काठमाडौँ — राष्ट्रिय सभा सदस्यको रिक्त हुन लागेको १८ सिटका लागि बुधबार ४४ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । त्यसमध्ये कोशी प्रदेशमा ‘अन्य’ क्लस्टरबाट कांग्रेसका सुनीलबहादुर थापाको मात्र उम्मेदवारी परेकाले उनी निर्विरोध भएका छन् ।

निर्वाचन आयोगले औपचारिक घोषणा गर्न भने बाँकी छ । उम्मेदवारमाथिको दाबी विरोधलगायत कार्यक्रम टुंगिएपछि मात्र आयोगले औपचारिक घोषणा गर्नेछ । बाँकी १७ सदस्यका लागि ४३ जना प्रतिस्पर्धामा छन् । 

यी १८ सिटका लागि कांग्रेस, एमाले र लोसपाबीच गठबन्धन भएको छ । यस गठबन्धनमा निरन्तर छलफलमा रहेको नेकपा भने सिट बाँडफाँटमा कुरा नमिलेको भन्दै अन्तिम समयमा अलग्गिएको छ । गठबन्धनबाट कांग्रेसले ९, एमालले ८ र लोसपाले १ स्थानमा उम्मेदवारी दिएका छन् । नेकपाले एक्लै १७ स्थानमा उम्मेदवारी दिएको छ । 

राष्ट्रिय सभा सदस्य चुन्न प्रदेशसभा सदस्य, गाउँपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष तथा नगरपालिकाका प्रमुख र उपप्रमुख मतदाता हुन्छन् । प्रदेशसभा सदस्यको एक मत बराबर ५३ मतभार रहेको छ । गाउँपालिका र नगरपालिकाका पदाधिकारीको मतभार १९ छ । 

७ वटा प्रदेशसभामा ५५० जना सदस्य तथा ७५३ स्थानीय तहका प्रमुख र उपप्रमुख तथा अध्यक्ष र उपाध्यक्षको मतबाट आगामी ६ वर्षे कार्यकालका लागि राष्ट्रिय सभा सदस्य छानिने छन् । निलम्बनमा परेका, राजीनामा दिएका, मृत्यु भएका तथा अदालतको आदेशले पद खारेजी भएका कारण मतदाताको संख्या केही घटेको छ । 

कुल २ हजार ५६ मतदातामध्ये विभिन्न कारणले १४ स्थान रिक्त छन् । प्रदेशसभा सदस्य ५ सय ४५ जना र पालिकाका अध्यक्ष–उपाध्यक्ष तथा प्रमुख–उपप्रमुख १४ सय ९७ जनाको मतदाता नामावाली आयोगले प्रकाशित गरेको छ ।

राष्ट्रिय सभामा कोशी प्रदेशबाट महिला, दलित र अन्य समूहबाट १/१ जनाका लागि निर्वाचन हुँदै छ । त्यहाँ महिला सिटबाट एमालेकी रोशनी मेचे र नेकपाकी नमिता न्यौपानेबीच प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ । दलित सिटमा एमालेका सोमनाथ पोर्तेल र नेकपाका खेमराज नेपालीको उम्मेदवारी परेको छ ।

अन्य समूहको एक सिटमा कांग्रेसका सुनीलबहादुर थापाको मात्र उम्मेदवारी परेकाले उनी निर्विरोध हुने भएका छन् । कोशीमा कांग्रेस र एमालेको गठबन्धन बालियो छ । प्रदेशसभा र स्थानीय तहको गरी कोशीमा सबै मतदाताको कुल मतभार १० हजार १ सय ३५ छ । त्यसमध्ये बहुमत मतदाता र मतभार दुई दलसँग छ । दुई दलका मतदाताको मतभार ७ हजार ९ सय ३२ छ । नेकपाको मतभार १ हजार ६ सय १३ छ । 

मधेश प्रदेशमा महिला, दलित, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदाय र अन्य समूह १–१ जना गरी ४ सिटका लागि मतदान हुँदै छ । महिला सिटमा एमालेबाट रेखाकुमारी झा, नेकपाबाट शमीकुमारी अग्रवाल र जसपा नेपालबाट चन्द्रकलादेवी साहले उम्मेदवारी दिएका छन् ।

दलित सिटका लागि कांग्रेसका धर्मेन्द्र पासवान, नेकपाका शम्भु पासवान हजारी र जसपा नेपालाका चमेलीदेवी दासको उम्मेदवारी परेको छ । अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायबाट कांग्रेसका रञ्जित कर्ण, नेकपाका रामनन्दन प्रसाद र जसपा नेपालका शैलेशकुमार चौधरीको उम्मेदवारी छ ।

अन्य समूहबाट लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले उम्मेदवारी दिएका छन् । उनलाई कांग्रेस र एमाले तथा जसपा नेपालको साथ छ । नेकपाले लक्ष्मण पौडेललाई उम्मेदवार बनाएको छ । कांग्रेस–एमालेले तालमेल गरेर मधेश प्रदेशमा लोसपालाई एक सिट दिए पनि जसपा नेपाललाई दिएको छैन । गठबन्धनबाट सिट नपाएको जसपाले मधेशमा कांग्रेस र एमालेले उम्मेदवारी दिएको स्थानमा आफ्नो उम्मेदवारी पनि दिएको छ ।

मधेशमा १ सय ७ जना प्रदेशसभा सदस्यमध्ये ३ जना निलम्बित रहेकाले १ सय ४ जनाको नाम मतदाता सूचीमा छ । प्रदेशसभा सदस्यहरू जसपाका सरोजसिंह कुशवाहा (महोत्तरी), एमालेका दीपेन्द्रकुमार ठाकुर (धनुषा) र लोसपाका अभिराम शर्मा (महोत्तरी) निलम्बित छन् । 

त्यस्तै, स्थानीय तहका २ सय ७२ जना पदाधिकारीमध्ये निलम्बनमा रहेका र राजीनामा दिएका ६ जनाको नाम मतदाता सूचीमा छैन । मधेशमा स्थानीय तहबाट २ सय ६६ मतदाता छन् । त्यहाँको कुल मतभार १० हजार ५ सय ६६ छ । कांग्रेस, एमाले र लोसपा गठबन्धनको मतभार करिब दुई तिहाइ छ ।

उनीहरूसँग रहेको मतभार ६ हजार ४ सय ४४ छ । बाँकी ४ हजार मतभारमा नेकपाको १ हजार ३ सय ६६ मात्र छ । जसपा नेपालसँग भने १ हजार ९ सय २३ मतभार छ । जनमतसँग ७ सय ४६ छ । नउपा, राप्रपा, संघीय समाजवादी र स्वतन्त्रको मतभार थोरै छ ।

बागमती प्रदेशमा महिला–१ र अन्य समूहबाट–१ गरी जम्मा दुई सिटका लागि निर्वाचन हुँदै छ । महिला सिटमा कांग्रेसले गीता देवकोटा, नेकपाले सरोजकुमारी झा, नेमकिपाले कविता महर्जनलाई उम्मेदवार बनाएको छ । अन्य समूहबाट चुनिने सिटका लागि एमालेबाट प्रेमप्रसाद दंगाल, नेकपाबाट प्रेमप्रसाद सापकोटा र नेमकिपाबाट विक्रम ढुकुछुले उम्मेदवारी दिएका छन् ।

बागमती प्रदेशमा १ सय १० प्रदेशसभा सदस्य छन् । त्यस्तै, स्थानीय तहका २ सय ३८ मध्ये २ सय ३७ जनाको नाम मतदाता नामावलीमा छ । यस प्रदेशको मतभार १० हजार ३ सय ३३ छ । ५ हजार २ सय ६९ मतभार ल्याउने उम्मेदवार विजयी हुनेछन् । कांग्रेस र एमाले दुई दलसँग ६ हजार ५ सय ८४ मतभार छ । नेकपासँग २ हजार ७ सय १३, नेमकिपासँग १ सय ९७ मतभार छ । बाँकी मतदाता र मतभार राप्रपा, हाम्रो नेपाली पार्टी र स्वतन्त्रमा बाँडिएको छ ।

गण्डकीमा महिला–१ र अन्य समूहको १ गरी २ सिटका लागि राष्ट्रिय सभा सदस्यको निर्वाचन हुँदै छ । महिला सिटमा एमालेबाट सम्झना देवकोटा, नेकपाबाट गोमा लुइँटेल घिमिरे र राष्ट्रिय जनमोर्चाबाट लक्ष्मी बाँस्कोटा प्रतिस्पर्धामा छन् । अन्य समूहको सिटमा कांग्रेसका जगत तिमिल्सिना, नेकपाका कपिल लामा, राष्ट्रिय जनमोर्चाका शंकरप्रसाद बराल उम्मेदवार छन् ।

गण्डकीमा प्रदेशसभाका ६० मध्ये ५९ र स्थानीय तहका १ सय ७० सबैको नाम मतदाता सूचीमा समावेश छ । यस प्रदेशको मतभार ६ हजार ३ सय ५७ छ । मनाङबाट प्रदेशसभा सदस्यमा निर्वाचित राजीव गुरुङ (दीपक मनाङे) सर्वोच्च अदालतको आदेशबाट पदमुक्त छन् । यहाँ कांग्रेस र एमालेको मतभार ५ हजार १ सय ९ छ । गठबन्धनका उम्मेदवारलाई कुनै चुनौती देखिँदैन । नेकपाको मतभार ९ सय ४१ र जनमोर्चासँग रहेको मतभार ५७ छ । 

लुम्बिनीमा महिला–१, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायबाट १ र अन्य समूहबाट १ गरी ३ सिटका लागि निर्वाचन हुनेछ । कांग्रेस–एमाले गठबन्धनबाट एमाले नेतृ रामकुमारी झाँक्री उम्मेदवार बनेकी छन् । नेकपाबाट दुर्गाकुमारी भण्डारी र राष्ट्रिय जनमोर्चाबाट पद्मा पण्डितले उम्मेदवारी दिएका छन् ।

अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायबाट कांग्रेसका वासुदेव घिमिरे, नेकपाका सर्जन विक उम्मेदवार छन् । अन्य समूहबाट कांग्रेसका चन्द्रबहादुर केसी, नेकपाका वृहस्पति अधिकारी र राष्ट्रिय जनमोर्चाका वोमबहादुर खत्री उठेका छन् । लुम्बिनीमा ८७ जना सबै प्रदेशसभा सदस्यको नाम मतदाता नामावलीमा छ ।

त्यस्तै पालिकाका २ सय १८ जना पदाधिकारीमध्ये २ सय १७ जनाको नाम मतदाता सूचीमा छ । रूपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकामा कांग्रेसबाट निर्वाचित नगर प्रमुखको निधन भएकाले उक्त पद रिक्त छ । लुम्बिनीको कुल मतभार ८ हजार ७ सय ३४ हो । कांग्रेस, एमाले र लोसपाको मतभार जोड्दा ६ हजार २ सय ५ पुग्छ । नेकपाको मतभार १ हजार ३ सय ९६ मात्र देखिन्छ । जनमोर्चासँग १ सय २९ मतभार छ ।

कर्णालीमा महिला–१ र अन्य समूहबाट १ गरी राष्ट्रिय सभाको २ सिटका लागि निर्वाचन हुनेछ । महिला सिटमा एमालेबाट मीनासिंह रखाल र नेकपाबाट अञ्जु महताराको उम्मेदवारी परेको छ । अन्य सिटमा कांग्रेसका ललितजंग शाही र नेकपाका बुद्धिप्रसाद शर्माको उम्मेदवारी छ । प्रदेशसभाका ४० र पालिकाका १ सय ५८ जना सबैको नाम मतदाता सूचीमा छ । मतभार ५ हजार १ सय २२ छ । कांग्रेस र एमालेको मिलाएर ३ हजार ३ मतभार हुन्छ । नेकपासँग १ हजार ८ सय ६३ मतभार छ ।

सुदूरपश्चिममा महिला १ र अन्य समूहका १ सिटका लागि निर्वाचन हुँदै छ । महिला सिटमा एमालेबाट लीलाकुमारी भण्डारी, नेकपाबाट रोजी बस्नेतको उम्मेदवारी छ । अन्य समूहको सिटमा कांग्रेसबाट खम्मबहादुर खाती र नेकपाबाट टीकाराम जैसीले उम्मेदवारी दिएका छन् । सुदूरपश्चिममा ५३ जना प्रदेशसभा सदस्यमध्ये ५२ र पालिकामा १ सय ७६ मतदातामध्ये १ सय ७५ जनाको नाम मतदाता सूचीमा छ ।