हालसालै हामी नेपाल नामक संस्थाको वेबसाइटमा देखिएको ‘स्टुडेन्ट फर अ फ्रि तिब्बत’ नामक लोगोले अप्रत्यक्ष रूपमा यस्तो जोखिम उत्पन्न गरेको छ । यसले चीनको ध्यान तान्ने सम्भावना राख्छ, जससँग नेपालले दशकौंदेखि कायम गरेको एक चीन नीति छ ।
काठमाडौँ — नेपालका युवा र सामाजिक संस्थाहरूले देशको भविष्य निर्माणमा योगदान दिन खोज्नु स्वाभाविक र स्वागतयोग्य हो । तर, जब गतिविधि भूराजनीतिक संवेदनशीलतालाई छुने खालका बन्छन्, तब त्यसले स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय हितबीचको सन्तुलन बिग्रिन सक्छ ।
हालसालै हामी नेपाल नामक संस्थाको वेबसाइटमा देखिएको ‘स्टुडेन्ट फर अ फ्रि तिब्बत’ नामक लोगोले अप्रत्यक्ष रूपमा यस्तो जोखिम उत्पन्न गरेको छ । यसले चीनको ध्यान तान्ने सम्भावना राख्छ, जससँग नेपालले दशकौंदेखि कायम गरेको एक चीन नीति छ ।
हामी नेपालका संस्थापक सुदन गुरुङलाई याद दिलाउन आवश्यक छ कि यस प्रकारको प्रतीक वा लोगोको उपस्थिति नेपाल–चीन सम्बन्ध र बहुआयामिक कूटनीतिक सन्तुलनमा चुनौती हुन सक्छ । चाहे संस्थाले यसलाई आधिकारिक समर्थनका रूपमा नदेखाए पनि, विदेशी दृष्टिले यो संकेत महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
नेपालको भू–राजनीतिक स्थिति सापेक्षिक रूपमै संवेदनशील छ । भारत र चीनबीचको सिमानामा अवस्थित नेपालको नीति, दूतावास, आर्थिक सहयोग र द्विपक्षीय सम्बन्ध हरेक कदममा ध्यान पुर्याउनुपर्छ । यस्तो अवस्थामा एनजीओ वा युवा संगठनहरूले आफ्ना अभियान देशको राष्ट्रिय सुरक्षा र कूटनीतिक हितसँग सन्तुलित राख्नु अनिवार्य छ ।
त्यसैले, हामी नेपालले तुरुन्तै वेबसाइटबाट उक्त लोगो हटाउनुपर्छ र सार्वजनिक रूपमा आफ्नो धारण स्पष्ट गर्नु आवश्यक छ । यसले संस्थाको स्वतन्त्रता कायम राख्ने मात्र होइन, नेपालको बहुआयामिक कूटनीति र एक चीन नीतिप्रति संवेदनशील दृष्टिकोण देखाउनेछ । समाज सुधार, युवा सशक्तीकरण र लोकतान्त्रिक आन्दोलनहरूको महत्त्व अपूरो छैन । तर, यसले राष्ट्रिय हित, कूटनीतिक संवेदनशीलता र भूराजनीतिक स्थिरतालाई चुनौती दिनु हुँदैन । स्वतन्त्रता र जिम्मेवारीको सन्तुलन यही समयमा आवश्यक छ ।
नेपालका गैरसरकारी संगठनहरूले आफ्नो मिसनमा अडिग रहँदा पनि, राष्ट्रको भूराजनीतिक र कूटनीतिक सन्दर्भलाई पूर्ण चेतना र जिम्मेवारीसहित बुझ्नु जरुरी छ ।
–सन्तोष सिम्खडा, टोकियो, जापान
