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय शृंखला खेलिरहेको छ । नेपालले पहिलो पटक पूर्ण मान्यता राष्ट्रविरुद्ध शृंखला खेलिरहँदा यो सफलता शारजहाँमा हात पारेको हो ।

वेस्ट इन्डिजसँगको विजयले एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा सर्वाधिक २ सय ५५ खेल आयोजना गरिसकेको शारजहाँमा नेपाली क्रिकेटसँग जोडिएको पछिल्लो स्मरणीय खेल हो । यसअघि नेपालले शारजहाँमा बटुलेको केही विशेष क्षणहरू :

नेपाली क्रिकेट टोलीको पहिलो लाइभ टेलिभिजन खेल

पवन अग्रवालको कप्तानीमा रहेको नेपाली टोली यूएईमा सन् २००० को एसीसी ट्रफी खेल्दै थियो । पहिलो खेलमा गणेश शाहीको शतकका बाबजुद यूएईसँग शारजहाँमा नेपालले १ विकेटको हार बेहोरेको थियो । नेपालले दोस्रो खेलमा जापानलाई ७ विकेटले पराजित गरेको थियो । नेपाल र माल्दिभ्स समूह चरणको अन्तिम खेलमा भिडिरहेका थिए र त्यस खेलमा विजय हात पार्ने टोली सेमिफाइनलमा पुग्थ्यो । नेपाल यसअघिको दुई एसीसी ट्रफीको समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो ।

पहिलो पटक एसीसी ट्रफीको सेमिफाइलनमा पुग्ने आशामा रहेको नेपाललाई शारजहाँ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशालामा माल्दिभ्सले ५० ओभरमा ८ विकेट गुमाई १ सय ९१ रन प्रहार गरिदियो । त्यो समयमा यो निकै ठूलो स्कोर थियो । तर किरण अग्रवालले १ सय ३० बलमा ९१ रन बनाएपछि नेपालले ७ बल अगाडि लक्ष्य पूरा गरेर सेमिफाइनलमा स्थान सुरक्षित गरेको थियो । राजु खड्काले २००३ मा भुटानविरुद्ध शतक बनाउनु अगाडिसम्म किरणको स्कोर नेपाली राष्ट्रिय टोलीका खेलाडीको व्यक्तिगत उच्च स्कोरमा रहिरह्यो ।

नेपालको सेमिफाइनल भेट हङकङसँग भएको थियो । प्रतियोगिताको सेमिफाइनल तथा फाइनल खेल स्टार स्पोर्ट्सले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको थियो, त्यस अर्थमा नेपालले हङकङसँग खेलेको खेल नेपाली क्रिकेटको हकमा टेलिभिजनबाट प्रत्यक्ष प्रसारण भएको पहिलो खेल थियो । नेपालमै सन् १९९८ मा भएको दोस्रो एसीसी ट्रफीको सेमिफाइनल खेल पनि स्टार स्पोर्ट्सले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको थियो, तर नेपाल सेमिफाइनलसम्म पुग्न सकेको थिएन ।

महबुब आलमले सुरुआतमै राहुल शर्माको क्याच छाड्न पुगे । राहुलले त्यसको फाइदा उठाउँदै १ सय ३६ बलमा अविजित १ सय ४५ रन बनाएपछि हङकङले निर्धारित ५० ओभरमा २६८–३ को स्कोर बनाएको थियो । जवाफमा ८९ रनमै अलआउट भएपछि नेपालले १ सय ७९ रनको हार बेहोरेको थियो ।

शरदको शतक

पारस खड्का, शरद भेषावकर, राज श्रेष्ठ, पवन दास, महेश क्षेत्री, बन्टु बटाजु, सुनील जैन, रवि थापा, इरफान सिद्धिकी, सुशन श्रेष्ठलगायत खेलाडीले उमेर समूहको पहिलो प्रतियोगिता यूएईमा खेलेका थिए । प्रतियोगिता थियो, यू–१५ एसिया कप २००२ । नेपालले प्रतियोगिताका खेलहरू अबुधाबी, दुबईसहित शारजहाँमा खेलेको थियो । शारजहाँमा एक मात्र खेल कुवेतसँग खेल्ने क्रममा शरदले शतक प्रहार गरेका थिए ।

शरदले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको आगमन कतारविरुद्ध १ सय ६ रन बनाउँदै दिएका थिए । उमेर समूहको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपालको त्यतिखेर यो केवल दोस्रो शतक थियो । मोनिक श्रेष्ठले अघिल्लो वर्ष नै बंगलादेशमा एसीसी यू–१७ प्रतियोगितामा शतक बनाइसकेका थिए । शरदले आफ्नो इनिङ्समा कुनै मौका नदिई १ सय २ बल खेली १३ चौका प्रहार गरेका थिए । प्रशिक्षक रोय डायस शरद, पारससहितको नेपाली टोलीबाट निकै प्रभावित भएको सुनाउँथे । यो टोलीका केही खेलाडीलाई समेट्दै नेपाली क्रिकेट टोलीले लामो यात्रा तय गर्न सक्ने बताउँथे ।

समूह चरणमा सिंगापुर, कुवेत, कतार र मलेसियामाथि विजय हात पारेको नेपाल सुपर लिग ‘बी’ को पहिलो खेलमा भारतसँग २७ रनले पराजित भए पनि बंगलादेशमाथि ३ विकेटको जित र कुवेतलाई ७ विकेटले पराजित गर्दै सेमिफाइनल पुगेको थियो । न्युजिल्यान्डमा सोही वर्ष भएको आईसीसी यू–१९ विश्वकपको प्लेट सेमिफाइनलमा र यूएईको यस प्रतियोगितामा नेपालसँग पराजित भएपछि बंगलादेश क्रिकेट बोर्डले हारको कारण पत्ता लगाउन छानबिन समिति नै बनाएको थियो ।

नेपालको पहिलो प्रथम श्रेणीको खेल

नेपालले पहिलो प्रथम श्रेणीको खेलको सुरुआत शारजहाँ क्रिकेट अन्तर्राष्ट्रिय रंगशालाबाटै गरेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) ले अन्तरमहादेशीय कप तीनदिवसीय प्रतियोगिताको एसिया छनोट खेल आयोजना गरेपछि नेपालले प्रथम श्रेणीको क्रिकेटमा ‘डेब्यु’ गर्ने अवसर पाएको थियो । संयोगले यूएईसँगको त्यो खेल शारजहाँ क्रिकेट अन्तर्राष्ट्रिय रंगशालामै थियो ।

अर्शाद अलीले १ सय ४३ र कप्तान खुरम खानले ७५ रन बनाएपछि यूएईले २९३–९ मा पहिलो इनिङ्स समाप्तिको घोषणा गरेको थियो । कप्तान राजु खड्काले ९४ बल खेली ११ चौका र १ छक्का प्रहार गर्दै ६७ रन बनाए पनि नेपाल ७६ ओभर खेली २ सय १३ रनमा अलआउट भयो । यूएईका अग्ला तीव्र बलर अली असादले २७ ओभर बलिङ गर्दै ७४ रन खर्चेर ९ विकेट लिए ।

उनको बलिङमा आउट नहुने एक मात्र खेलाडी मनोज कटुवाल थिए, जसले ८३ बल खेली २४ रन बनाएका थिए भने सञ्जम रेग्मी १३ बल खेली ८ रनमा अविजित थिए । फहदा उसमानले अविजित १ सय २ रन बनाएपछि यूएईले ६ विकेट गुमाई २ सय ५३ रन बनाई दोस्रो इनिङ समाप्तिको घोषणा गरेर नेपाललाई ३ सय ३४ रनको लक्ष्य दियो । नेपालले ७५ ओभर खेली ५ विकेट गुमाई १ सय ४१ रन बनाएपछि यो खेल बराबरीमा टुंगिएको थियो । शरद भेषावकरले १ सय ७२ बल खेली ५ चौका प्रहार गरी ५० र मनोजले ७७ बल खेली १० रन बनाई अविजित रही यो खेल नेपाललाई बराबरीमा ल्याउन प्रमुख भूमिका खेले ।

एसीसी ट्रफीमा पहिलो पटक विजेता

अफगानिस्तानको उदयपछि नेपालको धार कमजोर बन्दै गइरहेको थियो । २०१२ को एसीसी ट्रफी नेपालका सामु अवसर बनेर आएको थियो । यूएईमा प्रतियोगिताका खेलहरू भएका थिए । पहिलो खेल नेपालले शारजहाँमै यूएईसँग खेलेको थियो । शक्ति गौचनले ५ विकेट लिएपछि नेपालले यूएईलाई ४०.५ ओभरमा १ सय ३३ रनमै अलआउट गरेको थियो । तर नेपालले यो स्कोर पार गर्न निकै संघर्ष गर्नुपर्‍यो । अनिल मण्डलले १ सय २९ बलमा ६३ रन बनाएपछि नेपालले ४६ औं ओभरमा लक्ष्य पूरा गर्दै ४ विकेटको जित निकालेको थियो । यूएईमाथि नेपालको यो पहिलो विजय थियो । 

कुवेत, साउदी अरेबिया, हङकङविरुद्ध विजय निकालेपछि नेपाल समूह ‘बी’ को विजेता बन्दै सेमिफाइनल पुगेको थियो । सेमिफाइनलमा मलेसियालाई २१ रनले पराजित गरेपछि नेपाल तेस्रो पटक फाइनल पुगेको थियो र फाइनलमा भेट यूएईसँग, त्यो पनि शारजहाँमै भएको थियो । फाइनलमा यूएई र नेपाल दुवै टोलीले समान २ सय ४१ रन बनाएपछि स्कोर ‘टाई’ भएर संयुक्त विजेता बनेको थियो ।

नेपाललाई अन्तिम ओभरमा विजयका लागि २ रन चाहिने अवस्थामा शक्ति गौचनले लङ अफमा प्रहार गरेका थिए तर उनी २ रन लिने प्रयासमा रनआउट भएका थिए । २ सय ९१ रन बनाउनुका साथै ९ विकेट लिएका पारस प्लेयर अफ द सिरिजमा चुनिएका थिए । यूएई घरेलु टोली भएका कारण नेपाल संयुक्त विजेता ट्रफी लिएर फर्किएको थियो । १९९६ को पहिलो संस्करणदेखि नै सहभागिता जनाउँदै आए पनि नेपाल पहिलो पटक एसीसी ट्रफीमा विजेता बनेको थियो । संयोगले एसीसी ट्रफीको अन्तिम संस्करण बन्न पुग्यो ।